«Στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω / κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό» έγραφε ο Νίκος Καββαδίας στο ποίημά του «Federico García Lorca» όπου ενοποίησε τον αγώνα δύο λαών, του ελληνικού και του ισπανικού, ενάντια στο φασισμό. Από εκείνη τη μαύρη μέρα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου εκτελέστηκαν 200 Έλληνες αντιστασιακοί, την Πρωτομαγιά του 1944, δεν υπήρχαν φωτογραφικά ντοκουμέντα. Ήρθαν όμως στο φως της δημοσιότητας μέσα από τον πλέον αδόκητο τρόπο: Μια ηλεκτρονική δημοπρασία στο e-bay.
Είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύονται φωτογραφικά τεκμήρια από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Πρόκειται για οκτώ λήψεις, εφιαλτικά αναμνηστικά από το άλμπουμ του υπολοχαγού Χέρμαν Χόιερ που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon, σύμφωνα με ανάρτηση του δημοσιογράφου Μιχάλη Γελασάκη.
Αν και η γνησιότητά τους μένει να εξακριβωθεί από την ιστορική βάσανο, οι πρώτες ενδείξεις συνηγορούν ότι τα πρόκειται για σπάνια ντοκουμέντα.
Σε δήλωσή του προς την εφ. Ναυτεμπορική, ο ιστορικός Ιάσονας Χανδρινός, δρ Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του ΕΚΠΑ, προβαίνει σε μια πρώτη αποτίμηση που κατατείνει στη γνησιότητα των φωτογραφιών: «Σκοπευτήριο Καισαριανής είναι σίγουρα, στρατόπεδο Χαϊδαρίου είναι σίγουρα, ομαδική εκτέλεση είναι σίγουρα. Αν δεν είναι όντως η εκτέλεση της Πρωτομαγιάς, κάποιος πλαστογράφησε την πίσω όψη και δεν βλέπω γιατί να το κάνει αυτό κάποιος Γερμανός πωλητής».
Σε σχετική ανάρτησή του αναφέρει:
«Από την Ελλάδα την περίοδο της Κατοχής πέρασαν εκατοντάδες χιλιάδες Γερμανοί στρατιώτες. Φρουρές, στρατεύματα κατοχής, περαστικοί για τα διάφορα μέτωπα, ασθενείς σε ανάρρωση, πεζικάριοι, Ες-Ες, ναύτες, αεροπόροι. Πολλοί είχαν μαζί τους φωτογραφικές μηχανές και απαθανάτιζαν με συστηματικό τρόπο την καθημερινότητα της θητείας και μαζί τα άγνωστα για αυτούς μέρη και πρόσωπα της κατεχόμενης χώρας, καθώς ο τουρισμός είναι ένα αρχαιότατο ένστικτο στον άνθρωπο. Εκατομμύρια φωτογραφίες από τον Πόλεμο βγαίνουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια από σεντούκια και ντουλάπες στη Γερμανία και πωλούνται σε δημοπρασίες ανά τον κόσμο. Σήμερα ένας πωλητής από το Βέλγιο έβαλε για δημοπρασία στο e-bay οκτώ μικρές φωτογραφίες-αναμνηστικά ενός Γερμανού στρατιωτικού (δεν γνωρίζουμε ποιου ούτε γιατί τις τράβηξε) και ο συναγερμός στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ έχει δικαίως χτυπήσει. Είναι λήψεις από την Πρωτομαγιά του 1944 και την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής».
Για το θέμα τοποθετήθηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων: «Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της 1ης Μαΐου 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής αποτελούν ιστορική κληρονομιά όλου του ελληνικού λαού. Και μια σπουδαία υπενθύμιση ότι η ιστορία της χώρας μας γράφτηκε με αγώνες, αντίσταση και ιδανικά. Και με προσφορά και κόστος ζωής.
»Οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες του ΕΑΜ στάθηκαν όρθιοι απέναντι στον ναζισμό, υπερασπιζόμενοι την ελευθερία, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια και το δίκιο του Λαού. Αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας.
»Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της Ιστορίας και της Παιδείας».
Σε αντίστοιχη ανακοίνωσή του το ΚΚΕ σημειώνει: «Οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
»Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ.
»Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά.
»Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους.
»Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.
»Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων».
