Το πετρέλαιο βρίσκεται πλέον στην καρδιά της νέας και επικίνδυνης κλιμάκωσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βενεζουέλα, με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Νικολάς Μαδούρο να ανταλλάσσουν απειλές, καθώς αμερικανικές δυνάμεις κατάσχουν δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν βενεζουελάνικο αργό στην Καραϊβική.
Οι αλλεπάλληλες επιχειρήσεις των ΗΠΑ –που στοχοποιούν πλοία φορτωμένα με πετρέλαιο της Βενεζουέλας–, απειλούν να προκαλέσουν ασφυξία στην ήδη εύθραυστη οικονομία της χώρας.
Το Καράκας καταγγέλλει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ανατρέψει τον πρόεδρο Μαδούρο για να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τα πλούσια ενεργειακά αποθέματα της χώρας.
In a pre-dawn action early this morning on Dec. 20, the US Coast Guard with the support of the Department of War apprehended an oil tanker that was last docked in Venezuela.
The United States will continue to pursue the illicit movement of sanctioned oil that is used to fund… pic.twitter.com/nSZ4mi6axc
— Secretary Kristi Noem (@Sec_Noem) December 20, 2025
Στο πλαίσιο επιχείρησης που επισήμως αποσκοπεί στην καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει στην Καραϊβική αρμάδα πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων, καθώς και στρατιωτικά αεροσκάφη. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις περιλαμβάνουν πλέον και κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων με πετρέλαιο, γεγονός που ανεβάζει κατακόρυφα την ένταση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει τα τελευταία 24ωρα ότι οι μέρες του Μαδούρο είναι «μετρημένες» και ότι «δεν αποκλείει» ακόμη και πόλεμο ανάμεσα στις δύο χώρες. «Ξέρει ακριβώς τι θέλω. Το ξέρει καλύτερα από τον καθένα», είπε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο NBC News.
Από προμηθευτής σε αντίπαλο
Οι ΗΠΑ εκμεταλλεύονταν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας από τη δεκαετία του 1920 έως την εθνικοποίησή του το 1976, ενώ πολλά αμερικανικά διυλιστήρια κατασκευάστηκαν ειδικά για να επεξεργάζονται το βαρύ αργό της χώρας. Σήμερα, η Chevron είναι η μοναδική αμερικανική εταιρεία που επιτρέπεται να προμηθεύει την αμερικανική αγορά με πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, στο πλαίσιο του εμπάργκο που είχε επιβάλει ο ίδιος ο Τραμπ το 2019, κατά την πρώτη του θητεία.
Η ποσότητα που εξάγεται μέσω της Chevron ξεπερνά ελαφρώς τα 200.000 βαρέλια ημερησίως και μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια που δεν υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις, άρα θεωρητικά προστατεύονται από τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Ωστόσο, στις 10 Δεκεμβρίου κατασχέθηκε το πρώτο μεγάλο δεξαμενόπλοιο, το «Skipper», το οποίο οδηγήθηκε σε αμερικανικό λιμάνι. Σύμφωνα με τον Νικολάς Μαδούρο, μετέφερε 1,9 εκατ. βαρέλια αργού – ο ίδιος έκανε λόγο για πράξη «πειρατείας».
Η τύχη δεύτερου πλοίου, του «Centuries», παραμένει ασαφής· σύμφωνα με πηγή της κυβέρνησης Τραμπ, η αμερικανική ακτοφυλακή καταδίωκε τρίτο πλοίο. Πρόκειται για το «Bella 1» το οποίο, κατά την εταιρεία TankerTrackers, τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2024 λόγω φερόμενων σχέσεων με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διατάξει τον «πλήρη αποκλεισμό» πλοίων που υπόκεινται σε κυρώσεις, ωστόσο αναλυτές επισημαίνουν ότι η διατύπωση είναι τόσο ασαφής, ώστε θα μπορούσε να αφορά κάθε δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει βενεζουελάνικο αργό, με μοναδική εξαίρεση εκείνα της Chevron. Σημειώνεται ότι τουλάχιστον ένα από τα πλοία που κατασχέθηκαν δεν βρισκόταν στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ.
Προς το παρόν, η πολιτική αυτή δεν εφαρμόζεται απόλυτα, καθώς αρκετά πλοία πέρασαν ανεμπόδιστα. Ωστόσο, όπως προειδοποιεί ο Χουάν Σάμπο, σύμβουλος και πρώην πρόεδρος της κρατικής PdVSA, υπάρχει κίνδυνος να αυξηθούν τα κόστη μεταφοράς και να αποθαρρυνθούν οι εφοπλιστικές εταιρείες.
Δεν γίνονται όλα για το πετρέλαιο
Η Βενεζουέλα παράγει περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, εκ των οποίων γύρω στις 500.000 εξάγονται μέσω της «μαύρης αγοράς», κυρίως προς την Ασία.
Η PdVSA διαβεβαιώνει ότι οι εξαγωγές συνεχίζονται ομαλά, ωστόσο πηγές του τομέα προειδοποιούν ότι σε περίπτωση πραγματικού αποκλεισμού η παραγωγή θα σταματήσει πολύ γρήγορα, όπως είχε συμβεί στη μεγάλη απεργία του 2002 επί Ούγκο Τσάβες.
Η κρίση αναμένεται να απασχολήσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σε συνεδρίαση την Τρίτη.
Η πίεση των ΗΠΑ προς τον Νικολάς Μαδούρο έχει ενταθεί από τον Νοέμβριο και πέρασε σε νέο επίπεδο από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις άρχισαν να βομβαρδίζουν δεκάδες σκάφη που, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, μετέφεραν ναρκωτικά.
Οι ΗΠΑ κατηγορούν μάλιστα τον πρόεδρο της Βενεζουέλας ότι είναι προσωπικά επικεφαλής κυκλώματος διακίνησης ουσιών. Τουλάχιστον 104 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στους βομβαρδισμούς ταχύπλοων στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό.
Για τον καθηγητή και ειδικό στην οικονομία του πετρελαίου Κάρλος Μεντόσα Ποτέγια, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει «να κρατήσει υπό τον έλεγχό του» την αμερικανική ήπειρο, υπογραμμίζοντας ότι το διακύβευμα δεν είναι μόνο το πετρέλαιο, αλλά και ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός με την Κίνα και τη Ρωσία.
Οικονομική ασφυξία προ των πυλών
Ένας ενδεχόμενος αποκλεισμός προμηνύει ακόμη σοβαρότερη οικονομική κρίση για τη Βενεζουέλα, που αναμένεται να κλείσει τη χρονιά με υπερπληθωρισμό.
Στη χώρα, πολλοί μιλούν χαμηλόφωνα για τη στρατιωτική ανάπτυξη των ΗΠΑ, φοβούμενοι συλλήψεις, ενώ κάποιοι ελπίζουν σε αμερικανική επέμβαση που θα βάλει τέλος στα 26 χρόνια διακυβέρνησης των τσαβιστών. Άλλοι, όμως, φοβούνται νέα απομόνωση και επανάληψη της μαύρης περιόδου 2017-2018.
Ο Χουάν Σάμπο εκτιμά ότι οι εξαγωγές πετρελαίου μπορεί να μειωθούν έως και 45% μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες. Όπως προειδοποιεί, τα καθαρά μηνιαία έσοδα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο ενδέχεται να είναι εξαιρετικά χαμηλά, η εισροή συναλλάγματος να περιοριστεί στο ένα τρίτο, με σοβαρές συνέπειες στις εισαγωγές, επιτάχυνση της υποτίμησης του μπολίβαρ και δραματική αύξηση του κόστους ζωής.
