Τριάντα ένα χρόνια μετά τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, οι κηδείες δεν έχουν τελειώσει. Στο μνημείο στο Ποτοτσάρι της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, δέκα ακόμη θύματα οδηγήθηκαν το Σάββατο στην τελευταία τους κατοικία, αφού τα λείψανά τους εντοπίστηκαν σε ομαδικούς τάφους και ταυτοποιήθηκαν έπειτα από πολύχρονες έρευνες και εξετάσεις DNA.
Η εικόνα των πράσινων φερέτρων, που κάθε χρόνο γεμίζουν το χώρο, υπενθυμίζει ότι η αναζήτηση των θυμάτων της μεγαλύτερης σφαγής στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Τον Ιούλιο του 1995, περισσότερα από 8.000 Βόσνιοι μουσουλμάνοι άνδρες και αγόρια εκτελέστηκαν συστηματικά από τις δυνάμεις των Σερβοβόσνιων, μετά την κατάληψη της Σρεμπρένιτσα.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ερευνητές εντόπισαν δεκάδες ομαδικούς τάφους στην περιοχή. Πολλά από τα πτώματα είχαν μεταφερθεί σε δεύτερους ή και τρίτους τάφους, σε μια προσπάθεια να εξαφανιστούν τα ίχνη του εγκλήματος.
Για το λόγο αυτό, ανθρώπινα λείψανα εξακολουθούν να ανακαλύπτονται και να ταυτοποιούνται μέχρι σήμερα, επιτρέποντας στις οικογένειες να κηδεύσουν τους δικούς τους ανθρώπους, συχνά τρεις δεκαετίες μετά τη δολοφονία τους.
Χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν και φέτος στην καθιερωμένη «Πορεία Ειρήνης», ακολουθώντας τμήμα της διαδρομής που είχαν επιχειρήσει να διασχίσουν μέσα από τα δάση οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι στην προσπάθειά τους να διαφύγουν.
Για όσους σώθηκαν, η διαδρομή συμβολίζει τον δρόμο προς την ελευθερία. Για τους χιλιάδες που συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν, ήταν ο δρόμος προς τον θάνατο.
«Είναι πολύ δύσκολο. Αυτή είναι η πρώτη και η τελευταία φορά που συναντώ τον πατέρα μου από τότε που σκοτώθηκε. Ήμουν μόλις ενός έτους» δήλωσε ο Άρνες Άλιτς, του οποίου ο πατέρας συγκαταλέγεται στα θύματα.
Παρά τις αποφάσεις δύο διεθνών δικαστηρίων του ΟΗΕ, πολιτικοί ηγέτες στη σερβική οντότητα της Βοσνίας και στη Σερβία εξακολουθούν να αρνούνται ότι πρόκειται για γενοκτονία.
Την ίδια ώρα, δεκάδες πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι των Σερβοβόσνιων έχουν καταδικαστεί για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
