Είναι ρούχα· αυτά που φοράμε για να καλύπτουμε τη γύμνια μας, για να παρουσιάσουμε τον εαυτό μας στον κόσμο, για να πούμε τη δική μας ιστορία. Είναι πρόχειρα, καθημερινά, αλλά είναι και «τα καλά μας» για ιδιαίτερες περιστάσεις. Είναι όμως και αυτά που μπορούν να μας συνδέσουν με το παρελθόν και να μας δείξουν το μέλλον – άλλωστε, αυτά τα «κομμάτια υφάσματος» είναι που έρχονται σε επαφή με το δέρμα μας, ένα στρώμα πάνω στο σώμα.
Για κάποιους όμως, τα ρούχα είναι μία γλώσσα και ταυτόχρονα ένα εργαλείο. Ένα εργαλείο για να σκάψουν στο οικογενειακό παρελθόν και μία γλώσσα για να το αφηγηθούν.
Η Anfisa Roumelidi είναι Ελληνίδα σχεδιάστρια που ζει και εργάζεται στη Γερμανία. Μεγάλωσε σε ένα μικρό χωριό κοντά στο Γκίσεν, σε ένα κυρίως γερμανικό και πολυπολιτισμικό περιβάλλον – αυτή είναι μια ψηφίδα της ταυτότητάς της. Η άλλη είναι η ίδια η οικογένειά της· οι γονείς της, μεγαλωμένοι στο Τεμιρτάου του Καζακστάν, φέρουν ποντιακές (από την πλευρά του πατέρα της) και γερμανικές (από την πλευρά της μητέρας της) ρίζες.
Στον δημόσιο χώρο μιλά γερμανικά, στο σπίτι ρωσικά, ενώ κάπου στα παιδικά της χρόνια θυμάται τον πατέρα της να μιλά και ποντιακά – με τα χρόνια όλο και λιγότερο.
Αναζητώντας τη… θέση της στον κόσμο, δημιούργησε το brand που φέρει το όνομά της – μέσω αυτού την εντοπίσαμε στο TikTok και μέσω αυτού δίνει το στίγμα της: ότι η μόδα κουβαλά ταυτότητα, μνήμη και χαρακτήρα. «Πάνω από το μισό της ζωής μου έχω ζήσει μακριά από τη γλώσσα και την κουλτούρα μου. Μια σκέψη που προέρχεται από τον πατέρα μου και με έχει διαμορφώσει. Λόγω αυτής της απόστασης ήθελα να βρω έναν τρόπο να μεταφράσω “το σπίτι” διαφορετικά» λέει στο pontosnews.gr.
Αυτή η αναζήτηση ξεκίνησε από την πτυχιακή της συλλογή, η οποία είναι αφιερωμένη στον ποντιακό πολιτισμό – έναν πολιτισμό που η Anfisa Roumelidi επιθυμεί να κατανοήσει σε βάθος. «Με γοήτευσε η δεξιοτεχνία των ανθρώπων του παρελθόντος και θέλησα να φέρω αυτή την κληρονομιά σε έναν σύγχρονο διάλογο» εξηγεί.
Έτσι, τα μέρη της γυναικείας ποντιακής φορεσιάς επαναπροσδιορίστηκαν και ένα σημαντικό κομμάτι της δουλειάς της είναι πλέον το «Roum Archive» – μια διαρκώς αναπτυσσόμενη συλλογή αρχειακών αντικειμένων, όπως παραδοσιακές φορεσιές, βιβλία, εικονογραφήσεις και ευρήματα που εμπνέουν συνεχώς τις συλλογές της.
«Υπολείμματα υφασμάτων ενσωματώνονται συχνά στα ρούχα ως μοναδικά στοιχεία» σημειώνει η Anfisa Roumelidi, εξηγώντας ότι για εκείνη «το σπίτι» δεν είναι ένα μέρος αλλά συναίσθημα: «Μια ζεστασιά, κάτι που να μπορώ να δημιουργήσω· μεταφράζω από το αίσθημα της οικίας σε ρούχα».
Μεγαλωμένη σε περιβάλλον όπου η ποντιακή κουλτούρα παρέμενε σχεδόν αόρατη, ενώ στο (κυριολεκτικό) σπίτι κυριαρχούσε η ρωσική γλώσσα, έβαλε στον πυρήνα της δουλειάς της την ιδέα ότι «η απουσία ορίων δεν σημαίνει απουσία ριζών».
«Για μένα, τα ποντιακά ενδύματα αποτελούν μια εξαιρετικά πολύτιμη πολιτισμική κληρονομιά, καθώς ενσωματώνουν τη ζωή, την εργασία και την ιστορία των ανθρώπων. Η ενασχόλησή μου με αυτά δεν προήλθε από την ανάγκη να τα αλλάξω, αλλά από την επιθυμία να επανασυνδεθώ με την κουλτούρα μου και να την κατανοήσω ουσιαστικά.
»Με το χρόνο συνειδητοποίησα ότι η διατήρηση από μόνη της δεν αρκεί για να παραμείνει κάτι ζωντανό. Όταν τα ενδύματα περιορίζονται σε μουσεία ή αρχεία, χάνουν την παρουσία τους στην καθημερινή ζωή. Έτσι, επιδιώκω να τα επαναφέρω ως φορέσιμα αντικείμενα, κοντά στο σώμα και στην πραγματικότητα του σήμερα» εξηγεί η Anfisa Roumelidi.
Σχεδιάζοντας δηλαδή ρούχα, μεταφέρει τα παραδοσιακά ενδύματα στο παρόν, δημιουργώντας μια βαθιά σύνδεση ανάμεσα στο ένδυμα και τον πολιτισμό. Είναι το δικό της μανιφέστο υπέρ της πολυμορφίας και της πολιτισμικής συνύπαρξης. «Κατάλαβα ότι αυτός είναι ο δρόμος μου όταν συνειδητοποίησα πόσο μακριά νιώθω κάποιες φορές από τη δική μου κουλτούρα» τονίζει.
Γι’ αυτό τα σχέδιά της συνδυάζουν χειροποίητα υφαντά από ιστορικές φορεσιές με σύγχρονα αδιάθετα ρούχα από παλιές συλλογές και βιώσιμα υλικά. «Η γλώσσα των προγόνων συναντά την outdoor αισθητική, τη ραπτική και το streetwear. Το αποτέλεσμα είναι πολυλειτουργικά, διαχρονικά ρούχα για όλα τα φύλα» λέει.
Και προσθέτει: «Το brand μου παραμένει συνειδητά ανθρώπινο και προσιτό. Στο μέλλον, κατευθύνομαι προς τη δημιουργία περισσότερων μοναδικών, one-of-a-kind κομματιών και εκθεσιακών έργων».
Μια τέτοια «έκθεση» είδαμε πριν από λίγες ημέρες στον ετήσιο χορό του «Θεάτρου Πόντου»· από τη Γερμανία στον Ασπρόπυργο η σχεδιάστρια, για ανθρώπους που πλέον τους θεωρεί οικογένεια. «Με στήριξαν τόσο πολύ, μοιράστηκαν τις γνώσεις τους μαζί μου και έχουν έναν σημαντικό ρόλο στο πώς σήμερα μπορώ να κατανοήσω την ποντιακή μου κληρονομιά» δηλώνει.
Άλλωστε, η Anfisa Roumelidi αποδεικνύει με τη δουλειά της ότι η πολιτισμική και ιστορική ταυτότητα μπορεί να έχει θέση στην παγκόσμια οπτική της μόδας.
«Η έμπνευση δεν προέρχεται μόνο από τις δικές μου ρίζες, αλλά και από τις κουλτούρες μέσα στις οποίες ζω, τις παρατηρώ και με τις οποίες συνδέομαι. Σχεδιάζω για να έρθω πιο κοντά στη δική μου αίσθηση του “σπιτιού” και για να προστατεύσω πολιτισμούς, κρατώντας τους κοντά στο σώμα – ορατούς, δυνατούς και επανανοηματοδοτημένους μέσα από το πνεύμα της εποχής μας» αναφέρει.
Η έμπνευση, εξηγεί, μπορεί να προκύψει από ένα βάζο, έναν συνδυασμό χρωμάτων ή ακόμη και από μια γεύση. «Η έρευνα βασισμένη σε αρχειακό υλικό αποτελεί κεντρικό άξονα της δουλειάς μου: παρατηρώ κάτι ιστορικό, το μεταφέρω στο παρόν και από εκεί αναπτύσσω μια ιδέα. Η διαδικασία αυτή είναι για μένα ήρεμη και εσωτερική, αλλά ταυτόχρονα ισχυρή – σαν να καθοδηγείται από τη δύναμη των προγόνων μου» τονίζει.
Ευχή της είναι όσοι και όσες φορούν τα ρούχα που σχεδιάζει και δημιουργεί να το κάνουν με ευγνωμοσύνη – αυτό που εννοεί είναι να επαναφέρουν την αξία στο ένδυμα: «Το ρούχο δεν είναι απλώς ένα κάλυμμα, αλλά ένα μέσο στήριξης και προστασίας, που μπορεί να προσφέρει δύναμη σε πολλές στιγμές της ζωής. Όπως λέγεται, τα ρούχα κάνουν τον άνθρωπο. Για μένα, το ένδυμα είναι ένα “προστατευτικό σπίτι”. Φοράς την προστασία σου. Φοράς το σπίτι σου».
