Μπορεί το τουρκικό ΥΠΕΞ στην ανεπίσημη πληροφόρηση που κάνει μέσω πηγών για τη συνάντηση Φιντάν–Ρούμπιο που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον να μην αναφέρεται ονομαστικά στα F-35 ωστόσο εμμέσως πλην σαφώς λέει ότι το θέμα τέθηκε υποστηρίζοντας μάλιστα ότι υπάρχει πολιτική βούληση και από την αμερικανική πλευρά να αρθούν τα εμπόδια προκειμένου να τα προμηθευτεί η Τουρκία.
Πιο συγκεκριμένα υποστηρίζουν ότι «και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την πολιτική τους βούληση προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια στη συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και ότι θα πραγματοποιηθούν τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών για την επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων».
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Τουρκίας επεξεργάστηκαν τα θέματα που συζητήθηκαν προηγουμένως στην τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την περασμένη Κυριακή.
Σύμφωνα με τις πηγές του τουρκικές ΥΠΕΞ τέθηκε και θέμα επισκέψεων σε επίπεδο αρχηγών κρατών που θα οργανωθούν κατά την προσεχή περίοδο.
Η Άγκυρα και η Ουάσιγκτον τόνισαν τη σημασία των επαφών με τη συριακή κυβέρνηση και εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους για τη σταθεροποίηση της Συρίας και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, κατά τις πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο Χακάν Φιντάν είπε στον Μαρκ Ρούμπιο πως πρέπει να υπάρξει μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και τόνισε τη σημασία του θέματος αυτού για την περιφερειακή ειρήνη.
Ανέφεραν επίσης ότι συζητήθηκαν οι προσπάθειες για τη διασφάλιση κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και η Τουρκία υποστήριξε τις προσπάθειες των ΗΠΑ στο θέμα αυτό.
Συζητήθηκε ακόμη η ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας και επισημάνθηκε η μεγάλη σημασία για τα Βαλκάνια της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Στη συνάντηση συμμετείχαν από τουρκικής πλευράς ο Σεντάτ Ονάλ, πρέσβης της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον και ο Οντζού Κετσελί, γενικός διευθυντής διμερών σχέσεων, γενικός διευθυντής συντονισμού εξωτερικής πολιτικής και εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ.
ΑΗΙ: Όχι στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35
Την ίδια ώρα με επιστολή που έστειλε στον Ντόναλντ Τραμπ το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (ΑΗΙ) ζητά την διατήρηση των κυρώσεων CAATSA και την μη επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Στην επιστολή το AHI εκφράζει την κάθετη αντίθεση του στην επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 ακόμα και στην περίπτωση που η γειτονική χώρα επιλέξει να εγκαταλείψει το ρωσικό σύστημα των S-400, η απόκτηση του οποίου είχε οδηγήσει στην ενεργοποίηση των κυρώσεων CAATSA.
Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δημοσιεύμα του Fox News υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση επεξεργάζεται μια συμβιβαστική λύση στο θέμα των ρωσικών S-400. Ορισμένα από τα πιθανά σενάρια που έχουν ακουστεί σχετίζονται με την μερική αποσυναρμολόγηση του συστήματος ή ακόμα και με τη μεταφορά του σε μια αμερικανική στρατιωτική βάση εντός της Τουρκίας.
Ωστόσο, το ΑΗΙ τοποθετεί το θέμα των F-35 σε μια ευρύτερη βάση, εξηγώντας λεπτομερώς την αντισυμμαχική και αποσταθεροποιητική συμπεριφορά της Τουρκίας η οποία, όπως υποστηρίζει ζημιώνει τα συμφέροντα των ΗΠΑ. «Η Τουρκία θα πρέπει να απομακρύνει το σύστημα S-400 όχι για να αποκτήσει διαπραγματευτικά οφέλη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επειδή αυτή είναι η υποχρέωσή της προς τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιβραβεύσουν την Τουρκία για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που η ίδια δημιούργησε», τονίζεται στην επιστολή του AHI.
Η Επιστολή του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου
Σας γράφουμε σχετικά με πρόσφατα δημοσιεύματα που αφορούν πιθανές προτάσεις για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα του μαχητικού αεροσκάφους F-35 Joint Strike Fighter. Οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία θα απαιτούσε επίσης την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία μέσω του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA).
Βάσει αυτών των αναφορών, σας γράφουμε για να σας παροτρύνουμε έντονα να αντιταχθείτε κατηγορηματικά σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, είτε αυτές αφορά τη «σφράγιση» είτε την πλήρη απομάκρυνση του πυραυλικού συστήματος S-400. Επιπλέον, σας καλούμε να υποστηρίξετε τη διατήρηση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία μέσω του νόμου CAATSA, καθώς η ‘Αγκυρα δεν έχει επιδείξει καμία ουσιαστική αλλαγή στην πολιτική της που να αποδεικνύει την αφοσίωσή της στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο ΝΑΤΟ.
Το 2017, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με τη Ρωσία για την απόκτηση του συστήματος S-400, παρά τις σαφείς και επανειλημμένες προειδοποιήσεις των ΗΠΑ σε ανώτατο επίπεδο ότι η αγορά του συστήματος αυτού θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια της αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας και του προσωπικού, θα χρηματοδοτούσε τον ρωσικό αμυντικό τομέα και θα παρείχε στη Ρωσία πρόσβαση στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και την αμυντική βιομηχανία. Ως αποτέλεσμα, κατά την πρώτη σας θητεία ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην Τουρκία μέσω του νόμου CAATSA και τερμάτισαν τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα των F-35.
Η Τουρκία είχε λάβει σαφείς και επανειλημμένες προειδοποιήσεις ότι θα αποβληθεί από το πρόγραμμα των F-35 εάν προχωρούσε στην αγορά του S-400, αλλά επέλεξε να το πράξει ούτως ή άλλως. Εάν της επιτραπεί τώρα να επανενταχθεί στο πρόγραμμα και αρθούν οι κυρώσεις απλώς με την απομάκρυνση του συστήματος, θα σταλεί το μήνυμα ότι η αρχική της απόφαση να το αποκτήσει θα παραμείνει ατιμώρητη. Η Τουρκία θα πρέπει να απομακρύνει το σύστημα S-400 όχι για να αποκτήσει διαπραγματευτικά οφέλη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επειδή αυτή είναι η υποχρέωσή της προς τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιβραβεύσουν την Τουρκία για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που η ίδια δημιούργησε.
Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η Τουρκία δεν θα επαναποκτήσει ή επανενεργοποιήσει τους S-400 αφού αποκτήσει τα F-35. Θα είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολο, τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο, να διασφαλιστεί ότι τα F-35 θα χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο των ΗΠΑ.
Είναι πιθανό, αν όχι βέβαιο, ότι εάν η Τουρκία αποκτήσει F-35, θα τα χρησιμοποιήσει κατά παράβαση της αμερικανικής νομοθεσίας. Για παράδειγμα, υπάρχουν αναφορές ότι η Τουρκία χρησιμοποίησε τα αμερικανικής προέλευσης F-16 κατά τη διάρκεια του πολέμου του Αζερμπαϊτζάν με την Αρμενία στη σύγκρουση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Επιπλέον, η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει παράνομες υπερπτήσεις πάνω από την ελληνική επικράτεια με τα F-16 της. Η χρήση αμερικανικών όπλων από την Τουρκία για σκοπούς διαφορετικούς από την αυτοάμυνά της συνιστά παραβίαση του νόμου «Arms Export Control Act», ο οποίος ορίζει ότι τα αμερικανικά όπλα πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για νόμιμη αυτοάμυνα.
Η Τουρκία συνεχίζει να χρησιμοποιεί αμερικανικά όπλα για τη στρατιωτική κατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως αναφέρεται στον τίτλο 22, παράγραφο 2373 του Κώδικα Νόμων των Ηνωμένων Πολιτειών, το Κογκρέσο διαπίστωσε ότι «40.000 Τούρκοι στρατιώτες σταθμεύουν στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου», χρησιμοποιώντας εξοπλισμό που περιλαμβάνει «όπλα που προμηθεύτηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της ηπειρωτικής Τουρκίας».
Ανεξαρτήτως της τύχης του συστήματος S-400, οι πρόσφατες και διαχρονικές ενέργειες της Τουρκίας αποδεικνύουν ότι έχει αποκλίνει σημαντικά από την πολιτική των ΗΠΑ και, συνεπώς, δεν θα πρέπει να της χορηγηθούν αεροσκάφη F-35 ούτε να αρθούν οι κυρώσεις που της έχουν επιβληθεί μέσω του νόμου CAATSA. Η Τουρκία συνεχίζει: να επιτίθεται στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, θέτοντας σε κίνδυνο τον αγώνα κατά του ISIS, συνεχίζει να προκαλεί συμμάχους των ΗΠΑ, όπως το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, να παρέχει οικονομική, υλικοτεχνική και πολιτική στήριξη σε χαρακτηρισμένες από τις ΗΠΑ τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως η Χαμάς, και να δρα με τρόπους που αντιβαίνουν στα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Επιπλέον, σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, η Τουρκία συνεχίζει να παρουσιάζει «σοβαρά ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων», όπως αυθαίρετες εκτελέσεις, βασανιστήρια, περιορισμούς στην ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης, και καταστολή της αντιπολίτευσης. Με βάση αυτές τις ενέργειες, που είναι αντίθετες με τις αξίες και τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τουρκία δεν είναι σε θέση να λάβει τα F-35 ή να δει τις κυρώσεις του CAATSA να αίρονται.
Ως εκ τούτου, σας ζητούμε:
• Να αντιταχθείτε κατηγορηματικά σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα επέτρεπε στην Τουρκία να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35 Joint Strike Fighter.
• Να συνεχίσετε να παροτρύνετε την Τουρκία να απομακρύνει το σύστημα S-400 – όχι ως αντάλλαγμα για παραχωρήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επειδή η απόκτησή του ήταν εξ αρχής αντίθετη με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
• Να συνεχίσετε να αντιτίθεστε στην άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία μέσω του νόμου CAATSA.
