Φρένο στους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας που αποτελούν οικογενειακή στέγη βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), στην περίπτωση που ο οφειλέτης διαθέτει και άλλα περιουσιακά στοιχεία ικανά να καλύψουν τις οφειλές του προς το Δημόσιο.
Σύμφωνα με απόφαση του ΣΤ΄ Τμήματος του ΣτΕ, η οικογενειακή κατοικία δεν μπορεί να κατασχεθεί και να βγει σε πλειστηριασμό για χρέη προς την Εφορία, τις ΔΟΥ, τους ΟΤΑ, τα ασφαλιστικά Ταμεία και λοιπά ΝΠΔΔ, δηλαδή για οφειλές που εισπράττονται μέσω του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), εφόσον υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι ικανοποίησης του χρέους.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο οφειλέτης έχει πλέον το δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας – από την αρχική κοινοποίηση της κατασχετήριας έκθεσης έως και την έκδοση του τελικού προγράμματος πλειστηριασμού –, ανατρέποντας το μέχρι τώρα καθεστώς που περιόριζε την ανακοπή μόνο στο αρχικό στάδιο.
Η υπόθεση έφτασε στο ΣτΕ μετά από αίτηση του Δημοσίου κατά αποφάσεων των Διοικητικών Δικαστηρίων, τα οποία είχαν δικαιώσει διευθύνοντα σύμβουλο εταιρείας. Η ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά είχε εντάξει σε πρόγραμμα πλειστηριασμού τη μεζονέτα 162 τ.μ. στο Μοσχάτο, που αποτελούσε την κύρια και μοναδική κατοικία του ιδίου και της οικογένειάς του (κατά 50% ιδιοκτησίας του και 50% της συζύγου του), για ληξιπρόθεσμα χρέη της εταιρείας. Παρά το γεγονός ότι ο οφειλέτης διέθετε και άλλη ακίνητη περιουσία σε διάφορες περιοχές της χώρας, η ΔΟΥ επέλεξε τη συγκεκριμένη κατάσχεση, υποστηρίζοντας πως έκανε χρήση της διακριτικής της ευχέρειας.
Το ΣτΕ, υπό τον αντιπρόεδρο Ιωάννη Γράβαρη και με εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Ελένη Παπαδημητρίου, απέρριψε την αίτηση του Δημοσίου.
Στο σκεπτικό της απόφασης υπογραμμίζεται ότι η κατοικία αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης κρατικής μέριμνας για τη διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της οικογενειακής ζωής, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα.
Βάσει της αρχής της αναλογικότητας, το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάνθηκε ότι η στέρηση της κατοικίας για λόγους δημοσίου συμφέροντος είναι νόμιμη μόνο όταν αποδεικνύεται απόλυτα αναγκαία και αφού έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα πρόσφορα και ηπιότερα μέτρα για την είσπραξη των οφειλών.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
