Μια από τις πιο σημαντικές ημέρες του ορθόδοξου εορτολογίου, η 23η Αυγούστου, είναι η ημέρα που η εκκλησία τιμά τα Εννιάμερα της Παναγίας, γνωστά και ως Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου. Πρόκειται για την ολοκλήρωση της εννιαήμερης περιόδου προσευχής και κατάνυξης που αρχίζει με την εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου.
Ο λαός αντιμετωπίζει την ημέρα αυτή σαν ένα πνευματικό μνημόσυνο προς τη Μητέρα του Θεού, όπως πράττει άλλωστε και για τους δικούς του ανθρώπους.
«Απόδοσις» στην εκκλησιαστική γλώσσα ονομάζεται η ολοκλήρωση μιας μεγάλης χριστιανικής εορτής που άρχισε πριν από οκτώ ημέρες. Είναι συνήθεια που παρέλαβαν οι Χριστιανοί από τους Ιουδαίους.
Με την ευκαιρία αυτή, κάποιες εκκλησίες ή μοναστήρια επιλέγουν να πανηγυρίζουν την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 23 Αυγούστου και όχι στις 15, που οι γιορτές είναι πάμπολλες σε όλη την Ελλάδα. Έτσι, την ημέρα αυτή γιορτάζουν σε ορισμένα μέρη της Ελλάδας η Μαρία, ο Μάριος, ο Παναγιώτης, η Παναγιώτα και η Δέσποινα.
Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, μετά την Κοίμηση της Παναγίας, οι Απόστολοι και οι πιστοί παρέμειναν για εννέα ημέρες σε προσευχή, τιμώντας τη Θεοτόκο με ύμνους και δοξολογίες.
Όταν ο άπιστος Θωμάς έφτασε τρεις μέρες αργότερα, ζήτησε να ανοίξουν τον τάφο Της για να προσκυνήσει. Τότε οι παρευρισκόμενοι είδαν την Παναγία να ανεβαίνει στον Ουρανό, αφού έλυσε πρώτα τη ζώνη Της και την έδωσε την στον Απόστολο Θωμά. Πρόκειται για την Τίμια Ζώνη, η παράδοση της οποίας γιορτάζεται στις 31 Αυγούστου.
Πλήθος ναών και μονών πανηγυρίζουν
Από άκρη σε άκρη της Ελλάδας, πλήθος ναών και μονών πανηγυρίζουν στα Εννιάμερα της Παναγίας. Ανάμεσά τους η Παναγία του Μαλίκη στην Ύδρα, η Παναγία η Εννιαμερίτισα, αλλιώς «Παναγιά της Νάουσας» στη Νάουσα της Πάρου, ενώ στην Πάτμο γιορτάζει στη Γραβά, στην Κύθνο η Παναγία Ελεούσα, στη Σαλαμίνα η Φανερωμένη, στην Τήνο η Κυρά Ξένη, στη Μύκονο η Παναγία Τουρλιανή, πολιούχος του νησιού, και στους Λειψούς η Παναγιά του Χάρου.
Στην εικόνα που βρίσκεται εκεί, η Παναγία δεν κρατά το Θείο Βρέφος αλλά τον Εσταυρωμένο Χριστό, σε μια εικόνα μοναδική στην χριστιανική παράδοση. Σύμφωνα με το έθιμο, που τηρείται από το 1943, τοποθετούνται την άνοιξη κρινάκια γύρω από την εικόνα τα οποία στη συνέχεια ξεραίνονται και ανθίζουν ξανά τον Αύγουστο.
Το μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία προσελκύει πλήθη προσκυνητών κάθε χρόνο και σύμφωνα με την παράδοση, η θαυματουργή εικόνα της μεταφέρθηκε από την Προύσα της Μικράς Ασίας τον 9ο αιώνα, για να διασωθεί από την εικονομαχία.
Στην Παναγία Φανερωμένη στο Βαθυρρύακο της Κομοτηνής, γνωστή στους ντόπιους ως «Φατήριακα», προσέρχονται όχι μόνο χριστιανοί, αλλά και μουσουλμάνοι, συχνά περπατώντας πολλές ώρες για να εκπληρώσουν το τάμα τους. Η εικόνα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας ή κατ’ άλλους Γλυκοφιλούσας, θεωρείται από τους πιστούς θαυματουργή και βρέθηκε σε σημείο που σήμερα βρίσκεται ο αμπελουργικός σταθμός, στο λεγόμενο Κιρ-Τσιφλίκ.
Χωρίς τον Πατριάρχη η λειτουργία στην Παναγιά του Πόντου
Με την ανακοίνωση «Ευχαρίστως ανακοινούται εις τους ενδιαφερομένους ευλαβείς προσκυνητάς ότι κατόπιν αποφάσεως των τουρκικών αρχών και εφέτος παρεσχέθη άδεια τελέσεως Θείας Λειτουργίας εις την ιστορικήν Ι. Μονήν Παναγίας Σουμελά Τραπεζούντος την 23ην Αυγούστου 2025, ημέραν αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου («Εννιάμερα της Παναγίας»). Της Θείας Λειτουργίας θα προστή ο Σεβ. Μητροπολίτης Σαράντα Εκκλησιών κ. Ανδρέας» το Οικουμενικό Πατριαρχείο γνωστοποίησε ότι οι τουρκικές αρχές έδωσαν την απαραίτητη άδεια για θεία λειτουργία στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας σήμερα, ανήμερα των Εννιάμερων της Παναγίας.
Όπως συνέβη πέρσι, έτσι και φέτος, από το 2010 που δόθηκε η πρώτη άδεια, δεν ακούστηκαν προσευχές τον Δεκαπενταύγουστο στη Σουμελά, το ιστορικό μοναστήρι στον Πόντο και η θεία λειτουργία θα τελεστεί κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, απουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαθολομαίου. Όπως έγραψε το pontosnews.gr, οι εθνικιστικές κορόνες έπνιξαν για μια ακόμη χρονιά την επιθυμία των χριστιανών να γιορτάσουν την Παναγία τους.
Από το 2010 που τελέστηκε για πρώτη φορά Θεία Λειτουργία μετά την εγκατάλειψη του μοναστηριού, η περσινή ήταν η 11η φορά που ακούστηκαν προσευχές. Μεσολάβησαν οι εκτεταμένες εργασίες αναστήλωσης που κράτησαν σχεδόν 5 χρόνια· κατά τη διάρκειά τους το ιστορικό μνημείο παρέμενε κλειστό.
