Αφιέρωμα στον Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί φιλοξένησε πριν από λίγες μέρες η γερμανική tageszeitung (taz) – έναν άνθρωπο που «η ζωή του θα προσέφερε άφθονο υλικό για μια ταινία», γράφει ο ανταποκριτής της εφημερίδας, Ferry Batzoglou, που τον συστήνει ως εξής:
Γεννημένος ως Ιμπραήμ Γιαϊλαλί το 1974 στην Πάφρα, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, αυτός ο Τούρκος πολίτης πολέμησε τη δεκαετία του 1990 ως επίλεκτος στρατιώτης στον τουρκικό στρατό εναντίον των ανταρτών του ΡΚΚ στη νοτιοανατολική Τουρκία – από απόλυτη πεποίθηση.
«Μεγάλωσα σε μια γειτονιά στην Πάφρα, που αποτελούσε προπύργιο των Γκρίζων Λύκων. Εκεί έγινα Τούρκος εθνικιστής», λέει ευθέως.
«Με δίδαξαν να μισώ όλες τις μειονότητες: Κούρδους, Πόντιους, Αρμένιους. Ήμουν φασίστας», λέει ο Γιαϊλαλί. Στην ηλικία των 20 ετών αποφάσισε συνειδητά να υπηρετήσει στις ειδικές δυνάμεις του τουρκικού στρατού. Και: «Ως πεπεισμένος Τούρκος εθνικιστής, ήθελα να πολεμήσω εναντίον των Κούρδων στο Κουρδιστάν». Ήταν μάρτυρας πολλών εγκλημάτων πολέμου εκεί και μάλιστα συμμετείχε και ο ίδιος σε αυτά. «Στα χωριά που δεν ήταν με το μέρος μας, βασανίσαμε πολλούς και κάψαμε τα χωριά», αποκάλυψε ο Γιαϊλαλί στην εφημερίδα Καθημερινή τον Ιούνιο του 2022.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια μιας αψιμαχίας με Κούρδους αντάρτες τον Σεπτέμβριο του 1994, τραυματίστηκε και αιχμαλωτίστηκε από τους αντάρτες του ΡΚΚ. Ενώ βρισκόταν σε αιχμαλωσία, άρχισε να απομακρύνεται από το μιλιταρισμό και τον εθνικισμό. Έκτοτε, έχει αφιερωθεί στον πασιφισμό ως ακτιβιστής και έγινε αντιρρησίας συνείδησης. Μετά τη σφαγή στο Ρομπόσκι κοντά στο Ορτάσου στην επαρχία Σιρνάκ στις 28 Δεκεμβρίου 2011, στην οποία τουρκικά F-16 σκότωσαν 34 κυρίως νέους Κούρδους πολίτες, ο Γιαϊλαλί πορεύτηκε από το Σιρνάκ στην Άγκυρα σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Ένιωθε «εν μέρει υπεύθυνος» για τη σφαγή στο Ρομπόσκι, όπου είχε πολεμήσει εναντίον των Κούρδων 17 χρόνια νωρίτερα.
Αφού ανακάλυψε την ποντιακή καταγωγή της οικογένειάς του, ο Γιαϊλαλί άλλαξε το μικρό του όνομα σε Γιάννης-Βασίλης, το 2013. Στη συνέχεια δέχθηκε απειλές στην Τουρκία, φυλακίστηκε και φέρεται να βασανίστηκε εκεί. Τον Ιανουάριο του 2019 διέφυγε από την καταστολή στην Τουρκία και ζήτησε άσυλο στην Ελλάδα.
30 ημέρες για να επιστρέψει στην Τουρκία
Όπως έχει γίνει πλέον γνωστό στη χώρα, η αρμόδια για τη μετανάστευση αρχή της Αθήνας απέρριψε την αίτηση ασύλου του Γιαϊλαλί και διέταξε την επιστροφή του στην Τουρκία εντός 30 ημερών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, η απόρριψη βασίστηκε στον ισχυρισμό ότι ο Γιαϊλαλί διέπραξε «εγκλήματα πολέμου» ενώ υπηρετούσε στον τουρκικό στρατό στη νοτιοανατολική Τουρκία, τη δεκαετία του 1990.
Η επιστροφή του στην Τουρκία είναι πιθανή – ειδικά στη γενέτειρά του, την Πάφρα, όπου «δεν αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο».
Η υπόθεση Γιαϊλαλί προκαλεί μεγάλη αναστάτωση στην Ελλάδα. Πολιτικοί και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαιτούν την αναστολή της απέλασης και την αναθεώρηση της υπόθεσης. Δεκατρείς νομικές διαδικασίες εκκρεμούν εναντίον του στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων κατηγοριών για κατασκοπεία. Επιπλέον, υπόκειται σε κρατική καταπίεση, εχθρότητα από Τούρκους υπερεθνικιστές και δημόσιο στιγματισμό λόγω της ακούραστης υπεράσπισής του για τα δικαιώματα των Κούρδων και άλλων μειονοτήτων. Ο Γιαϊλαλί δηλώνει ότι δεν μπορεί να βρει ασφαλές καταφύγιο εντός των συνόρων της Τουρκίας.
Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Μετανάστευσης της Ελλάδας Θάνος Πλεύρης ζήτησε «ολοκληρωμένη ενημέρωση» για την υπόθεση. Η απέλαση απαγορεύεται μέχρι να ληφθεί απόφαση σε δεύτερο βαθμό, σημειώνει η εφημερίδα.
