Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις Ισραήλ και ΗΠΑ σε Ιράν και Λίβανο συνεχίζονται, προκαλώντας σοβαρές απώλειες αμάχων και εκτοπισμούς, ενώ η διεθνής κοινότητα επιχειρεί να περιορίσει την κλιμάκωση. Οι τελευταίες επιδρομές στη Βηρυτό και την Τεχεράνη αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη ένταση, ενώ οι πολιτικές δηλώσεις ηγετών όπως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταδεικνύουν τις στρατηγικές επιλογές που οδηγούν τη σύγκρουση.
Ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο και τη Βηρυτό
Την Πέμπτη 12 Μαρτίου πραγματοποιήθηκαν πολλαπλά ισραηλινά πλήγματα σε κτίρια στο κέντρο της Βηρυτού, με στόχο υποδομές της Χεζμπολάχ. Οι εκρήξεις δημιούργησαν πανικό και πυκνό σύννεφο μαύρου καπνού από κτίρια στις συνοικίες Μπασούρα και Ζουκάκ αλ Μπλατ, όπου βρίσκονται κυβερνητικά γραφεία και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το Ισραήλ, η σιιτική οργάνωση χρησιμοποιούσε υποδομές για την απόκρυψη χρημάτων που προορίζονταν για χρηματοδότηση των δράσεών της. Το γεγονός αυτό αποτελεί το τέταρτο και πέμπτο πλήγμα στο κέντρο της Βηρυτού από την έναρξη των συγκρούσεων στις 2 Μαρτίου, ενώ παράλληλα ισραηλινές επιδρομές με drones σκότωσαν δύο καθηγητές στις εγκαταστάσεις του κρατικού πανεπιστημίου του Λιβάνου, στην περιοχή των νοτίων προαστίων της πρωτεύουσας, γνωστή ως προπύργιο της Χεζμπολάχ. Από την αρχή των μαχών, οι λιβανέζικες Αρχές καταγράφουν τουλάχιστον 687 νεκρούς, εκ των οποίων 98 παιδιά, ενώ οι εκτοπισμένοι υπερβαίνουν τις 800.000. Ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ τόνισε ότι η χώρα δεν επιθυμούσε τον πόλεμο και εργάζεται αδιάκοπα για τον τερματισμό του, ενώ ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς προειδοποίησε ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να επεκταθούν αν η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν ελέγξει τη Χεζμπολάχ.
Επιθέσεις στην Τεχεράνη
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε θέσεις των Μπασίτζ στην Τεχεράνη, παραστρατιωτικής πολιτοφυλακής των Φρουρών της Επανάστασης, με στόχο οδοφράγματα και μέλη που συμμετείχαν στην καταστολή αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων. Οι Ισραηλινοί υποστηρίζουν ότι οι Μπασίτζ χρησιμοποίησαν βίαιες μεθόδους κατά αμάχων και διαδηλωτών, εντείνοντας την αστάθεια της πρωτεύουσας. Η στρατιωτική αυτή δράση ακολουθεί τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου.
Διεθνείς πρωτοβουλίες και ο ρόλος Τουρκίας
Η Τουρκία, υπό τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, διακηρύσσει κατηγορηματική αντίθεση σε οποιαδήποτε προσπάθεια αποσταθεροποίησης του Ιράν ή πρόκλησης εμφυλίου πολέμου, τονίζοντας τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Η Άγκυρα συμμετέχει σε διπλωματικές πρωτοβουλίες με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης και συνεργάζεται τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Γερμανία για επανέναρξη διαπραγματεύσεων. Ο Ερντογάν επισήμανε τον ανθρωπιστικό ρόλο της Τουρκίας και απένειμε Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Ατατούρκ στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, αναδεικνύοντας τη συμβολή της χώρας στη φιλοξενία προσφύγων και στις προσπάθειες ειρήνευσης στην περιοχή. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ τόνισε τη σημασία της συνεργασίας με την Τουρκία για τον τερματισμό των συγκρούσεων, επισημαίνοντας ότι η χώρα αποτελεί άμεσο γείτονα με έντονο συμφέρον στην αποκλιμάκωση της έντασης. Ο Βάντεφουλ ζήτησε από το Ιράν να διακόψει το πυρηνικό πρόγραμμα και το εκτεταμένο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, ενώ παράλληλα σημείωσε ότι η περιοχή των Στενών του Ορμούζ αποτελεί ζωτικής σημασίας οικονομική αρτηρία που πρέπει να επαναλειτουργήσει το συντομότερο δυνατόν. Παράλληλα, η Γερμανία και η Τουρκία συνεργάζονται σε θέματα ασφάλειας, οικονομίας, μετανάστευσης και ανανέωσης της Τελωνειακής Ένωσης, με στόχο την επαναφορά στενών και φιλικών σχέσεων.
Αποφασισμένος ο Νετανιάχου
Η πολιτική του Νετανιάχου βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε πολέμου και ανθρωπιστικής κρίσης, σύμφωνα με την τουρκική διπλωματία, που κατηγορεί το Ισραήλ για επέκταση της σύγκρουσης πέρα από τα σύνορά του.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός από την πλευρά του δήλωσε ότι το Ισραήλ συντρίβει το Ιράν και τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
«Ζούμε ιστορικές ημέρες για το Κράτος του Ισραήλ», είπε ο Νετανιάχου κατά την πρώτη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Συντρίβουμε το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν. Πλήττουμε και κατατροπώνουμε τους εντολοδόχους του, τη Χεζμπολάχ, στον Λίβανο», τόνισε.
«Η Χεζμπολάχ νιώθει τη δύναμή μας και θα τη νιώσει ακόμη περισσότερο. Θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα», συμπλήρωσε.
Το Ιράν δεν είναι πλέον το ίδιο ύστερα από σχεδόν δύο εβδομάδες σφοδρών αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων που έχουν επιφέρει καίρια πλήγματα στις επίλεκτες δυνάμεις του καθεστώτος, σημείωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός.
Απευθυνόμενος εκ νέου προς τον λαό του Ιράν, ο Νετανιάχου είπε ότι θα δοθεί σύντομα η ευκαιρία στους Ιρανούς «να ανατρέψουν το βάναυσο τυραννικό καθεστώς που τους καταδυναστεύει εδώ και σχεδόν 50 χρόνια». «Στεκόμαστε στο πλευρό σας. Σας βοηθάμε. Αλλά, εν τέλει, εξαρτάται από εσάς. Είναι στα χέρια σας», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Νετανιάχου ανέφερε ότι επικοινωνεί σχεδόν καθημερινά με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τις εξελίξεις, ενώ υποστήριξε πως ήταν επιτακτική η ανάγκη ανάληψης στρατιωτικής δράσης εναντίον του Ιράν. «Εάν δεν είχαμε ενεργήσει άμεσα, εντός λίγων μηνών οι βιομηχανίες του θανάτου στο Ιράν θα είχαν καταστεί άτρωτες σε οποιαδήποτε επίθεση. Γι’ αυτό ξεκινήσαμε μαζί τη μάχη, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ (…) για να μην επιτρέψουμε στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Για να εμποδίσουμε το Ιράν να αποκτήσει βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να απειλήσουν το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και ολόκληρο τον κόσμο».
«Μέσω μιας άνευ προηγουμένου συνένωσης δυνάμεων μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ, έχουμε καταφέρει τεράστια επιτεύγματα. Επιτεύγματα που αλλάζουν την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, ακόμη και πέρα από αυτήν», δήλωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός.
Ανθρωπιστική και στρατιωτική αποτίμηση
Η κλιμάκωση των συγκρούσεων έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές απώλειες: στο Ιράν πάνω από 1.200 νεκροί σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, με περίπου 200 παιδιά και 200 γυναίκες, ενώ η HRANA καταμετρά τουλάχιστον 1.825 νεκρούς, εκ των οποίων 1.276 άμαχοι. Στο Ισραήλ, οι νεκροί ανέρχονται σε 14, μεταξύ των οποίων τέσσερα παιδιά, ενώ οι τραυματίες είναι δεκάδες. Στον Κόλπο καταγράφονται 24 νεκροί, εκ των οποίων 11 άμαχοι και 7 Αμερικανοί στρατιώτες, ενώ στο Ιράκ έχουν χάσει τη ζωή τους τουλάχιστον 37 άτομα, περιλαμβανομένων 32 φιλοϊρανών μαχητών. Στην Ιορδανία και τη Συρία έχουν σημειωθεί δεκάδες τραυματισμοί από πυραύλους και συντρίμμια.
Η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα ρευστή, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται, τις ανθρώπινες απώλειες να αυξάνονται, και τις διπλωματικές προσπάθειες Τουρκίας και Ευρώπης να προσπαθούν να σταθεροποιήσουν την περιοχή και να επαναφέρουν τις πλευρές σε διάλογο.
