Την πρώτη του συνεδρίαση θα πραγματοποιήσει σήμερα, Πέμπτη, το Συμβούλιο Ειρήνης που δημιούργησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αρχικά για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας, αν και στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει ευρύτερη αποστολή επίλυσης κρίσεων.
Ο αφοπλισμός της Χαμάς, το μέγεθος του ταμείου ανοικοδόμησης του παλαιστινιακού θύλακα και η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα είναι μεταξύ των βασικών ζητημάτων που είναι πιθανό να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητα του Συμβουλίου τις επόμενες εβδομάδες και μήνες.
Σαράντα επτά χώρες, εκ των οποίων μόνο λίγες είναι πλήρη μέλη του Συμβουλίου, και η ΕΕ ως «παρατηρήτρια», θα συζητήσουν για την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, πρώτη αποστολή αυτού του οργανισμού τον οποίο ελέγχει πλήρως ο Τραμπ.
Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί στο «Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Ειρήνη Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», το οποίο μετονομάστηκε πρόσφατα προς τιμή του Αμερικανού προέδρου, και θα ξεκινήσει στις 09:00 (τοπική ώρα, 16:00 ώρα Ελλάδας).
Ομιλίες θα εκφωνήσουν, μεταξύ άλλων, ο Τραμπ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, θα ανακοινωθούν δεσμεύσεις για τη συγκέντρωση 5 δισεκ. δολαρίων για τη Λωρίδα της Γάζας, όπως και για την αποστολή «χιλιάδων» στρατιωτικών που θα συμμετάσχουν σε μια δύναμη σταθεροποίησης.
Ο αφοπλισμός της Χαμάς προκειμένου να ξεκινήσει η αποστολή αυτής της δύναμης σταθεροποίησης παραμένει ένα ακανθώδες ζήτημα κι έτσι αυτή η δύναμη δεν αναμένεται να αναπτυχθεί προτού περάσουν εβδομάδες ή μήνες.
«Δεν έχουμε αυταπάτες σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αναφορικά με την αποστρατιωτικοποίηση, αλλά μας ενθάρρυναν όσα μας μετέφεραν οι μεσολαβητές», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, σημείωσε ότι το σχέδιο για τη Γάζα αντιμετωπίζει τεράστια εμπόδια.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ένα από τα βασικά ανεπίλυτα ζητήματα είναι ποιος θα διαπραγματευθεί με τη Χαμάς, ενώ ένα ακόμη ακανθώδες θέμα είναι η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας, την οποία ο αξιωματούχος χαρακτήρισε «καταστροφική» τονίζοντας ότι είναι επείγον να αυξηθεί. Ωστόσο, ακόμη κι αν ενισχυθεί η ροή της βοήθειας, δεν είναι ξεκάθαρο ποιος θα τη διανέμει, επεσήμανε.
Ανταγωνιστικό του ΟΗΕ;
Εκτός από τη Γάζα το Συμβούλιο Ειρήνης έχει ως αποστολή «να εγγυηθεί τη διαρκή ειρήνη στις περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις».
Στα χαρτιά αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι ανταγωνίζεται τον ΟΗΕ, τον οποίο ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει αναποτελεσματικό.
Τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου πρέπει να καταβάλουν 1 δισεκ. δολάρια για την ένταξή τους, γεγονός που έχει προκαλέσει επικρίσεις για το ενδεχόμενο να μετατραπεί σε μια επί πληρωμή εκδοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έχει χαρακτηρίσει το Συμβούλιο «έναν νέο ΟΗΕ του οποίου ο Τραμπ θα είναι ο μόνος κύριος».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ουσιαστικά ο παντοδύναμος πρόεδρος του Συμβουλίου: μόνο αυτός έχει την εξουσία να «προσκαλεί» άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να ενταχθούν σε αυτό και μπορεί εύκολα να ανακαλέσει τη συμμετοχή τους.
Ποιος συμμετέχει στο Συμβούλιο Ειρήνης;
Ηγέτες που έχουν κατηγορηθεί για αυταρχικές τάσεις ή έχουν υιοθετήσει την ιδεολογία του Τραμπ, αλλά και χώρες που ανησυχούν για το μέλλον της Γάζας ή επιθυμούν να καλοπιάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο, έχουν ανακοινώσει τη συμμετοχή τους.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ θα εκπροσωπήσει το Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν και ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι θα παραστούν στη συνεδρίαση.
Πολλές αραβικές χώρες έχουν ενταχθεί στο Συμβούλιο: την Αίγυπτο θα εκπροσωπήσει ο πρωθυπουργός Μοστάφα Μαντμπούλι και την Ιορδανία ο υπουργός Εξωτερικών Αϊμάν Σαφάντι.
Ο πρόεδρος της Ινδονησίας Πραβόμπο Σουμπιάντο δήλωσε έτοιμος να αναπτύξει 8.000 στρατιωτικούς για να συμμετάσχουν στη δύναμη σταθεροποίησης, όπως και πολλοί άλλοι ηγέτες της κεντρικής Ασίας που εντάχθηκαν στο Συμβούλιο.
Εξάλλου στο Συμβούλιο έχουν ανακοινώσει ότι εντάσσονται η Αλβανία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, η Λευκορωσία, η Βουλγαρία, η Καμπότζη, το Σαλβαδόρ, το Καζακστάν, το Κόσοβο, η Μογγολία, το Πακιστάν, η Παραγουάη, το Ουζμπεκιστάν και το Βιετνάμ.
Ποιοι τηρούν αποστάσεις;
Οι μεγάλοι παραδοσιακοί Δυτικοί εταίροι αλλά και οι μεγάλοι αντίπαλοι των ΗΠΑ απέφυγαν στη μεγάλη τους πλειονότητα να γίνουν ιδρυτικά μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης. Οι μεγάλες δυνάμεις του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική, δεν έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση Τραμπ.
Η Ευρώπη διχάζεται αναφορικά με τη στάση που θα πρέπει να κρατήσει συγκεκριμένα για τη σημερινή συνεδρίαση.
Κάποιες χώρες θα συμμετάσχουν ως «παρατηρητές», όπως η Ιταλία και η Γερμανία. Η ΕΕ επέλεξε την ίδια προσέγγιση και θα εκπροσωπηθεί από την επίτροπο Ντουμπράβκα Σουίτσα. Όμως η Γαλλία, η Ισπανία, το Βέλγιο και η Ιρλανδία, μεταξύ άλλων, επέκριναν την απόφαση των Βρυξελλών.
Ο Τραμπ απέσυρε την πρόσκληση που είχε απευθύνει στον Καναδά, ενώ το Βατικανό αρνήθηκε να συμμετάσχει.
Η Κίνα, που έχει προσκληθεί, δεν έχει εκφράσει πρόθεση να συμμετάσχει και έχει δηλώσει επανειλημμένα τη δέσμευσή της στο διεθνές σύστημα με επίκεντρο τον ΟΗΕ.
Η Ιαπωνία επιφυλάσσεται να λάβει απόφαση σχετικά με την επίσημη συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ειρήνης. Στη σημερινή συνεδρίαση αναμένεται να στείλει τον απεσταλμένο της για τη Γάζα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου.
Καταδικάζει ισραηλινές ενέργειες η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ
Την ίδια στιγμή, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα καταδίκασε σήμερα, Πέμπτη, σειρά ισραηλινών ενεργειών στη Λωρίδα της Γάζας και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, επισημαίνοντας ότι ανησυχεί για το ενδεχόμενο «εθνοκάθαρσης» στις περιοχές αυτές με στόχο τους Παλαιστίνιους.
«Η εντατικοποίηση των επιθέσεων, η μεθοδική καταστροφή ολόκληρων συνοικιών (…), η άρνηση παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας (…) σε συνδυασμό με τις αναγκαστικές μετακινήσεις που φαίνεται να αποσκοπούν σε μόνιμο εκτοπισμό, εγείρουν ανησυχίες για εθνοκάθαρση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη», ανέφερε ο Ύπατος Αρμοστής σε ανακοίνωσή του που συνοδεύει μια νέα έκθεση.
Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο από τον Νοέμβριο 2024 ως τα τέλη Οκτωβρίου 2025, περιγράφει λεπτομερώς «τις σφαγές και τους ακρωτηριασμούς που προκλήθηκαν σε πρωτοφανή αριθμό αμάχων από τις ισραηλινές δυνάμεις» στη Λωρίδα της Γάζας κατά τη διάρκεια του πολέμου που πυροδοτήθηκε από την αιματηρή επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Καταγγέλλει «την εξάπλωση του λιμού και την καταστροφή των εναπομεινασών πολιτικών υποδομών, που επιβάλλουν στους Παλαιστίνιους συνθήκες διαβίωσης ολοένα και πιο ασύμβατες με τη συνέχιση της+ παρουσία τους» σε αυτό το έδαφος.
Η έκθεση, η οποία συγκεντρώνει στοιχεία από τον ΟΗΕ, από κυβερνητικές πηγές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, τονίζει ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο, «οι θανατηφόρες επιθέσεις που παρατηρήθηκαν στη Γάζα έχουν εγείρει σοβαρές ανησυχίες ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν σκόπιμα στοχεύσει αμάχους και περιουσίες πολιτών».
Συγκεκριμένα διαπιστώνει τον θάνατο τουλάχιστον 463 Παλαιστίνιων, εκ των οποίων 157 παιδιά, λόγω του λιμού, θεωρώντας ότι πρόκειται «για άμεση συνέπεια των ενεργειών της ισραηλινής κυβέρνησης».
Η Ύπατη Αρμοστεία προσθέτει ότι τέτοιου είδους ενέργειες «μπορεί να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», ή ακόμη και «γενοκτονία», εάν διαπράττονται με σκοπό την καταστροφή μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας.
Υπερβολική βία και από τους Παλαιστίνιους
Παράλληλα περιγράφει ανησυχητικά περιστατικά και χρήση «υπερβολικής και δυσανάλογης» βίας από την Παλαιστινιακή Αρχή.
Η Χαμάς και άλλες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις «συνέχισαν να κρατούν Ισραηλινούς και αλλοδαπούς ομήρους» που είχαν πιάσει στις 7 Οκτωβρίου «και τις σορούς όσων πέθαναν ή σκοτώθηκαν όσο βρίσκονταν σε αιχμαλωσία, ως μέσο πίεσης», επισημαίνει.
Η έκθεση αναφέρεται σε δημόσιες μαρτυρίες που έκαναν όμηροι οι οποίοι απελευθερώθηκαν περιγράφοντας σεξουαλική βία, βασανιστήρια, ξυλοδαρμούς, παρατεταμένη κράτηση σε υπόγειους χώρους, όπως και στέρηση τροφής, νερού και υγιεινής.
Παρά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας στη Γάζα στις 10 Οκτωβρίου 2025, το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα εξακολουθεί να τονίζει «την απουσία οποιωνδήποτε μέτρων για τη διασφάλιση της λογοδοσίας για τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου» που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
