Συνολικά 45 έργα ζωγραφικής, τα 25 από τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό, περιλαμβάνει η έκθεση «Πατρίδες» της γνωστής Πόντιας ζωγράφου Σοφίας Αμπερίδου. Πρόκειται για μία ανθρωπογεωγραφία των Ελλήνων ποντιακής, μικρασιατικής και γενικότερα προσφυγικής καταγωγής, που σε σημαντικό βαθμό είναι εμπνευσμένη από την ποίηση.
Δίπλα σε κάποια από τα έργα της η Σοφία Αμπερίδου έχει τοποθετήσει στίχους από ποιήματα που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσής της για να ζωγραφίσει αλλά και από ποιήματα που γράφτηκαν από άλλους, οι οποίοι εμπνεύστηκαν από δικούς της πίνακες ζωγραφικής.
«Αυτό το κάνω για πρώτη φορά και το αποφάσισα για μία έκθεσή μου που έχει σε σημαντικό βαθμό ως πηγή έμπνευσης την ποίηση. Στη συγκεκριμένη έκθεση ζωγραφική και ποίηση γίνονται ένα. Άλλωστε, κατά μία έννοια και ο ζωγράφος αποτελεί έναν σιωπηλό ποιητή», λέει στο pontosnews.gr η Σοφία Αμπερίδου.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τον πίνακά της «Λεμονιά στο συρματόπλεγμα», ο οποίος είναι εμπνευσμένος από τη συλλογή ενός Κύπριου ποιητή. Σε αυτό παρουσιάζεται μία Ελληνοκύπρια προσφυγοπούλα, η οποία αντικρίζει τον εαυτό της να χορεύει στην αυλή του σπιτιού της, από το οποίο ξεριζώθηκε. Όμως, δυστυχώς, βρίσκεται μπροστά από το συρματόπλεγμα που τη χωρίζει από τον τόπο που γεννήθηκε…
Θα διαρκέσει μέχρι τις 8 Απριλίου
Η έκθεση «Πατρίδες» εγκαινιάστηκε το απόγευμα της Τρίτης 18 Μαρτίου και θα είναι ανοιχτή για το κοινό μέχρι τις 8 Απριλίου, στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» του δήμου Κορδελιού-Ευόσμου (Μοναστηρίου και Παρατσίκογλου 2, Ελευθέριο – Κορδελιό).
«Εμπνέομαι και δημιουργώ από την ευρύτερη σημασία της έννοιας πατρίδα και τη σχέση των ανθρώπων με αυτήν. Πατρίδα είναι ο γενέθλιος τόπος, η χώρα καταγωγής, ο τόπος που κατοικείς, μα κι οι άνθρωποι της. Είναι το σπίτι σου, οι ρίζες των προγόνων, ο ήχος της λύρας ή του ζουρνά, ο χορός, η νοσταλγία της παιδικής ηλικίας, το άρωμα της πασχαλιάς, οι πίτες της γιαγιάς, η ντοπιολαλιά, ένα δέντρο ελιάς, ένα ματσάκι αμάραντα, ο εσπερινός σ’ ένα ξωκλήσι. Ό,τι κρύβεται στης καρδιάς τα βάθη, που σε γεμίζει με νοσταλγία και χαρμολύπη, το ονομάζω πατρίδα», τονίζει η Σοφία Αμπερίδου.
Λόγω του τόπου που παρουσιάζεται η έκθεση, τον σε πολύ μεγάλο βαθμό προσφυγικό δήμο Κορδελιού – Ευόσμου, η Σοφία Αμπερίδου περιλαμβάνει σε αυτήν και ένα έργο που ονομάζει «Χαρμάνκιοϊ» (το παλαιότερο όνομα του σημερινού Ελευθερίου, που αποτελεί περιοχή του δήμου).
Ο συγκεκριμένος πίνακας περιλαμβάνει διάφορα τοπόσημα του δήμου Κορδελιού – Ευόσμου, όπως τον πανέμορφο ναό του Αγίου Αθανασίου, γήπεδα, σχολεία, κεντρικούς δρόμους και όσα άλλα σημεία μπορούσαν να χωρέσουν.
«Ευελπιστώ ότι η τοπική κοινωνία θα αγκαλιάσει την έκθεση και θα τη στηρίξει με την παρουσία της, διότι την αφορά άμεσα. Οι Έλληνες πρόσφυγες που έφτασαν στη μητροπολιτική Ελλάδα από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, αποτελούν σήμερα το μισό πληθυσμό της χώρας. Αποτελούν ένα κομμάτι της ελληνικής ιστορίας, την οποία θα πρέπει όλοι να την ξέρουμε και όχι μόνο οι προσφυγικής καταγωγής Έλληνες. Θέλω να πω στο σημείο αυτό ότι οι περισσότεροι από αυτούς που αγαπούν τα έργα μου, είναι άτομα μη ποντιακής καταγωγής», σημειώνει η Σοφία Αμπερίδου.
«Τα έργα τέχνης ενώνουν τους ανθρώπους»
Είκοσι από τους 45 πίνακες ζωγραφικής που περιλαμβάνει η έκθεση «Πατρίδες», παρουσιάστηκαν πριν από περίπου 1,5 χρόνο σε ατομική έκθεση της Σοφίας Αμπερίδου σε μουσείο του Ντίσελντορφ.
«Η συγκεκριμένη έκθεση συγκέντρωσε πάρα πολύ κόσμο, μεταξύ των οποίων και αρκετοί Τούρκοι Μαυροθαλασσίτες που ζουν στη Γερμανία. Τους έβλεπα να συγκινούνται με τη λύρα και τις ποντιακές φορεσιές.
Τα έργα τέχνης μπορούν να γίνουν γέφυρες και να ενωθούν οι ψυχές των ανθρώπων.
Όταν υπάρχουν μνήμες στο βάθος του μυαλού και βλέπεις ένα έργο τέχνης, τότε αυτές οι μνήμες ξυπνούν και γίνονται σκαλοπάτια για να ενωθούν οι άνθρωποι αλλά και για να αντικρίσουν τον ίδιο τους τον εαυτό.
Τα έργα μου δεν είναι μονοδιάστατα αλλά παίρνουν και τη «μορφή» που τους δίνει ο εκάστοτε θεατής. Ποτέ ένας δημιουργός δεν είναι σε θέση εκ των προτέρων να γνωρίζει ή να καταλάβει τι θα αγγίξει το κοινό ή που θα τον ταξιδέψει», αναφέρει η Σοφία Αμπερίδου.
Η έκθεση «Πατρίδες» τον Μάιο θα μετακομίσει στη Δράμα και από τις 4 του μήνα θα φιλοξενείται στο αρχαιολογικό μουσείο της πόλης. Εκεί θα παραμείνει έως το τέλος Μαΐου, ενώ στο πλαίσιό της θα διοργανώνονται και διάφορες παράλληλες εκδηλώσεις, το περιεχόμενο των οποίων δεν έχει ακόμα αποφασισθεί με λεπτομέρειες.
Λαϊκή καλλιτέχνις
Ως μία λαϊκή καλλιτέχνις, η οποία ακολουθεί κυρίως τη βυζαντινή τεχνοτροπία, έχοντας ως πρότυπο το μεγάλο ζωγράφο Φώτη Κόντογλου, με τον οποίο ασχολήθηκε κατά τις μεταπτυχιακές της σπουδές, χαρακτηρίζει τον εαυτό της η Σοφία Αμπερίδου.
Μετράει περισσότερα από τριάντα χρόνια στο χώρο της τέχνης και παρουσίασε την πρώτη της ατομική έκθεση το 1992, στη Σητεία της Κρήτης. Τα πρώτα της έργα για τον Πόντο τα φιλοτέχνησε το 1995.
«Αρχικά είχαν θέματα προσφυγιάς. Στη συνέχεια, θέλοντας όλο και περισσότερο να γνωρίσω την πατρίδα των προγόνων μου, διάβασα ανάλογα βιβλία ιστορίας, λογοτεχνίας και ποίησης αποκομίζοντας πολλά και κυρίως γνώσεις κι εμπειρίες που έγιναν έμπνευση για πίνακες ζωγραφικής. Τα ταξίδια μου στον Πόντο και οι συμμετοχές μου σε διεθνή φεστιβάλ τέχνης στην Τραπεζούντα, όπου συνάντησα ανθρώπους και βίωσα μοναδικές καλλιτεχνικές εμπειρίες, έγιναν επίσης πηγή έμπνευσης και δημιουργίας έργων.
»Η αγάπη του απλού κόσμου για τη ζωγραφική μου μού δίνει κουράγιο, δύναμη αλλά και έμπνευση να συνεχίσω στο δύσκολο δρόμο της τέχνης. Θέλω να φωτίσω με όλες μου τις δυνάμεις πτυχές από τον πολιτισμό και την ιστορίας της πατρίδας μας, δημιουργώντας έργα που μιλούν στις καρδιές και τις ψυχές των ανθρώπων. Κάθε φορά που δημιουργώ ένα έργο, πριν ολοκληρωθεί, γεννιούνται στη σκέψη μου κι άλλες ιδέες για νέα έργα», σημειώνει η Σοφία Αμπερίδου.
Καταλήγοντας η ίδια υπογραμμίζει ότι στις σκέψεις της βρίσκεται η δωρεά σε κάποιο μουσείο έργων της που αναφέρονται στον Πόντο.
«Έχω στο σπίτι μου πολλά έργα ζωγραφικής, τα οποία δε χωράνε πλέον σε αυτό. Σκέφτομαι να κάνω τη δωρεά σε κάποιο μουσείο κάποιων σημαντικών μου έργων, το οποίο, όμως, θα τα εκτιμήσει. Τα έργα μου ανήκουν σε όλο τον ελληνικό λαό. Σε όσους τα έχουν εκτιμήσει, σε όσους τα νιώθουν δικά τους», υπογραμμίζει η καλλιτέχνις.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
