Για την πατρίδα της μητέρας του, στην οποία και ο ίδιος πέρασε τα παιδικά του χρόνια, έχει γράψει ο Ξενοφών Άκογλου, ο λογοτέχνης, λαογράφος και στρατιωτικός που είναι γνωστός και με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Ξένος Ξενίτας.
Το έργο του Από τη ζωή του Πόντου – Λαογραφικά Κοτυώρων κυκλοφόρησε το 1939 στην Αθήνα. Ακόμα και σήμερα θεωρείται πολύτιμο λαογραφικό ντοκουμέντο.
Την 9η Μαρτίου την τιμούσαν με ευλάβεια οι Κοτυωρίτες· γιορτάζουν οι Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες που μαρτύρησαν στη λίμνη της Σεβάστειας (των 40 Μαρτύρων – Τ’ Α-Σαράντονος).
Γράφει ο Ξενοφών Άκογλου:
«Κάνανε φαγητό από σαράντα είδη χόρτα –όσοι μπουρούσανε να τα βρουν–, καθώς και από σαράντα σαλιγκάρια (κοχλίδα). Επίσης έκαναν και λουκουμάδες –τσιριχτά–, λέγοντας πως ο καθένας πρέπει να φάγει από σαράντα κομμάτια. Όσοι τους εύρισκαν δεν είχαν αντίρρηση να μην ακολουθήσουν τις παράδοση, ξεπερνώντας κάποτε και τα σαράντα.
»Συνήθως σε κάθε σπίτι έκαναν σαράντα λουκουμάδες και μοιραζόντανε στα άτομα που αποτελούσαν την οικογένεια».
Στα τουρκικά η 9η Μάρτη είναι η Μαρτ τοκούζ· την τουρκική έκφραση χρησιμοποιούσαν και οι Έλληνες. Είναι μια μέρα σημαντική και για έναν άλλο λόγο, όπως και η 5η Απρίλη (Απρίλ’ πεσί).
Σύμφωνα με τον συγγραφέα:
«Από την καλοκαιρία ή κακοκαιρία των ημερών αυτών είχαν και τα αντίστοιχα προγνωστικά για την καλή ή την κακή εσοδεία των φρούτων, και ιδιαίτερα των φουντουκιών. Γενικώς πίστευαν ότι οι μέρες αυτές έχουμε τις φουρτούνες τους. Οι θαλασσινοί και οι ταξιδιώτες στη στεριά και στη θάλασσα είχανε το νου τους και φυλαγόντανε».
