Μέσα σε τούτη την κοιλάδα του κλαυθμώνος που ζούμε, ώρες ώρες φανερώνεται καθαρά στον άνθρωπο που ζει μέσα στην κοινωνία η σκληρή όψη της και παγώνει η καρδιά του. Αυτή η σκληρή όψη της δείχνει πως ό,τι γίνεται ανάμεσα στους ανθρώπους έχει αιτία και σκοπό το συμφέρον και γι’ αυτό και γι’ αυτό βασιλεύει παντού η κακία. Τότε χάνει κανείς το θάρρος του, απογοητεύεται, ζαλίζεται και πέφτει σε μελαγχολία.
Αχ! πουθενά δεν υπάρχει αγάπη. Όλα τάχει σκεπασμένα με τα μαύρα και φαρμακερά φτερά της η νυχτερίδα που λέγεται κακία.
Σπίτια, μαγαζιά, δρόμοι, συγγένειες, φιλίες, αισθήματα, όλα είναι μολεμένα από την κακία. Δίκες, καυγάδες, έχθρητες, πείσμα, φθόνος. Κακία! Κακία! Απονιά ανάμεσα στους ανθρώπους, σκληρότητα, αδιαφορία του ενός για τον άλλον, κι ας λένε ολοένα πως είναι αδέρφια […]
Αν κάνεις καλό στον άλλον, αν τον συμπονέσεις, στην αρχή θα σου φιλά τα χέρια και τα πόδια σου, δεν θα πιστεύει τα μάτια του και τ’ αυτιά του για ό,τι του λες και ό,τι του κάνεις. Μα άμα συνηθίσει στην καλωσύνη σου, θα γίνει λυσσασμένος εχθρός σου, θα σε συκοφαντήσει, θα βρει αφορμή να σε κακολογήσει, τόσο που να αναρωτιέσαι αν θυσιάστηκες αληθινά γι’ αυτόν ή αν είναι ψέμα. Μάλιστα, όσο τον ευεργετείς, τόσο τον ερεθίζεις καταπάνω σου. Φαίνεται πως η ανθρώπινη φύση δεν αντέχει στην πολλή καλωσύνη. Δεν αντέχει! […]
Και γω που τα γράφω, έχει καγεί η πέτσα μου από τέτοιους μικρόψυχους, όχι μια και δυο φορές, μα πολλές…
Καθόμουνα μέσα σ’ εκκλησιές παμπάλαιες, σε καιρό που φυσούσε η ογρή νοτιά, και πέφτανε ασβέστες από τις αρχαίες ζωγραφιές. Σε κοιμητήρια παρατημένα, μολυντήρια περπατούσανε απάνω στους αγίους, τρίζανε οι νεκρόκασσες από τη ζέστη. Ωστόσο, εκεί μέσα εγώ αναπαυόμουν, καθόμουν μακρυά από την κακία κι από τη δόξα, παρηγοριά εύρισκε το πνεύμα μου.
Συλλογιζόμουνα: Γιατί άραγε ο ήλιος λαμποκοπά ακόμη στον ουρανό και δεν μουρκίζεται σαν ένας βώλος καρβουνιασμένος, αφού η λάμψη του, που κάνει παράδεισο τούτον τον κόσμο, στάθηκε ανήμπορη να αλλάξει τον τυφλοπόντικα σε πλάσμα καλό κι ευτυχισμένο, ν’ ανοίξει τα μάτια του τα σφαλισμένα, ώστε να ζήσει μακάριος, περιζωσμένος από τόσες χάρες αμέτρητες;
