«Μία φωνή για τον ποντιακό ελληνισμό». Με αυτή τη φράση περιγράφηκε η ιδέα από την οποία γεννήθηκε η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, στην ιστορική αναδρομή που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια του 20ού Πανελλαδικού Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών, στο PAOK Sports Arena.
Μέσα από τα κείμενα του Φίλιππου Τσαουσέλη, τα οποία διάβασαν οι παρουσιαστές Ταξιάρχης Χάνος και Μελίνα Γιαλαμά, η διοργάνωση γύρισε πίσω στο 2004 και ακολούθησε βασικούς σταθμούς της Ομοσπονδίας: τη συγκρότησή της, τη δημιουργία του Φεστιβάλ, τις διεκδικήσεις για τη Γενοκτονία, τις πολιτιστικές πρωτοβουλίες και τη συμμετοχή των νέων.
Ήταν η αφήγηση μιας συλλογικής διαδρομής 22 χρόνων, με ιδιαίτερη αναφορά στον πρώτο πρόεδρο και πρωτεργάτη της ΠΟΕ Γιώργο Παρχαρίδη, στη μνήμη του οποίου είναι αφιερωμένη η φετινή διοργάνωση.
Η ανάγκη που γέννησε την Ομοσπονδία
Όπως τονίστηκε στην παρουσίαση, η ίδρυση της ΠΟΕ το 2004 απάντησε στην ανάγκη συνένωσης των ποντιακών σωματείων σε έναν κοινό θεσμικό φορέα, με στόχους την αναγνώριση της Γενοκτονίας και τη διαφύλαξη της ποντιακής ταυτότητας.
Η αναδρομή απέδωσε καθοριστικό ρόλο στον Γιώργο Παρχαρίδη, ο οποίος έθεσε τον θεμέλιο λίθο της προσπάθειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Ομοσπονδία αριθμεί σήμερα περισσότερα από 450 σωματεία.
Η ενότητα συνέδεσε εξαρχής την οργανωτική συγκρότηση με το περιεχόμενο της δράσης: την κοινή εκπροσώπηση, την πολιτιστική συνέχεια και τη διεκδίκηση.
Από τους 1.500 νέους του πρώτου Φεστιβάλ στη σημερινή συνάντηση
Ξεχωριστή θέση στην αφήγηση είχε το πρώτο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών, που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη και ήταν αφιερωμένο στον Χρύσανθο Θεοδωρίδη.
Οι παρουσιαστές θύμισαν την πρώτη εκείνη συνάντηση 1.500 νέων από όλη την Ελλάδα, οι οποίοι χόρεψαν μαζί, δίνοντας μορφή στην ιδέα της ενότητας μέσα από την παράδοση.
Το πρώτο Φεστιβάλ έγινε στις 29 Οκτωβρίου 2005, στο Παλαί ντε Σπορ. Η φετινή, 20ή διοργάνωση επιστρέφει στην πόλη της αφετηρίας του, αυτή τη φορά για να τιμήσει τον άνθρωπο που συνέδεσε το όνομά του με τη δημιουργία του θεσμού.
Στα κείμενα που διαβάστηκαν, ο χορός και η γλώσσα παρουσιάστηκαν ως ζωντανή μνήμη, η οποία μεταφέρεται μέσα από τη συμμετοχή και το βίωμα.
Η Γενοκτονία και η διεκδίκηση της αναγνώρισης
Μεγάλο μέρος της αναδρομής αφιερώθηκε στις δράσεις για τη μνήμη και τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Έγινε αναφορά στις εκδηλώσεις της 19ης Μαΐου, στις συγκεντρώσεις στην πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη και στο Σύνταγμα στην Αθήνα, καθώς και στις πρωτοβουλίες των σωματείων σε άλλες πόλεις.
Η αφήγηση στάθηκε επίσης στα επιστημονικά συνέδρια και στην προσπάθεια διεθνοποίησης του ζητήματος.
Μεταξύ των σταθμών που παρουσιάστηκαν ήταν το διεθνές συνέδριο του 2019 στην Αθήνα, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από το 1919, καθώς και οι φετινές εκδηλώσεις στη Βουλή και στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Παναγία Σουμελά και στην πατριαρχική Θεία Λειτουργία του 2010 στην ιστορική μονή του Πόντου, μια στιγμή που η Ομοσπονδία συμπεριέλαβε στους σημαντικούς σταθμούς της διαδρομής της.
Από τη σέρρα και το θέατρο μέχρι τις συναντήσεις νεολαίας
Η πολιτιστική δραστηριότητα παρουσιάστηκε μέσα από διαφορετικές πρωτοβουλίες: το Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακού Θεάτρου, τον ψηφιακό χάρτη του Πόντου και την προσπάθεια διαφύλαξης της χορευτικής παράδοσης.
Στην ενότητα για τη σέρρα αναδείχθηκε η συμβολή της ΠΟΕ στην εγγραφή του χορού στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με αναφορά στην τεκμηρίωση της Αλεξίας Ιωαννίδου και στο ρόλο του χοροδιδασκάλου Χρήστου Μπακιρτζή. Η εγγραφή πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2022.
Η αναδρομή περιέλαβε ακόμη τη στήριξη των νεοπροσφύγων Ποντίων, σε ζητήματα ιθαγένειας, στεγαστικών δανείων και κατοικίας.
Το κλείσιμο ανήκε στη νέα γενιά. Οι συναντήσεις και οι συνδιασκέψεις νεολαίας παρουσιάστηκαν ως βασικό μέρος της προσπάθειας να συνεχιστεί η συλλογική δράση. Μια αναφορά που συνέδεσε την ιστορία της Ομοσπονδίας με τους νέους χορευτές της αποψινής διοργάνωσης.
