pontosnews.gr
Τρίτη, 6/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζετε τι είναι η μανέα;

Η απάντηση μέσα από τους στίχους του αξέχαστου Γιώτη Γαβριηλίδη

8/10/2025 - 1:23μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Αυτό είναι το ρεφρέν του τραγουδιού «Σεβντά, φωτία, μάισσα»* που έγραψε ο αλησμόνητος Γιώτης Γαβριηλίδης, και ανατρέχοντας στο Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου καταλαβαίνουμε τι έπαθε ο καημένος ο σεβ(ν)ταλής.

Όπως μας πληροφορεί ο μεγάλος Άνθιμος Παπαδόπουλος, η λέξη μανέα προέρχεται από το ουσιαστικό μανίν, το οποίο με τη σειρά του κρατάει τη σκούφια του από το αρχαίο επίθετο «μανός», που σημαίνει αραιός (π.χ. το ύφασμα που όταν καίγεται μεταβάλλεται σε καπνιά).

Μανέα, λοιπόν, είναι η αιθάλη (καπνιά) των καπνοδόχων ή των μαγειρικών σκευών, η μαύρη μούχλα («μύκης μαύρος» γράφει ο ΑΠ), αλλά και η αράχνη, λόγω χρώματος.

Υπάρχει και η φράση «Ατός μανέαν έν’», που σημαίνει ότι κάποιος είναι βδελυρός, και όποιος τον αγγίζει/συναναστρέφεται κινδυνεύει να κατηγορηθεί ως όμοιός του.

Επιστρέφοντας στο τραγούδι, ο δημιουργός κατηγορεί την αγάπη, τη μάγισσα και βασίλισσα της φωτιάς, ότι κατακαίει και μαυρίζει την ψυχή του ανθρώπου. Αλλά καλύτερα το λένε ο Γιώτης Γαβριηλίδης, ο Γιώργος Πουλαντσακλής και η Μελίνα Χατζηκαμάνου:

____
* Πατώντας με το ποντίκι πάνω στην εικόνα των στίχων, θα μεταφερθείτε στη σελίδα του τραγουδιού στο pontianlyrics.gr.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Χριστιανοί και μουσουλμάνοι κάτοικοι της Αξού, αρχές 20ού αι. (φωτ.: ανώνυμου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Δημήτρη Μισαηλίδη: Τρεις μήνες μείναμε εκεί σε τσαντίρια. Πολύς κόσμος πέθανε. Πολλά μνήματα αφήσαμε εκεί

6/01/2026 - 9:38μμ
Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Παραμονή Θεοφανίων στο μνημείο για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου που βρίσκεται στην Άμπλιανη Λαμίας. Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026 (πηγή: Glomex)
ΠΟΝΤΟΣ

Θεοφάνια σημαίνει μνημοκέρε: Το ποντιακό έθιμο που «φωτίζει» και για τους νεκρούς

5/01/2026 - 10:22μμ
«Καλή χρονιά» από το «Φάρο» Αγίας Βαρβάρας, Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Σύλλογος Ποντίων Αγ. Βαρβάρας Ο Φάρος)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Φως Πόντου στο Πάρκο Τρίτση: Ο «Φάρος» στο Μαγικό Χωριό των Δήμων

5/01/2026 - 3:04μμ
Καρέ από το ιστορικό βίντεο με ημερομηνία 5 Ιανουαρίου 1975 (πηγή: Αρχείο ΕΡΤ)
ΠΟΝΤΟΣ

Σαν σήμερα, το 1975: Σπάνιο βίντεο με Μωμόγερους και ποντιακούς χορούς, από το αρχείο της ΕΡΤ

5/01/2026 - 1:29μμ
(Φωτ.: agriniopress.gr)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Αιτωλοακαρνανία: Θεοφάνια στο Μπαμπαλιό με νερό από τον Εύξεινο Πόντο

5/01/2026 - 10:24πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
(Φωτ.: Facebook/Σύλλογος Ποντίων Waiblingen «Οι Αργοναύτες»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σύλλογος Ποντίων Waiblingen «Οι Αργοναύτες»: Συγκινεί η συναυλία αγάπης για τη στήριξη παιδιών που δίνουν μάχη με τον καρκίνο

4/01/2026 - 9:52μμ
Μωμόγεροι στην καρδιά του Ντίσελντορφ, Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Sissy Radiokalavryta Stefanidou)
ΠΟΝΤΟΣ

Μωμόγεροι στο χιόνι: Όταν ο Πόντος χορεύει στην καρδιά του Ντίσελντορφ

4/01/2026 - 2:53μμ
(Πηγή: facebook.com/ TRABZON (YEMEKLER-COĞRAFYA-KÜLTÜR))
ΠΟΝΤΟΣ

Όταν οι «χουρμάδες της Τραπεζούντας» δίνουν χρώμα στο χιονισμένο τοπίο

4/01/2026 - 11:37πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ήττα στην Πόλη για τον Ολυμπιακό

16 λεπτά πριν
Χριστιανοί και μουσουλμάνοι κάτοικοι της Αξού, αρχές 20ού αι. (φωτ.: ανώνυμου)

Μαρτυρία Δημήτρη Μισαηλίδη: Τρεις μήνες μείναμε εκεί σε τσαντίρια. Πολύς κόσμος πέθανε. Πολλά μνήματα αφήσαμε εκεί

45 λεπτά πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

Κλίμα: Το 2025 ήταν το δεύτερο θερμότερο έτος για την Ελλάδα στα χρονικά των καταγραφών

1 ώρα πριν
(Φωτ.: facebook/Pontoxeniteas NSW)

Ποντοξενιτέας: 25” για το 2025

2 ώρες πριν

Τόνια Καζιάνη: Έφυγε από τη ζωή η τελευταία πρωταγωνίστρια της Φίνος Φιλμ

2 ώρες πριν
Εκατοντάδες κόσμου συγκεντρώθηκαν στο Ρόουζμπαντ, κατά μήκος της ακτογραμμής της χερσονήσου Μόρνινγκτον (φωτ.: facebook/Glik Andriotis)

Ομογένεια: Ηλιόλουστα Θεοφάνια στη Βικτόρια

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign