Η Εθνική Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος τιμήθηκε σήμερα στη Θεσσαλονίκη, και στην εκδήλωση κυριάρχησαν το μήνυμα «Ποτέ ξανά» και οι επισημάνσεις για τον κίνδυνο από την άνοδο του νεοναζισμού, της Ακροδεξιάς και του αντισημιτισμού στην Ευρώπη.
«Το χρέος είναι ένα: Να μην επιτρέψουμε ποτέ σε κάποιους διεστραμμένους να επιχειρήσουν και πάλι να μετατρέψουν τη γη μας σε ένα απέραντο νεκροταφείο. Για μας είναι χρέος –και είναι χρέος τιμής– να μπορέσουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας ότι αυτά που συνέβησαν κάποτε είναι πράγματα που κανένας πολιτισμένος άνθρωπος δεν πρέπει να επιτρέψει να ξανασυμβούν», τόνισε στον χαιρετισμό του ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας –ο οποίος μετέφερε στην εκδήλωση και τον χαιρετισμό του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη–, και συνέχισε: «Κανείς δεν περίμενε ότι μετά από τον παγκόσμιο όλεθρο του 1939-1945 θα ξαναζούσαμε έναν πόλεμο στην Ευρώπη. Κι όμως, δυστυχώς, τα τελευταία δύο χρόνια μαίνεται ένας πόλεμος πάνω από τα βόρεια σύνορα μας, στην καρδιά της Ευρώπης, στην Ουκρανία.
»Όλα αυτά είναι σημάδια για μια διαρκή εγρήγορση, αφύπνιση, επαγρύπνηση για όλα αυτά τα οποία οφείλουμε να κάνουμε για να μην πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις αυτό το οποίο συμβαίνει εκεί», κατέληξε.
Ο πρέσβης του Ισραήλ Νόαμ Κατς υπογράμμισε: «Ογδόντα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την απελευθέρωση του Άουσβιτς, είναι βαθιά απογοητευτικές οι αναφορές ότι ο αντισημιτισμός δεν μειώνεται αλλά αυξάνεται ανησυχητικά», και αφού μίλησε για τα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου του 2023, κατέληξε: «Αυτές οι πραγματικότητες δεν πρέπει να ξεθωριάσουν από τη συνείδησή μας, ακόμη και σε αυτήν την εύθραυστη στιγμή κατάπαυσης του πυρός, καθώς απελευθερώνονται όμηροι, με τέσσερις γυναίκες να απελευθερώνονται χθες, με τεράστιο κόστος για το Ισραήλ. Είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι η επαγρύπνηση και η δράση κατά του μίσους παραμένουν κρίσιμες όσο ποτέ».
Ο πρέσβης του Ισραήλ αναφέρθηκε επίσης στην άλλοτε ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης, αλλά και στην ιστορία του Θεσσαλονικιού «βιολιστή του Άουσβιτς», Ιακώβ Στρούμσα, ο οποίος επιβίωσε από τη φρίκη του Ολοκαυτώματος, και τόνισε την ανάγκη διατήρησης της μνήμης και επαγρύπνησης καθώς παρατηρείται αύξηση του αντισημιτισμού.
Για τη σημερινή εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης είπε πως «αν και πολύ μικρότερη, συνεχίζει να διαδραματίζει εξέχοντα ρόλο στη ζωή της πόλης διατηρώντας παράλληλα την πλούσια κληρονομιά της».
Ως προς το Μουσείο Ολοκαυτώματος, τόνισε ότι «Καθώς η γενιά των επιζώντων του Ολοκαυτώματος λιγοστεύει, η δέσμευσή μας για διατήρηση της μνήμης εντείνεται. Μαζί, πρέπει να εργαστούμε για ένα μέλλον όπου οι φρικαλεότητες του Ολοκαυτώματος δεν θα επαναλαμβάνονται. Αγκαλιάζοντας τα μαθήματα του παρελθόντος και ενισχύοντας την ενότητα, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι το “Ποτέ ξανά” δεν είναι απλώς μια φράση αλλά μια διαρκής δέσμευση», ανέφερε χαρακτηριστικά, και έκλεισε τον χαιρετισμό του λέγοντας στα ελληνικά «Ποτέ ξανά».
Η περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά επισήμανε ότι «Η Θεσσαλονίκη κάθε τέτοια μέρα θυμάται μια από τις πλέον ζοφερές περιόδους της ιστορίας της, και το κάνουμε όχι απλώς επειδή έχουμε χρέος, αλλά επειδή χαράχθηκε ανεξίτηλα στο κοινωνικό και ιστορικό υποσυνείδητο. Γιατί η πόλη και όλοι εμείς μάθαμε να ζούμε με μια ανοιχτή πληγή και να μεταλαμπαδεύουμε τα διδάγματα εκείνης της εποχής στις επόμενες γενιές, με την επισήμανση ότι δεν πρέπει και δεν μπορούν να ξεχάσουν, ώστε να μην επιτρέψουν να επαναληφθεί μια τέτοια θηριωδία».
Ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδας Δαυίδ Σαλτιέλ είπε ότι «Η Ελλάδα τιμά τους 67.000 αθώους Έλληνες εβραίους που εξοντώθηκαν. Οι 50.000 από αυτούς ήταν Θεσσαλονικείς. Δυστυχώς ελάχιστοι από όσους έζησαν τη φρίκη είναι σε θέση σήμερα να μιλήσουν γι’ αυτά τα οποία πέρασαν», και τόνισε: «Αυτό βοηθά την άνοδο κομμάτων τα οποία με ακραία και διχαστική ρητορική γιορτάζουν ιστορικούς θριάμβους αναδιαμορφώνοντας το πολιτικό τοπίο στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα μιας κοινωνίας ανισοτήτων και γενικευμένης ανασφάλειας. Ταυτόχρονα όσο η εποχή του μάρτυρα πλησιάζει στο λυκόφως της, βλέπουμε μια δραματική άνοδο του αντισημιτισμού στην Ευρώπη. Ενός αντισημιτισμού ο οποίος από όπου και αν προέρχεται –δεξιά ή αριστερά–, είναι το ίδιο δηλητήριο».
Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση, που έγινε στην Αποθήκη Γ’ του Λιμανιού, ήταν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο οποίος υπογράμμισε μεταξύ άλλων: «Τα απάνθρωπα καθεστώτα κατέρρευσαν. Όπως αποδεικνύεται, όμως, και σήμερα το τέρας του αντισημιτισμού είναι ακόμα εδώ, ζωντανό, σε κάθε γωνιά αυτού του τόσο ρευστού και ευμετάβλητου κόσμου που αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς. Και αποδεικνύεται, ακόμα, πως όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, όπως έλεγε ο αείμνηστος Μάνος Χατζιδάκις, πάει να πει ότι αρχίζει να του μοιάζει».
Ο δήμαρχος εξέφρασε την αισιοδοξία ότι σύντομα θα αρθούν οι δικαστικές εκκρεμότητες και τους επόμενους μήνες θα ξεκινήσουν οι εργασίες για τη δημιουργία του Πάρκου Μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας.
Γραπτό μήνυμα έστειλε ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παναγιώτης Πικραμμένος, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κώστας Γιουτίκας.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν πρέσβεις, γενικοί πρόξενοι, βουλευτές, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, εκπρόσωποι των στρατιωτικών Αρχών και των σωμάτων ασφαλείας κ.ά. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος, στη Λεωφόρο Νίκης.
