Σε λαϊκό προσκύνημα για τρεις ημέρες, πρόκειται να τεθεί από μεθαύριο, Τετάρτη, στη βασιλική του Αγίου Πέτρου, η σορός του πάπα Φραγκίσκου. Απόψε, όπως έγινε γνωστό, θα τοποθετηθεί σε απλό, ξύλινο φέρετρο, στο παρεκκλήσι της επίσημης κατοικίας του στην Αγία Μάρθα, σύμφωνα με την επιθυμία που είχε εκφράσει ο ίδιος.
Η ημέρα της κηδείας του εκλιπόντος ποντίφικα δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, αλλά θεωρείται πιθανό να τελεστεί εντός του Σαββατοκύριακου.
Αύριο, το πρωί της Τρίτης, θα συνεδριάσει εκτάκτως το υπουργικό συμβούλιο της ιταλικής κυβέρνησης, για τον καθορισμό των λεπτομερειών σχετικά με την υποδοχή των προσκυνητών και των πολιτικών και θρησκευτικών ηγετών που θα μεταβούν στην Ρώμη, για το «ύστατο χαίρε» στον Αργεντινό «πάπα των φτωχών».
Εγκεφαλικό και καρδιακή ανεπάρκεια
Ο πάπας Φραγκίσκος πέθανε από εγκεφαλικό επεισόδιο και μη αναστρέψιμη καρδιακή ανεπάρκεια, ανέφερε ο γιατρός του Βατικανού Αντρέα Αρκάντζειλι στο πιστοποιητικό θανάτου του 88χρονου ποντίφικα που δόθηκε απόψε στη δημοσιότητα.
Σύμφωνα με το πιστοποιητικό, ο πάπας είχε πέσε σε κώμα πριν αφήσει την τελευταία του πνοή τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.
Στη διαθήκη του, που επίσης δημοσιοποιήθηκε από το Βατικανό απόψε, ο Φραγκίσκος επιβεβαίωσε ότι η τελευταία επιθυμία του ήταν να ταφεί στη Βασιλική Σάντα Μαρία Ματζιόρε της Ρώμης και όχι στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου, εντός του Βατικανού.
Στο κείμενο αυτό διευκρινίζεται ότι ο Φραγκίσκος επιθυμούσε να ταφεί «στο έδαφος, χωρίς κάποιον ιδιαίτερο διάκοσμο» αλλά μόνο με το όνομά του, γραμμένο στα λατινικά, Franciscus.
Σύμφωνα εξάλλου με την ανακοίνωση, ο ποντίφικας είχε φροντίσει να καλυφθούν τα έξοδα της κηδείας του από έναν ανώνυμο δωρητή.
Παγκόσμια συγκίνηση
Ο θάνατος του πάπα Φραγκίσκου σε ηλικία 88 ετών προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση σε όλον τον κόσμο, που θρηνεί τον Αργεντινό, δημοφιλή ποντίφικα. Από το Ιράν και τη Γερμανία, μέχρι τις ΗΠΑ, την ΕΕ, τον ΟΗΕ, τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή, ηγέτες απέτισαν ομόφωνα φόρο τιμής στον κατά κόσμο Χόρχε Μπεργκόλιο.
Μια πρώτη δημόσια προσευχή θα γίνει επίσης απόψε, στις 20.30 (ώρα Ελλάδας) στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, όπου αναμένεται να συρρεύσουν χιλιάδες πιστοί, οι οποίοι ήταν εκείνοι που αισθάνθηκαν βαθύτερα την απώλεια.
«Βρισκόμουν κατά τύχη εδώ, άκουσα την είδηση στο ραδιόφωνο. Έφυγε ένας μεγάλος πάπας. Άλλαξε πολλά πράγματα, έσπασε φραγμούς, ήταν απλούστατα μια μεγάλη προσωπικότητα», είπε ο Φάμπιο Μαλβέσι, 66 ετών, που είχε πάει στην Πλατεία.
Τουρίστες και προσκυνητές στο Βατικανό αιφνιδιάστηκαν από τον θάνατο του Φραγκίσκου, αφού τον είχαν δει την προηγουμένη να περνά μέσα από το πλήθος με το ανοιχτό όχημά του. «Εμφανίστηκε χθες, έδειχνε υγιής. Σοκαρίστηκα και, φυσικά, λυπήθηκα πολύ», είπε ένας συνταξιούχος ιερέας από τις ΗΠΑ.
«Ας αναπαυθεί εν ειρήνη. Έκανε πολλά καλά τον κόσμο», σχολίασε η Σου Ρακ, που επισκέπτεται την Ιταλία από την Γκάνα με τον σύζυγό της.
Κάποιοι από τους πιστούς θυμούνται τη συμπόνοια που έδειχνε ο πάπας σε εκείνους που έχουν εγκλωβιστεί σε εμπόλεμες ζώνες. «Πραγματικά νοιαζόταν για τη χώρα μας, το Κονγκό, με τους αλλεπάλληλους πολέμους που βιώνουμε», είπε η Φάιντα Ναμπίντου, που πήγε να προσευχηθεί σε μια εκκλησία στην Μπουκάβου, πόλη που ελέγχεται από τους αντάρτες στη ΛΔ του Κονγκό.
Στον Πανάγιο Τάφο, στην Ιερουσαλήμ, ο Γερμανός Ντάβιντ Ζίμπεν, 25 ετών, μόλις ολοκλήρωσε ένα προσκύνημα εννέα μηνών. Είπε ότι ελπίζει ο διάδοχος του Φραγκίσκου να πιέσει για τη μεγαλύτερη αλληλοκατανόηση των διαφόρων χριστιανικών δογμάτων. «Προσεύχομαι ο επόμενος πάπας να συνεχίσει στα βήματα του αγαπημένου μας Φραγκίσκου και να πορευτεί σε ενότητα μεταξύ Ορθοδόξων και Καθολικών», είπε.
Οι επικρατέστεροι υποψήφιοι
Τους επικρατέστερους υποψήφιους για τη διαδοχή παρουσίασε σε ρεπορτάζ του το Associated Press, αναφέροντας κάποια γενικά χαρακτηριστικά τους.
Ειδικότερα, κάθε βαπτισμένος καθολικός άνδρας είναι επιλέξιμος, αν και από το 1378 επιλέγονται μόνο καρδινάλιοι. Ο νικητής πρέπει να λάβει τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψήφων των καρδιναλίων που είναι κάτω των 80 ετών και συνεπώς έχουν δικαίωμα συμμετοχής. Ο πάπας Φραγκίσκος διόρισε τη συντριπτική πλειοψηφία των εκλεκτόρων, συχνά αξιοποιώντας άνδρες που μοιράζονται τις ποιμαντικές του προτεραιότητες, γεγονός που υποδηλώνει συνέχεια και όχι ρήξη.
Καρδινάλιος Peter Erdo
Ο 72χρονος Έρντο, αρχιεπίσκοπος της Βουδαπέστης και προκαθήμενος της Ουγγαρίας, έχει εκλεγεί δύο φορές επικεφαλής του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Επισκοπικών Διασκέψεων, το 2005 και το 2011, γεγονός που υποδηλώνει ότι χαίρει της εκτίμησης των Ευρωπαίων καρδιναλίων που αποτελούν το μεγαλύτερο μπλοκ ψηφοφόρων.
Καρδινάλιος Reinhard Marx
Ο Marx, 71 ετών, αρχιεπίσκοπος του Μονάχου και του Φράιζινγκ, επιλέχθηκε από τον Φραγκίσκο ως βασικός σύμβουλος το 2013. Αργότερα ο Marx ορίστηκε επικεφαλής του συμβουλίου που επιβλέπει τα οικονομικά του Βατικανού. Έγινε πρωτοσέλιδο το 2021 όταν προσφέρθηκε να παραιτηθεί από αρχιεπίσκοπος για να εξιλεωθεί για το φοβερό ιστορικό κακοποίησης της γερμανικής εκκλησίας, αλλά ο Φραγκίσκος απέρριψε γρήγορα την παραίτηση και του είπε να παραμείνει.
Καρδινάλιος Marc Ouellet
Ο Ouellet, 80 ετών, από τον Καναδά, ηγήθηκε του σημαίνοντος γραφείου των επισκόπων του Βατικανού για πάνω από μια δεκαετία. Από το 2019, το γραφείο του έχει αναλάβει τη διερεύνηση επισκόπων που κατηγορούνται ότι κάλυπταν ιερείς-θύτες, μια δουλειά που δεν θα τον έκανε φίλο μεταξύ εκείνων που υπέστησαν κυρώσεις, αλλά θα μπορούσε επίσης να του έχει δώσει πολλές εμπιστευτικές και πιθανώς επιβαρυντικές πληροφορίες για άλλους καρδινάλιους.
Καρδινάλιος Pietro Parolin
Ο 70χρονος Ιταλός Parolin είναι υπουργός Εξωτερικών του Φραγκίσκου από το 2014 και θεωρείται ένας από τους βασικούς υποψήφιους για την ανάληψη της θέσης του πάπα, δεδομένης της εξέχουσας θέσης του στην καθολική ιεραρχία. Ο βετεράνος διπλωμάτης επέβλεψε την αμφιλεγόμενη συμφωνία της Αγίας Έδρας με την Κίνα σχετικά με τους διορισμούς επισκόπων και συμμετείχε -αλλά δεν κατηγορήθηκε- στην άστοχη επένδυση του Βατικανού σε μια επιχείρηση ακινήτων στο Λονδίνο, η οποία οδήγησε σε δίκη το 2021 ενός άλλου καρδιναλίου και εννέα άλλων καρδιναλίων.
Καρδινάλιος Robert Prevost
Η ιδέα ενός Αμερικανού Πάπα αποτελούσε επί μακρόν ταμπού, δεδομένης της γεωπολιτικής ισχύος που ήδη ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά ο γεννημένος στο Σικάγο Prevost, 69 ετών, θα μπορούσε να είναι ο πρώτος. Εκτός από την εθνικότητά του, το συγκριτικό νεαρό της ηλικίας του Prevost θα μπορούσε να μετρήσει εναντίον του αν οι αδελφοί του καρδινάλιοι δεν θέλουν να δεσμευτούν σε έναν πάπα που μπορεί να βασιλεύσει για άλλες δύο δεκαετίες.
Καρδινάλιος Robert Sarah
Ο Sarah, 79 ετών, από τη Γουινέα, ο συνταξιούχος επικεφαλής του λειτουργικού γραφείου του Βατικανού, θεωρούνταν επί μακρόν η καλύτερη ελπίδα για έναν Αφρικανό πάπα. Ο Sarah ο οποίος είχε προηγουμένως τεθεί επικεφαλής του φιλανθρωπικού γραφείου Cor Unum του Βατικανού, συγκρούστηκε αρκετές φορές με τον Φραγκίσκο, όχι πιο σοβαρά από ό,τι όταν αυτός και ο Βενέδικτος συνέγραψαν μαζί ένα βιβλίο υποστηρίζοντας την «αναγκαιότητα» της συνέχισης της αγαμίας για τους ιερείς του Λατινικού Τυπικού. Το βιβλίο κυκλοφόρησε όταν ο Φραγκίσκος εξέταζε αν θα επιτρέψει παντρεμένους ιερείς στον Αμαζόνιο για να αντιμετωπίσει την έλλειψη ιερέων εκεί.
Καρδινάλιος Christoph Schoenborn
Ο 80χρονος Schoenborn, αρχιεπίσκοπος της Βιέννης, Αυστρία, ήταν μαθητής του Βενέδικτου, και έτσι στα χαρτιά φαίνεται να έχει τα δογματικά ακαδημαϊκά προσόντα για να προσελκύσει τους συντηρητικούς. Ωστόσο, συνδέθηκε με μία από τις πιο αμφιλεγόμενες κινήσεις του Φραγκίσκου υπερασπιζόμενος την προσέγγισή του στους διαζευγμένους και πολιτικά ξαναπαντρεμένους καθολικούς ως «οργανική εξέλιξη του δόγματος» και όχι ως ρήξη που υποστήριζαν ορισμένοι συντηρητικοί. Οι γονείς του Schoenborn χώρισαν όταν ήταν έφηβος, οπότε το θέμα είναι προσωπικό.
Δέχτηκε επίσης τα πυρά του Βατικανού όταν επέκρινε την άρνησή του στο παρελθόν να επιβάλει κυρώσεις σε υψηλόβαθμους σεξουαλικούς κακοποιούς, συμπεριλαμβανομένου του προκατόχου του ως αρχιεπισκόπου της Βιέννης.
Καρδινάλιος Luis Tagle
Ο 67χρονος Tagle από τις Φιλιππίνες φαίνεται να είναι η επιλογή του Φραγκίσκου για τον πρώτο Ασιάτη πάπα. Ο Φραγκίσκος έφερε τον δημοφιλή αρχιεπίσκοπο της Μανίλα στη Ρώμη για να ηγηθεί του γραφείου ιεραποστολικού ευαγγελισμού του Βατικανού, το οποίο εξυπηρετεί τις ανάγκες της Καθολικής Εκκλησίας σε μεγάλο μέρος της Ασίας και της Αφρικής. Ο ρόλος του απέκτησε μεγαλύτερη βαρύτητα όταν ο Φραγκίσκος μεταρρύθμισε τη γραφειοκρατία του Βατικανού και αύξησε τη σημασία του γραφείου του.
Καρδινάλιος Matteo Zuppi
Ο 69χρονος Zuppi, αρχιεπίσκοπος της Μπολόνια και πρόεδρος της ιταλικής επισκοπικής διάσκεψης, που εκλέχθηκε το 2022, συνδέεται στενά με την Κοινότητα Sant’Egidio, μια καθολική φιλανθρωπική οργάνωση με έδρα τη Ρώμη, η οποία άσκησε επιρροή υπό τον Φραγκίσκο, ιδίως στον διαθρησκειακό διάλογο.
Ο Zuppi ήταν μέλος της ομάδας του Sant’Egidio που βοήθησε στη διαπραγμάτευση για τον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου στη Μοζαμβίκη τη δεκαετία του 1990 και ορίστηκε απεσταλμένος του Φραγκίσκου για την ειρήνη στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο Φραγκίσκος τον έκανε καρδινάλιο το 2019 και αργότερα ξεκαθάρισε ότι τον ήθελε επικεφαλής των επισκόπων της Ιταλίας, δείγμα του θαυμασμού του για τον ιεράρχη που, όπως και ο Φραγκίσκος, είναι γνωστός ως «ιερέας του δρόμου».
Ο Zuppi θα ήταν ένας υποψήφιος στην παράδοση του Φραγκίσκου να υπηρετεί εκείνους που βρίσκονται στο περιθώριο, αν και το σχετικό νεαρό της ηλικίας του θα μετρήσει εναντίον του
