Μια σύνθετη και πολυεπίπεδη θεσμική διαδικασία ανοίγει για τη χώρα μετά το μήνυμα του πρωθυπουργού για την έναρξη των διαδικασιών της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Παρότι το Σύνταγμα προβλέπει τουλάχιστον 50 υπογραφές για την κατάθεση πρότασης, εκτιμάται ότι θα υπογράψει το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ.
Το πρώτο βήμα θα είναι μια τυπικού χαρακτήρα συνεδρίαση στην Ολομέλεια της Βουλής, για τη σύσταση της Επιτροπής Αναθεώρησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι εργασίες της Επιτροπής θα διαρκέσουν περίπου τρεις μήνες, με το βάρος να πέφτει όχι τόσο στη συζήτηση όσο στις ψηφοφορίες που θα ακολουθήσουν: η πρώτη τοποθετείται χρονικά στις αρχές Ιουλίου και η δεύτερη μετά την επανεκκίνηση των εργασιών της Βουλής, μετά το καλοκαίρι.
Υπενθυμίζεται ότι το Σύνταγμα προβλέπει δύο κοινοβουλευτικές περιόδους για τη διαδικασία, με ελάχιστο διάστημα ενός μήνα μεταξύ τους, και με την πρώτη Βουλή να έχει καθοριστικό ρόλο, καθώς αποτελεί το πεδίο της ουσιαστικής πολιτικής και θεσμικής αντιπαράθεσης.
Τι λένε οι συνταγματολόγοι
Η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Πηνελόπη Φουντεδάκη υπογράμμισε ότι κομβικό στοιχείο για τη συνέχιση της αναθεώρησης δεν είναι απλώς η ύπαρξη επόμενης Βουλής, αλλά το αν αυτή θα συνέλθει σε τακτική σύνοδο:
«Το κρίσιμο σημείο είναι η “πρώτη σύνοδος της επόμενης Βουλής”. Αν υπάρξει σύνοδος, η διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί – διαφορετικά, μπλοκάρει».
Αναφερόμενη στα επίμαχα άρθρα, σημείωσε ότι η συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και απαιτεί ευρεία κοινοβουλευτική συναίνεση, ενώ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια επισήμανε ότι η Ελλάδα αποτελεί ευρωπαϊκή εξαίρεση, καθώς στις περισσότερες χώρες το ζήτημα δεν ρυθμίζεται συνταγματικά αλλά με κοινή νομοθεσία.
Από την πλευρά του, ο συνταγματολόγος Κωνσταντίνος Μποτόπουλος τόνισε ότι δεν υπάρχει άμεση ανάγκη ριζικής αναθεώρησης, καθώς το Σύνταγμα παραμένει λειτουργικό μετά την εκτενή αναθεώρηση του 2001:
«Οι αλλαγές στο Σύνταγμα δεν είναι πανάκεια για τα πολιτικά και θεσμικά προβλήματα της χώρας».
Για το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών σημείωσε ότι πρόκειται για το πιο πολυαναθεωρημένο άρθρο, προτείνοντας την αποσύνδεση της Βουλής από την ουσία της εκδίκασης, με ρόλο περιορισμένο στην παροχή άδειας, ώστε να αποφεύγονται τόσο η πολιτική εργαλειοποίηση όσο και η καταχρηστική δίωξη.
Μονιμότητα και αξιολόγηση στο Δημόσιο
Στο άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, οι ειδικοί συγκλίνουν στο ότι το Σύνταγμα έχει ήδη υπερφορτωθεί με λεπτομερείς ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν νομοθετικά.
Η μονιμότητα, όπως επισημαίνεται, δεν αποτελεί πρόβλημα από μόνη της· πρόβλημα προκύπτει όταν δεν συνοδεύεται από ουσιαστική και αντικειμενική αξιολόγηση.
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση μόλις ξεκινά και το πραγματικό της περιεχόμενο θα κριθεί τόσο από τις πολιτικές ισορροπίες όσο και από το αν θα υπάρξει η αναγκαία συναίνεση για αλλαγές με θεσμικό βάθος και διάρκεια.
