Νέα δεδομένα για τον πολιτικό χάρτη της Γερμανίας δημιουργεί το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς η ισχυρή επίδοση της ακροδεξιάς προκαλεί έντονο προβληματισμό στα υπόλοιπα κόμματα και επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κατά πόσο μπορεί να διατηρηθεί το άτυπο «τείχος πυρός» απέναντι στην ακροδεξιά.
Οι πρώτες εκτιμήσεις του ARD δίνουν στην Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) 44,5%, ποσοστό που την κατατάσσει με μεγάλη διαφορά στην πρώτη θέση. Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) περιορίζεται στο 18,5%, καταγράφοντας μια ιδιαίτερα βαριά εκλογική ήττα.
Ακολουθούν οι Πράσινοι με 9%, η Αριστερά με 8,5%, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) με 8%, ενώ η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) συγκεντρώνει 5%.
Το τελικό αποτέλεσμα και κυρίως η κατανομή των εδρών στο τοπικό κοινοβούλιο θα κρίνουν εάν το ποσοστό της ακροδεξιάς μπορεί να μετατραπεί σε δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης. Καθοριστικό είναι το πόσα κόμματα θα καταφέρουν τελικά να περάσουν το όριο εισόδου στο κοινοβούλιο και ποια θα μείνουν εκτός.
Η οικονομική ανασφάλεια στην πρώτη γραμμή
Πίσω από τα ποσοστά της κάλπης βρίσκεται μια κοινωνία που εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχη για την οικονομική της κατάσταση. Η προεκλογική περίοδος στη Σαξονία-Άνχαλτ σημαδεύτηκε από τη συζήτηση για την ακρίβεια, την αύξηση των τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες, αλλά και την αβεβαιότητα για το μέλλον των βιομηχανικών επιχειρήσεων και των θέσεων εργασίας.
Έρευνα του infratest-dimap για λογαριασμό του ARD αποτυπώνει με σαφήνεια το κλίμα. Μόλις 13% των ερωτηθέντων δήλωσε αισιόδοξο για την οικονομική κατάσταση του κρατιδίου, ενώ το 82% εξέφρασε ανησυχία.
Η οικονομία και η κοινωνική ασφάλιση βρέθηκαν στην κορυφή των κριτηρίων με τα οποία οι ψηφοφόροι επέλεξαν κόμμα, όπως είχε συμβεί και στις εκλογές του 2021. Συνολικά, το 25% των ερωτηθέντων τις ανέφερε ως βασικό παράγοντα της επιλογής του.
Ένα κρατίδιο με ιδιαίτερες κοινωνικές πιέσεις
Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των δημογραφικών χαρακτηριστικών της Σαξονίας-Άνχαλτ. Πρόκειται για το κρατίδιο με τον γηραιότερο πληθυσμό στη Γερμανία, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους βρίσκονται ήδη σε ηλικία συνταξιοδότησης ή απέχουν λίγα χρόνια από αυτήν. Για ένα τέτοιο εκλογικό σώμα, η πορεία του συστήματος κοινωνικής προστασίας, οι συντάξεις και η οικονομική ασφάλεια αποκτούν ιδιαίτερο βάρος. Παράλληλα, η περιοχή φιλοξενεί σημαντικές βιομηχανικές μονάδες που αντιμετωπίζουν προβλήματα, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία για την απασχόληση και τις προοπτικές της τοπικής οικονομίας. Η δυσαρέσκεια απέναντι στην έως τώρα διακυβέρνηση ήταν επίσης έντονη. Μόλις 33% δήλωνε ικανοποιημένο από τον κυβερνητικό συνασπισμό CDU, SPD και FDP, ενώ το 66% εξέφραζε δυσαρέσκεια.
Ωστόσο, πριν από την κάλπη η εικόνα ήταν πιο σύνθετη. Το 46% των πολιτών δήλωνε ότι θα προτιμούσε μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του CDU, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την ακροδεξιά ήταν 41%.
Παρόμοια ήταν και η εικόνα ως προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού του κρατιδίου: ο Σβεν Σούλτσε του CDU συγκέντρωνε την προτίμηση του 46%, έναντι 40% για τον υποψήφιο της Εναλλακτικής για τη Γερμανία, Ούλριχ Ζίγκμουντ.
Το «τείχος πυρός» δοκιμάζεται
Το εκλογικό αποτέλεσμα αποκτά πλέον πανγερμανική σημασία. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία όχι μόνο επιβεβαιώνει την ανοδική της πορεία, αλλά εμφανίζεται ικανή να συγκεντρώσει ποσοστό που την φέρνει πολύ κοντά στη δυνατότητα να διεκδικήσει την εξουσία χωρίς τη στήριξη άλλων κομμάτων. Για την αυτοδυναμία απαιτείται ποσοστό που υπολογίζεται περίπου στο 43%. Η πρώτη εκτίμηση του 44,5% βρίσκεται πάνω από αυτό το όριο, αν και η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από την κατανομή των εδρών και από το ποια κόμματα θα εκπροσωπηθούν τελικά στο κοινοβούλιο.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι το πολιτικό μήνυμα. Τα γερμανικά κόμματα έχουν μέχρι σήμερα στηρίξει την αρχή ότι δεν θα συνεργαστούν με την ακροδεξιά, μια πολιτική που έχει επικρατήσει και περιγράφεται ως «τείχος πυρός». Η νέα εκλογική πραγματικότητα στη Σαξονία-Άνχαλτ αναμένεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για το πόσο αποτελεσματικό είναι αυτό το ανάχωμα και πόσο μπορεί να αντέξει όταν η ακροδεξιά αποκτά τόσο ισχυρή εκλογική βάση.
Η βραδιά των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αφορά, επομένως, μόνο τον σχηματισμό της επόμενης κρατιδιακής κυβέρνησης. Αποτελεί ένα ακόμη ηχηρό μήνυμα για τη Γερμανία, όπου η οικονομική ανασφάλεια, η κρίση στη βιομηχανία και οι ανησυχίες για το κοινωνικό κράτος συναντώνται πλέον με μια εντυπωσιακή άνοδο της ακροδεξιάς. Το ερώτημα που ανοίγει από σήμερα είναι εάν τα παραδοσιακά κόμματα θα μπορέσουν να απαντήσουν στη δυσαρέσκεια των πολιτών χωρίς να αλλάξουν τη στάση τους απέναντι στην ακροδεξιά. Η απάντηση δεν θα κριθεί μόνο στη Σαξονία-Άνχαλτ.
