Στην εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τους δεκάδες νεκρούς και τους εκατοντάδες τραυματίες από τους βομβαρδισμούς της Θεσσαλονίκης και του άμαχου πληθυσμού της, μεταφέρει νοερά τον επισκέπτη μια έκθεση αρχειακού υλικού, που παρουσιάζεται στον πρώτο όροφο της Αποθήκης Δ’, στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και Εθελοντισμού.
Σκηνές τρόμου, φρίκης και πανικού ξετυλίγονται από αφήγηση των γεγονότων, η οποία είναι αναρτημένη στον χώρο της έκθεσης.
Σε μια προθήκη, δίπλα στα μετάλλια, ο επισκέπτης βλέπει εργαλεία που σήμερα θα χαρακτηρίζονταν πρωτόγονα. Εκτός από τις γυάλινες σύριγγες με τις τεράστιες βελόνες, που για να τις απολυμάνουν τις έβραζαν μέσα σε ένα τσίγκινο κουτάκι, στην προθήκη εκτίθεται κι ένα πριόνι.
«Με αυτό το πριόνι ακρωτηρίαζαν ασθενείς και τραυματίες που κινδύνευαν να πεθάνουν. Έρχονταν γιατροί, προσπαθούσαν να κάνουν ακρωτηριασμό. Δεν υπήρχαν παυσίπονα και αναισθητικά και την ώρα που γινόταν ο ακρωτηριασμός ηχούσαν οι καμπάνες τόσο δυνατά ώστε να μην ακουστεί το βογκητό κι ο πόνος του ασθενή», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η εθελόντρια νοσηλεύτρια του ΕΕΣ, η οποία ενημερώνει το κοινό για τα εκθέματα.
Αποκαλυπτικές επιστολές
Στο πλευρό τους οι τραυματίες είχαν ως ακάματες συμπαραστάτριες τις εθελόντριες αδελφές του Ερυθρού Σταυρού.
«Ο αριθμός των νεκρών ανήλθε περίπου σε 59 και των τραυματιών σε 100… Τους τραυματίες, ακόμη και κείνους που μαζεύαμε ακρωτηριασμένους, τους μεταφέραμε αναγκαστικώς με επιβατικά αυτοκίνητα στα νοσοκομεία και στον Σταθμόν Α΄ Βοηθειών, που είχε εγκαταστήσει ο Ερυθρός Σταυρός σε μία υπόγεια αποθήκη της Ελευθέρας Ζώνης που ως το τέλος των επιχειρήσεων, απεδείχθη το καλλίτερον και στερεώτερον Καταφύγιον…» αναφέρεται σε αφήγηση που χρονολογείται στις 27 Αυγούστου 1941 και συνεχίζει ως εξής:
«Την παραμονή, είχα πάγει στην διοίκηση για την τακτοποίηση των Εθελοντών Αδελφών στους Σταθμούς. Με πρωτοφανή αυθαιρεσία, είχαν σκορπίσει θεωρητικώς όλες τις Διπλωματούχες και Εθελοντές Αδελφές μας στους ανύπαρκτους Σταθμούς Α΄ Βοηθειών. Ο τραγικότερος βομβαρδισμός από απόψεως θυμάτων, έγινε την επαύριον της 2ας Νοεμβρίου. Εκείνην την ημέρα είχαμε 5 συναγερμούς και 3 βομβαρδισμούς, και ο αριθμός των θυμάτων ήταν 60 νεκροί και 250 τραυματίες περίπου… Η Διοίκησις, που αισθάνθηκε τον εαυτόν της θιγμένο με την ημερήσια Διαταγή του Στρατηγού Πολίτου, έσπευσε να οργανώσει τους διαφόρους Σταθμούς Α΄ Βοηθειών της πόλεως, ζητώντας την βοήθειαν του Ε.Ε.Σ. στην οργάνωσιν αυτήν. Αντιπρόσωποι του Ε.Ε.Σ. προσπαθούσαν να βάλουν κάποια τάξιν και να επιβλέψουν την καλήν λειτουργία των σταθμών… Στις 9 Νοεμβρίου μεταφέρθηκαν τα γραφεία του Ε.Ε. με όλες τις υπηρεσίες του στο Β΄ Γυμνάσιον Αρρένων, διότι θεωρήθηκε το ιδιόκτητο κτήριό του ως πολύ επικίνδυνον».
Η πρόεδρος του Τμήματος Αδελφών Β. Ζάννα, με επιστολή της προς τον Γενικό Αρχίατρο Στρατηγό Χριστόπουλο, ζητά τη βοήθειά του: «Πολύ σας παρακαλώ να μας βοηθήσετε εις το έργο μας με το κύρος σας και φαντάζομαι να συμφωνείσθε μαζί μου πως θα έπρεπε να φθάσωμε εις το σημείο ώστε μία Αδελφή να αναλογή (εφόσον υπάρχει επαρκής αριθμός) εις 15-20 κλίνας».
Στους τοίχους της έκθεσης υπάρχουν αναρτημένες φωτογραφίες από ευχαριστήριες επιστολές για μικρές και μεγάλες δωρεές πολιτών προς τον Ερυθρό Σταυρό το 1940-41, ενώ στις προθήκες εκτίθενται, μεταξύ άλλων, παράσημα, κανονισμοί του ΕΕΣ, σκίτσα των στολών των Αδελφών του ΕΕΣ, εργαλεία, υλικά πρώτων βοηθειών, μπουκαλάκια με φάρμακα.
Το Φεστιβάλ θα ολοκληρωθεί στις 18 Μαΐου και φιλοξενείται στην «Αποθήκη Δ’» στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αγγέλα Φωτοπούλου
