Ένα κομβικό ιστορικό και διπλωματικό ντοκουμέντο περνά πλέον στα χέρια της ελληνικής Πολιτείας, καθώς τα πρακτικά των διαπραγματεύσεων και το σχέδιο όρων της Συνθήκης της Λοζάνης μεταφράστηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά και εκδόθηκαν σε ενιαίο τόμο – τώρα αποτελούν και κτήμα της Βουλής, η οποία έβαλε την εκδοτική σφραγίδα.
Ο τόμος, που αριθμεί περίπου 900 σελίδες και θα διανεμηθεί στους βουλευτές, αποτυπώνει με λεπτομέρεια τις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις 20 Νοεμβρίου 1922 έως τις 4 Φεβρουαρίου 1923 – περίοδος που καθόρισε τις ισορροπίες στην Εγγύς Ανατολή και τη μορφή του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Την εκδοτική αυτή πρωτοβουλία του προέδρου της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινοπουλιτών Νίκου Οζούνογλου υιοθέτησε άμεσα ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, δίνοντας το «πράσινο φως» για την υλοποίησή της.
Η μετάφραση ξεκίνησε με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Συνθήκη της Λοζάνης, με τη συμβολή εθελοντών και επιμελητών, σε μια προσπάθεια που γεφυρώνει το παρελθόν με το σήμερα.
Τα πρακτικά της Συνδιάσκεψης της Λοζάνης αποτελούν πρωτογενές ιστορικό υλικό υψηλής αξίας, καθώς καταγράφουν:
- τις διαπραγματεύσεις Ελλάδας και Τουρκίας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή,
- τη διαμόρφωση των νέων συνόρων,
- την ανταλλαγή πληθυσμών,
- τις αποζημιώσεις και τις περιουσίες,
- το καθεστώς των ελληνικών κοινοτήτων στην Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Μέχρι σήμερα, τα επίσημα πρακτικά ήταν διαθέσιμα κυρίως στα γαλλικά και στα αγγλικά – γλώσσες στις οποίες διατηρούν και ισοδύναμο νομικό κύρος.
Η μετάφραση και έκδοση των πρακτικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία και στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς, όπως επισημαίνεται, θωρακίζει την ιστορική αλήθεια απέναντι σε επιλεκτικές ερμηνείες ή αμφισβητήσεις της Συνθήκης.
«Πρόκειται για μια έκδοση που αποδίδει τα γεγονότα στη σωστή τους διάσταση», σημείωσε ο Νικήτας Κακλαμάνης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της πρωτοβουλίας.
