Η δεύτερη φάση συντήρησης των τοιχογραφιών του βυζαντινού ναού του Αγίου Νικολάου στον Μεσοπόταμο της Αλβανίας ολοκληρώθηκε με σπουδαία ευρήματα, όπως αναφέρει σε σημερινή ανακοίνωσή του Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ). Οι εργασίες υλοποιούνται στο πλαίσιο μνημονίου συνεργασίας που υπέγραψε τον Σεπτέμβριο του 2021 η πρόεδρος του ΕΚΒΜΜ, ομότιμη καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας Ναταλία Πούλου με την τότε υπουργό Πολιτισμού της Αλβανίας Έλμα Μαργκαρίτι (Elma Margariti).
Στο πλαίσιο του μνημονίου, το ΕΚΒΜΜ ανέλαβε την εκπόνηση μελέτης συντήρησης των τοιχογραφιών και του λίθινου διακόσμου καθώς και την υλοποίηση του έργου, με χρηματοδότηση από το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού.
Η μελέτη, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του ΕΚΒΜΜ από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ, περιέλαβε όλες τις σύγχρονες μεθόδους αναλύσεων και τεκμηρίωσης φθορών και επεμβάσεων στις τοιχογραφίες και εγκρίθηκε το 2024 από το υπουργείο Πολιτισμού της Αλβανίας.
Αμέσως μετά, ξεκίνησε το πρώτο στάδιο των εργασιών συντήρησης από εξειδικευμένους Έλληνες συντηρητές του ΕΚΒΜΜ, το διάστημα 27 Αυγούστου έως και τις 20 Σεπτεμβρίου 2024, το οποίο συνεχίστηκε φέτος, από τις 10 Ιουνίου έως τις 8 Ιουλίου. Πραγματοποιήθηκαν διερευνητικές τομές στα ψηλότερα σημεία του ναού από τη στάθμη των 8 μέτρων και άνω, εκτεταμένες επεμβάσεις καθαίρεσης των μεταγενέστερων επιχρισμάτων και ασβεστοχρισμάτων, καθώς και εργασίες οριοθέτησης, στερέωσης και επιφανειακής αφαλάτωσης.
«Προς μεγάλη έκπληξη και χαρά όλων, φέτος εντοπίστηκαν αρκετές τοιχογραφίες, άγνωστες στη μέχρι τώρα έρευνα του μνημείου», επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση.
Οι εργασίες συντήρησης των τοιχογραφιών προγραμματίζεται να συνεχιστούν και να ολοκληρωθούν το 2026.
Σε όλα τα στάδια οργάνωσης και σχεδιασμού του έργου υπήρξε εξαιρετική η συνεργασία του ΕΚΒΜΜ με το Ινστιτούτο Μνημείων της Αλβανίας. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, επίσης, η συνδρομή του Δήμου Φοινικέων σε πρακτικά ζητήματα, καθώς και η ουσιαστική υποστήριξη του έργου από την ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα και το γενικό προξενείο Αργυροκάστρου, τονίζεται στην ανακοίνωση.
Με αφορμή την ολοκλήρωση του έργου, το περασμένο Σάββατο (5/7) επισκέφθηκαν το μνημείο η πρέσβυς της Ελλάδας στην Αλβανία Κωνσταντίνα Καμίτση και ο γενικός πρόξενος στο Αργυρόκαστρο Σωκράτης Σουρβίνος, παρουσία του δημάρχου Φοινικέων Ρωμαίου Τσάκουλη και των συνεργατών τους καθώς και της διευθύντριας του ΕΚΒΜΜ δρ Φλώρας Καραγιάννη.
Όλες οι πλευρές εξήραν το πολύ σοβαρό έργο που επιτελείται στο μνημείο από τους συνεργάτες του ΕΚΒΜΜ και διατυπώθηκαν ευχαριστίες προς την αλβανική πλευρά για την αγαστή συνεργασία.
