Το pontosnews.gr συνεργάζεται με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, με αφορμή το δεύτερο μέρος της περιοδικής έκθεσης με τίτλο «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα».
Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε τέσσερις μεγάλες ενότητες: Τα αίτια, τον ξεριζωμό, το στέριωμα και τη μνήμη – από κάθε ενότητα επιλέγουμε και μια μαρτυρία που συνοδεύει τα εκθέματα. Αυτή τη φορά είναι ένα απόσπασμα από άρθρο της εφημερίδας Ακρόπολις (με ημερομηνία 28 Δεκεμβρίου 1932).
Ο αρθρογράφος αναφέρεται στην απαράβατη συνήθεια των προσφύγων της Νέας Ιωνίας, τον κυριακάτικο περίπατο:
Όσοι θέλουν να λάβουν μια ιδέα της μικρασιατικής ζωής, με τα ήθη και τα έθιμά της, δεν έχουν παρά να επισκεφθούν μια Κυριακή ή κανένα απόγευμα εορτής τη Νέα Ιωνία. Εκεί θα αντιληφθούν πώς διασκεδάζουν οι Σμυρνιοί, οι Κωνσταντινουπολίτες, οι πρόσφυγες από το Ικόνιο, την Καισάρεια, τη Σπάρτη της Πισιδίας και από τον Πόντο. Η Νέα Ιωνία είναι ο μοναδικός συνοικισμός μέσα στον οποίο μπορεί κανείς να συναντήσει πρόσφυγες από όλες τις γωνιές της Μικρασίας.
Δεν έχει να παρά να κάμει έναν περίπατο την Κυριακή το απόγευμα και να τους συναντήσει σχεδόν όλους στα διάφορα καφενεία και ζαχαροπλαστεία ή να κάμουν περίπατο κατά μήκος της κεντρικής οδού του συνοικισμού.
Η γενική αυτή έξοδος των προσφύγων, της Κυριακής, δεν είναι συμπωματική. Είναι έθιμο που επικρατούσε στη Μικρά Ασία και το οποίο μετέφεραν εδώ με όλες τις άλλες συνήθειες που ακολουθούν στα σπίτια τους.
Η προσφυγοπούλα μπορεί να εργάζεται στα εργοστάσια ολάκερη την εβδομάδα, 10 και 12 ώρες την ημέρα συνεχώς, τον περίπατό της όμως θα τον κάμει στην πλατεία ή στον κεντρικό δρόμο του συνοικισμού. Η οικογένεια θα βγει απαραιτήτως το απόγευμα να πάρει το γλυκό της στο ζαχαροπλαστείο ή να πάει στον κινηματογράφο, και ο εργένης μαζί με τους φίλους του πρέπει οπωσδήποτε να πάει στο κέντρο που θα δαπανήσει το τρίτον του εβδομαδιαίου μισθού του.
Έτσι, βλέπει κανείς στο συνοικισμό της Νέας Ιωνίας τον κόσμο να κατακλύζει τα «Κυβέλεια» του Ι. Μακρόπουλου, το μοναδικό ζαχαροπλαστείο του συνοικισμού όπου συχνάζουν οι καλές οικογένειες, καθώς και τα «Ολύμπια», τα καφενεία, όπως το «Κέντρον», ο «Σταθμός», ο «Αβέρωφ», η «Ν. Υόρκη», η «Σαφράμπολις» του κ. Π. Πετράκη, και άλλα που είναι επίσης κατάμεστα από κόσμο. […]
Η έκθεση «Από τη Μεγάλη… στη Σύγχρονη Ελλάδα» πραγματοποιείται με την αποκλειστική χορηγία της Τράπεζας Πειραιώς. Μετά από την παράταση που δόθηκε θα είναι επισκέψιμη έως τις 30 Ιουνίου 2025.
Γεωργία Βορύλλα
