Μέχρι τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος πιστεύουν οι Πόντιοι ότι οι ψυχές των αγαπημένων τους βρίσκονται στον επάνω κόσμο. Γι’ αυτό –όσο και αν οι αμύητοι βρίσκουν το έθιμο μακάβριο– στα κοιμητήρια στρώνονται τραπέζια και οι λύρες παίζουν, για το καλωσόρισμα.
Το ταφικό έθιμο, με ρίζες που χάνονται στην Αρχαιότητα, αναβιώνει κάθε χρόνο σε πάρα πολλές ποντιακές κοινότητες τη Δευτέρα του Πάσχα, την Κυριακή του Θωμά ή τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος. Για την αναβίωσή του στα Σούρμενα εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Σε κάθε περίπτωση η μέρα δεν είναι πένθιμη, το αντίθετο. Κόκκινα αυγά, αλμυρά κεράσματα αλλά και γλυκά, κρασί και τσίπουρο προσφέρονται. Τα τραπεζομάντιλα στρώνονται και πάνω στα μνήματα, η λύρα παίζει χαρούμενους σκοπούς, στήνονται ακόμα και χοροί.
Αυτό έγινε την Κυριακή του Θωμά στα κοιμητήρια της Νέας Κρώμνης Δράμας, εκεί όπου τα νεκρόδειπνα μετρούν τουλάχιστον 30 χρόνια με τη φροντίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων «Ακρίτες» Νέας Κρώμνης.
Αφότου έγινε τρισάγιο, οι παρευρισκόμενοι συνοδεία ποντιακής λύρας επισκέφθηκαν τα μνήματα.
«Συζητάμε και θυμόμαστε τους αγαπημένους μας που δεν βρίσκονται πια μαζί μας, τα αστεία τους, τα καλαμπούρια τους, τις μουσικές τους προτιμήσεις και με αυτόν τον τρόπο βιώνουμε αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν εγκώμια. Δημιουργείται ένα κλίμα χαρμολύπης. Δεν είναι θρήνος, δεν είναι διασκέδαση. Είναι μια χαρμολύπη που βγάζει πολύ δυνατά συναισθήματα, όπως αυτό της ελπίδας, και σύμφωνα με τη χριστιανική αντίληψη της ανάστασης των νεκρών. Συσφίγγουν οι δεσμοί ανάμεσα στα μέλη της κοινωνίας μας και έτσι φιλοδοξούμε να προχωρήσουμε και φυσικά να τα μεταδώσουμε στη νέα γενιά», εξήγησε ο Γιάννης Παναγιωτίδης, μέλος του ΔΣ των «Ακριτών».
Παρόντες ήταν οι τρεις βουλευτές της Δράμας, Αναστάσιος Νικολαΐδης, Θεόφιλος Ξανθόπουλος και Δημήτρης Κυριαζίδης, ο αντιπεριφερειάρχης Μιχάλης Μουρβετίδης, και οι αντιδήμαρχοι Δέσποινα Αβραμίδου και Σταμάτης Ρεμόντης.
