Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε παράνομο σημαντικό μέρος των «ανταποδοτικών» δασμών που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, πλήττοντας βασικό άξονα της οικονομικής του πολιτικής.
Η απόφαση ακυρώνει τους δασμούς που εφαρμόζονταν σχεδόν σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, όχι όμως εκείνους που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους, όπως αυτοκίνητα, χάλυβα, αλουμίνιο και φαρμακευτικά.
Άμεσα, ο μέσος συντελεστής δασμών αναμένεται να μειωθεί από 16,8% σε περίπου 9,5%, σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομολόγων. Παράλληλα, επιχειρήσεις που είχαν καταβάλει τους συγκεκριμένους δασμούς μπορούν πλέον να διεκδικήσουν αποζημιώσεις. Τα έσοδα από αυτούς υπολογίζονται για το 2025 μεταξύ 130 και 140 δισ. δολαρίων, ενώ ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει για πιθανές επιστροφές «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων». Δημοκρατικοί κυβερνήτες, μεταξύ αυτών του Ιλινόι και της Καλιφόρνιας, ζητούν επιστροφές χρημάτων στους καταναλωτές.
Λίγες ώρες μετά την απόφαση, ο Τραμπ υπέγραψε διάταγμα που επιβάλλει νέο παγκόσμιο δασμό 10% για 150 ημέρες, με ισχύ από 24 Φεβρουαρίου, επικαλούμενος εμπορικό νόμο του 1974 που επιτρέπει προσωρινά μέτρα για την αντιμετώπιση ανισορροπιών στο ισοζύγιο πληρωμών.
Μετά το πέρας των 150 ημερών, θα απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο για παράταση.
Η εξέλιξη ενδέχεται να επηρεάσει και τις εμπορικές διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ, καθώς, όπως έχει παραδεχθεί ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, η χρήση δασμών αποτελεί βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο. Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε ότι ακόμη και χώρες που έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες θα υπόκεινται στον νέο πρόσθετο δασμό 10%.
Πώς είδε η Ευρώπη την εξέλιξη
Από τους Ευρωπαίους οινοπαραγωγούς μέχρι τις εταιρείες χημικών προϊόντων και ποτοποιούς στην Ευρώπη, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έρχεται ως μια απρόσμενη, δυσάρεστη ανατροπή. Και μια ακόμη πιο αβέβαιη προοπτική στο εμπόριο.
Αν και πολλές επιχειρήσεις επευφημούσαν μετά από χρονοβόρες νομικές μάχες κατά των δασμών, ευρωπαϊκοί εμπορικoί όμιλοι, εταιρείες και αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες ότι η απόφαση της Παρασκευής μπορεί να κάνει τις εμπορικές σχέσεις ακόμη πιο χαοτικές μετά από εμπορικές συμφωνίες που με τεράστιο κόπο επιτεύχθηκαν πέρυσι.
«Αυτή η απόφαση… κινδυνεύει να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ, προκαλώντας περαιτέρω αβεβαιότητα και πάγωμα παραγγελιών, ενώ φορείς εκμετάλλευσης περιμένουν ένα σαφέστερο κανονιστικό πλαίσιο», δήλωσε ο Πάολο Καστελέτι, γενικός γραμματέας του ιταλικού συνδέσμου οινοπαραγωγών UIV.
Πολλές εταιρείες προειδοποιούν ότι ο Τραμπ πιθανότατα θα αναζητήσει άλλους τρόπους για να επιβάλει παρόμοιους δασμούς, μειώνοντας το όφελος των χαμηλότερων εισφορών, ενώ η κίνηση αυτή θα μπορούσε να πυροδοτήσει εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων.
Αντιδρώντας στην απόφαση, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέους παγκόσμιους δασμούς 10% για μια αρχική περίοδο 150 ημερών και όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επιστρέψει τα χρήματα που έλαβε εντός του 2025 από τους δασμούς, απάντησε ότι δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν αποζημιώσεις και ότι «η κατάληξη θα είναι ότι θα βρισκόμαστε στα δικαστήρια για την επόμενη πενταετία».
