Με έντονο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό χαρακτήρα τιμήθηκε στην Κωνσταντινούπολη η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, μέσα από δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις που διοργάνωσε το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας, στο ιστορικό κτήριο της Αστικής Σχολής Γαλατά. Στο επίκεντρο των δράσεων βρέθηκε η ομότιμη καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μαρία Ευθυμίου, η οποία ανέλαβε τον ρόλο της κεντρικής ομιλήτριας.
Η έναρξη του εορτασμού πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026, με ένα ειδικά σχεδιασμένο μάθημα Ιστορίας για μαθητές και μαθήτριες των ομογενειακών σχολείων της Κωνσταντινούπολης και της Ίμβρου. Η δράση οργανώθηκε σε συνεργασία με τους διευθυντές των σχολείων, ενώ μαθητές από την Ίμβρο ταξίδεψαν ειδικά για τη συμμετοχή τους. Στο εκπαιδευτικό αυτό περιβάλλον, η Μαρία Ευθυμίου παρουσίασε το θέμα «Οι Έλληνες και η Θάλασσα: μια σχέση διαρκής», κερδίζοντας το έντονο ενδιαφέρον των παιδιών.
Στην εκπαιδευτική συνάντηση συμμετείχαν περίπου 350 μαθητές και εκπαιδευτικοί, ανάμεσά τους και ομάδες μαθητών από το Μουσικό Σχολείο Βόλου και το Α΄ Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης, που βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη στο πλαίσιο σχολικής εκδρομής.
Η κεντρική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου, με την ομιλία της Μαρίας Ευθυμίου με θέμα «Ρωμαίος – Ρωμιός: οι ιστορικές συντεταγμένες ενός προσδιορισμού». Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο οικουμενικός πατριάρχης Βαρθολομαίος, προσδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον εορτασμό.
Κατά τον χαιρετισμό του, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, πρέσβης Κωνσταντίνος Κούτρας, αναφέρθηκε στη διεθνή κατοχύρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ουσιαστική αναγνώριση της διαχρονικής προσφοράς της ελληνικής γλώσσας στον παγκόσμιο πολιτισμό, την ιστορία και την παιδεία.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη συμβολή των ομογενειακών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, καθώς και στην προσδοκία επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Στην παρέμβασή του, ο οικουμενικός πατριάρχης αναφέρθηκε στην ελληνική ως γλώσσα της πνευματικής δημιουργίας και της εκκλησιαστικής παράδοσης, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της στη διαμόρφωση των γραμμάτων, των επιστημών και της θεολογικής σκέψης, από την αρχαιότητα έως σήμερα.
Η κεντρική ομιλία της Μαρίας Ευθυμίου ανέπτυξε, με ιστορική διεισδυτικότητα, τη μακρά πορεία της ελληνικής γλώσσας μέσα στον χώρο της Ευρασίας, τις πολιτισμικές μετατοπίσεις και τις γλωσσικές συνέπειες της ρωμαϊκής και μεταγενέστερης χριστιανικής εποχής. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις διαδικασίες αυτοπροσδιορισμού που υιοθετήθηκαν διαχρονικά από διαφορετικές διοικητικές και πολιτισμικές εξουσίες στην περιοχή.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο επικεφαλής του γραφείου δημόσιας διπλωματίας Γεώργιος-Σπυρίδων Μάμαλος, ενώ το «παρών» έδωσαν αρχιερείς, άρχοντες του οικουμενικού πατριαρχείου, εκπαιδευτικοί της ομογένειας, μέλη της ελληνικής κοινότητας της Πόλης, αλλά και Τούρκοι πανεπιστημιακοί από τμήματα ελληνικών σπουδών, καθώς και πολίτες της Τουρκίας που διδάσκονται την ελληνική γλώσσα.
Η ευρεία συμμετοχή και ο πολυεπίπεδος χαρακτήρας των εκδηλώσεων ανέδειξαν τη διαρκή ζωντάνια και τη διεθνή απήχηση της ελληνικής γλώσσας, ιδιαίτερα σε έναν τόπο με τόσο βαρύ ιστορικό και πολιτισμικό φορτίο όπως η Κωνσταντινούπολη.
