Μπορεί η ταινία Άγιος Παΐσιος, σε σκηνοθεσία Στάμου Τσάμη, που προβάλεται για τρίτη εβδομάδα στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες να είναι στην ουσία η προ διετίας πετυχημένη εμπορικά σειρά του Mega, μονταρισμένη σε ταινία, αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να κάνει εισιτήρια. Συγκεκριμένα μέχρι την Καθαρά Δευτέρα (23 Φεβρουαρίου) είχε κόψει 111.166 εισιτήρια. Μπροστά βέβαια στα 792.123 του Καποδίστρια να φαντάζουν λίγα, αλλά αν σκεφτεί κανείς ότι στην ουσία το είχαν δει πάρα πολλοί στην τηλεόραση, το ότι πήγαν άνθρωποι να πληρώσουν εισιτήριο να το (ξανά)δουν, πιστώνεται σε επιτυχία.
Και μάλιστα σε ένα είδος –θρησκευτική ταινία– που δεν έχει και πολλές ταινίες να αναδείξει ο ελληνικός κινηματογράφος. Ίσως η δυσκολία ενός φιλμ κυρίως εποχής, όσον αφορά το κόστος, να ήταν πρόβλημα για να γυριστούν. Και όταν λέμε για ταινίες, μιλάμε για κινηματογράφο, όχι για μια σειρά από βιντεοκασέτες που είχαν κυκλοφορήσει σωρηδόν τη δεκαετία του ’80, από την εταιρεία παραγωγής Elpis film, και αριθμούν πάνω από 60.
Αδελφός Άννα (1963)
Μια εβραιοπούλα, που ο πατέρας της είχε εμπιστευτεί από μωρό σε έναν ασκητή, κατά τη διάρκεια του πολέμου, συνεχίζει να παριστάνει το καλογεροπαίδι. Όμως προκύπτει έρωτας με ανιψιό ηγούμενου, που στην πραγματικότητα είναι μέλος μιας σπείρας αρχαιοκάπηλων. Το καλό, με τη μορφή θαύματος, θριαμβεύει στο τέλος, όπως και ο έρωτας. Παράξενη και πρωτότυπη ταινία, κυρίως για την εποχή της, που χάρισε το βραβείο αντρικού ρόλου στον Πέτρο Φυσσούν, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Σκηνοθεσία Γρηγόρης Γρηγορίου.
Από τα Ιεροσόλυμα με αγάπη (1967)
Η ηρωίδα, που την υποδύεται η Γκέλυ Μαυροπούλου, τραβάει τα πάνδεινα από τον σύζυγό της, προκειμένου να βάλει στο χέρι την περιουσία της. Εκείνη αναγκάζεται να ζητήσει τη βοήθεια του αδελφού του συζύγου, γιατρός στο επάγγελμα, αλλά η κατάσταση γίνεται χειρότερη. Ένα βράδυ που είναι στο αυτοκίνητο μαζί με την κόρη και τον σύζυγο, τρακάρουν. Ο σύζυγος πεθαίνει, η μικρή ζει μεν αλλά παραμένει ανάπηρη. Η ηρωίδα αναγκάζεται να ξοδέψει όλη της την περιουσία προκειμένου να κάνει καλά τη μικρή, αλλά μάταια. Η μόνη ελπίδα που της απομένει είναι οι Άγιοι Τόποι. Εκεί, όπως της έχουν πει, υπάρχει ένας Έλληνας γιατρός που κάνει πραγματικά θαύματα.
Χορταστικό μελό, σε σκηνοθεσία Γιώργου Παπακώστα, όπου δίπλα στην πρωταγωνίστρια κονταροχτυπιούνται ο Γιάννης Φέρτης και ο Στέφανος Στρατηγός, ενώ εμφανίζεται και ο Βασίλης Τσιτσάνης με την Χαρούλα Λαμπράκη σε τραγούδια του. Πάντως ο τίτλος δεν είναι παραπλανητικός, καθώς έχει γυρίσματα στα Ιεροσόλυμα και εμβόλιμες σκηνές με λειτουργίες που είναι ντοκουμέντα για την εποχή.
Άγιος Νεκτάριος (1969)
Ένας επιστήμονας (Ανδρέας Μπάρκουλης) είναι παντρεμένος, κρυφά από την οικογένειά του, με μια χορεύτρια (Βέρα Κρούσκα) που πάσχει από σκλήρυνση κατά πλάκας. Την ίδια περίοδο, σε ένα εκκλησάκι στην Αίγινα, συμβαίνουν κάποια υπερφυσικά γεγονότα με έναν άγνωστο προς τους ενορίτες παπά. Όταν η χορεύτρια διαβάζει τον βίο του Αγίου Νεκταρίου (Χρήστος Πολίτης) και η πίστη της αφυπνίζεται, όπως και του άντρα της. Τελικά εγχειρίζεται και θεραπεύεται. Προσπάθεια απλοποίησης της πίστης σε σενάριο Κικής Σεγδίτσα και Αντώνη Δαυϊδ σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου.
Ο άνθρωπος του Θεού (2021)
Και εδώ έχουμε Άγιο Νεκτάριο, αλλά σε άλλη ιστορία. Συγκεκριμένα αφηγείται τη ζωή του Αγίου μετά την εκθρόνισή του από Επίσκοπος Πενταπόλεως. Οι θεατές λοιπόν παρακολουθούν τις δοκιμασίες και τις ταλαιπωρίες που αντιμετώπισε, αλλά και τις εκδηλώσεις λατρείας πιστών στο πρόσωπό του. Όπως είχε πει η σκηνοθέτης του έργου Γελένα Πόποβιτς «Είναι ένας ύμνος στη ζωή, την αγάπη, την προσφορά και την πίστη».
Η εταιρεία παραγωγής τόλμησε και την πρόβαλε καλοκαίρι, κάτι που μέχρι τότε ήταν αδιανόητο για ελληνική -και αγγλική επί προκειμένου– παραγωγή. Και πέτυχαν εισπρακτικά, κάνοντάς το πλέον συνήθεια να προβάλλονται εγχώρια φιλμ σε α’ προβολή και τα καλοκαίρια. Από την άλλη, οι κριτικές ήταν μοιρασμένες και υπήρξε διαδικτυακός «πόλεμος» μεταξύ θεατών και κριτικών. Κάτι σαν πρελούδιο για ότι έγινε φέτος με τον Καποδίστρια. Ο Άρης Σερβετάλης ταυτίστηκε πλήρως με τη μορφή του Αγίου Νεκταρίου και δίπλα του σπουδαίοι ηθοποιοί όπως: Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Νικήτας Τσακίρογλου, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, Γιάννης Στάνκογλου, Τάνια Τρύπη, αλλά και ο Μίκι Ρουρκ.
Η θυσία του Αβράαμ (1971)
Η γνωστή ιστορία από τη Βίβλο, που με τη σειρά της βασίστηκε στο γνωστό έργο του Βιτσέντζου Κορνάρου. (αν και για αυτό οι ιστορικοί είχαν γράψει ότι είχε επιρροές από τον Ισαάκ του Ιταλού ποιητή Λουίτζι Γκρὀτο. Το έργο του Κρητικού ποιητή, που πιθανότατα γράφτηκε στις αρχές του 17ου αιώνα, έγινε το 1971 ταινία σε σενάριο, σκηνοθεσία και παραγωγή του Νίκου Βαρβέρη. Στους βιβλικούς χρόνους, ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές του ευσεβούς και δίκαιου Αβράαμ και χάρισε στη γυναίκα του Σάρα, παρά το προχωρημένο της ηλικίας της, ένα αγοράκι, τον Ισάακ. Στη συνέχεια υπέβαλε τον Αβράαμ σε μία σκληρή δοκιμασία, ζητώντας του να θυσιάσει τον γιο του.
Ανάμεσα στους ηθοποιούς που έπαιζαν στο φιλμ ήταν οι: Ίλυα Λυβικού, Νίκος Βανδώρος αλλά και η Ελένη Καρπέτα, η πρώτη σύζυγος του Νίκου Ξανθόπουλου.
Εταιρεία θαυμάτων (1962)
Και η κωμική ή μάλλον σατυρική πλευρά της πίστης. Ένας απατεώνας προκειμένου να πάρει τα κτήματα ενός πιστού νέου, στήνει κομπίνα με μια μουγκή που εξαιτίας ενός αγίου βρίσκει την ομιλία της. Μαζί με την θεραπευμένη, είναι και η κόρη της που όμως προκύπτει έρωτας με τον θρησκόληπτο νεαρό και διαλύονται όλα. Ο Στέφανος Στρατηγός μεταφέρει στο σινεμά το θεατρικό του Δημήτρη Ψαθά, κρατώντας έναν δεύτερο ρόλο. Σκηνοθετεί δε την τὀτε σύζυγό του Γκέλυ Μαυροπούλου αλλά και την πεθερά του Μαρίκα Κρεβατά. Με το ρόλο της τελευταίας, δηλαδή της… μουγγής έκανε την παρθενική της εμφάνιση στο θέατρο, η Κατερίνα Γιουλάκη αν και κατά πολύ μικρότερη από τον ρόλο. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ ήταν ο πρωταγωνιστής στην ταινία, που τα εξωτερικά γυρίσματά της έγιναν στην Κύπρο.
Τα πρόσωπα του Θεού (1985)
Σ’ ένα μικρό χωριό ζει το οικογενειακό του δράμα ένα ζευγάρι εκπαιδευτικών. Από τη μια η σχέση τους φθίνει, από την άλλη έχουν ένα μικρό κοριτσάκι που είναι με ειδικές ανάγκες και παραμένει εσώκλειστο σε ίδρυμα στην Αθήνα. Παράλληλα η χήρα του προέδρου του χωριού, αντιμετωπίζει προβλήματα με τον έφηβο γιο της. Προκύπτει και σχέση της χήρας με τον εκπαιδευτικό, ενώ η λύση θα δοθεί από την τρελή του χωριού και ένα μοναστήρι.
Παράξενη και ξεχασμένη σήμερα ταινία που έμελλε να είναι η τελευταία κινηματογραφική της Γκρέκα Φιλμς. Είχε βγει στις αίθουσες την εβδομάδα με τα απίστευτα χιόνια του 1987 και δεν έβγαλε την εβδομάδα. Η ταινία είχε γυριστεί στα Καρδάμηλα της Χίου, το σενάριο και η σκηνοθεσία ήταν της Μαρίας Σκούρτη, ενώ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους έπαιζαν οι: Κώστας Πρέκας, Άννυ Πασπάτη και Ντόρα Χατζηγιάννη. Επίσης τραγουδούσε στην ταινία η Δόμνα Σαμίου.
Τεριρέμ (1987)
Ενας νεαρός καραγκιοζοπαίχτης και η άρρωστη γυναίκα του πηγαίνουν να δώσουν παραστάσεις σ’ ένα χωριό, όπου αναστατώνεται από μια σειρά περίεργων οραμάτων και θαυμάτων. Συγκεκριμένα μια ηλικιωμένη πιστεύει σε οράματα και αγίους, ενώ από δίπλα έχουν εμφανιστεί και κάποιοι απατεώνες. Και όμως το θαύμα γίνεται.
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1987 και αποδοκιμάστηκε έντονα. Όταν λίγους μήνες βγήκε στις αίθουσες είχαν ηρεμήσει τα πράγματα. Η σκηνοθεσία ήταν του Απόστολου Δοξιάδη, ενώ πρωταγωνιστούσαν οι: Αντώνης Καφετζόπουλος, Όλια Λαζαρίδου, Βάσια Παναγοπούλου. Η μουσική ήταν του Διονύση Σαββόπουλου.
Δεκαπενταύγουστος (2001)
Μια από τις πιο μαζικές εξόδους της χρονιάς γίνεται ταινία από τον Κωνσταντίνο Γιάνναρη. Τρία ζευγάρια φεύγουν από την Αθήνα, ενώ ένας διαρρήκτης μπαίνει στα ερημωμένα σπίτια. Σχέσεις διαλύονται ή και επανεξετάζονται, ενώ θαύματα και μεταφυσική στήνουν χορό γύρω από τους ανθρώπους. Υψηλή αισθητική, μοντέρνα κινηματογράφηση σε μια ξεχωριστή ταινία που ήδη θεωρείται κλασική. Αμαλία Μουτούση, Ελένη Καστάνη (έκπληξη σε δραματικό ρόλο) Ακύλας Καραζήσης, Αιμίλιος Χειλάκης , Μιχάλης Ιατρόπουλος, Θεοδώρα Τζήμου, αλλά και η Άντζελα Μπρούσκου ως Παναγία, μεταξύ των ηθοποιών, ενώ το τραγούδι της ταινίας που ερμηνεύει η Γλυκερία, είναι ακριβώς στο πνεύμα της ταινίας.
Το τελευταίο ψέμα (1957)
Τι γυρεύει ένα κλασικό αστικό δράμα σε ένα κατάλογο ταινιών που έχουν θέμα την πίστη, θα αναρωτηθείτε. Όσοι έχουν δει τη σπουδαία ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη, σίγουρα θυμούνται το συγκλονιστικό φινάλε με την Έλλη Λαμπέτη να κρατάει τον μικρό τότε Βασίλη Καϊλα και να πηγαίνει με το κόσμο στην Παναγία της Τήνου, ελπίζοντας στο θαύμα για την σωτηρία του παιδιού. Η σκηνή που θεωρείται από τις πιο συγκινητικές και ρεαλιστικές του εγχώριου κινηματογράφου και είχε γυριστεί στην Τήνο.
Σπύρος Δευτεραίος
