Το μεγαλύτερο νησί της Γης (αν δεν υπολογίσουμε την Αυστραλία, καθώς αποτελεί ηπειρωτική έκταση της Ωκεανίας), το οποίο έχει στρατηγική σημασία και είναι πλούσιο σε πετρέλαιο, αέριο, χρυσό και διαμάντια, έχει βάλει στο μάτι ο Ντόναλντ Τραμπ. Μιάμιση εβδομάδα προτού εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο, προειδοποιεί ότι θα κάνει… δική του τη Γροιλανδία, όπως και τη Διώρυγα του Παναμά, με κάθε τρόπο, ακόμα και με τον στρατιωτικό.
Οι ΗΠΑ έχουν επιχειρήσει και άλλες φορές να «αρπάξουν» τη Γροιλανδία από τη Δανία – το 2019, κατά την πρώτη του προεδρική θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προκαλέσει διπλωματική κρίση με την εταίρο στο ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς του νησιού.
«Η Γροιλανδία μπορεί να γίνει ανεξάρτητη αν το θέλουν οι κάτοικοί της, αλλά είναι απίθανο να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ», δήλωσε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λόκε Ράσμουσεν.
Το νησί της Αρκτικής είναι μια ημιαυτόνομη περιοχή που στοχεύει στην πλήρη ανεξαρτησία. Γεωγραφικά τοποθετείται στη Βόρεια Αμερική, ενώ πολιτιστικά, δημογραφικά και πολιτικά είναι συνδεδεμένη με την Ευρώπη. Μέρος του ΝΑΤΟ μέσω της ένταξης της Δανίας, έχει στρατηγική σημασία για το στρατό των ΗΠΑ και για το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή από την Ευρώπη στη Βόρεια Αμερική.
Προς το παρόν η Δανία υποβαθμίζει την αμερικανική απειλή, αναγνωρίζοντας ότι οι ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλειά τους είναι δικαιολογημένες, μετά την αυξημένη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα. «Δεν νομίζω ότι βρισκόμαστε σε κρίση εξωτερικής πολιτικής. Είμαστε ανοιχτοί σε διάλογο με τους Αμερικανούς για το πώς μπορούμε ενδεχομένως να συνεργαστούμε ακόμη πιο στενά», δήλωσε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών.
Τεταμένες σχέσεις
Από την άλλη πλευρά, οι σχέσεις της Γροιλανδίας με τη Δανία έχουν οξυνθεί μετά από καταγγελίες για κακομεταχείριση των Γροιλανδών που είναι κυρίως Ινουίτ (ο όρος «Εσκιμώος» θεωρείται προσβλητικός και ρατσιστικός). Ο Γροιλανδός πρωθυπουργός Μούτσι Έγκεντε είπε ότι το νησί δεν είναι προς πώληση, ενώ στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία του επανέλαβε το αίτημα για ανεξαρτησία.
«Επιθυμία μας είναι να γίνουμε ανεξάρτητοι μια μέρα. Η φιλοδοξία μας δεν είναι να πάμε από τη μια χώρα στην άλλη» είπε με τη σειρά του ο υπουργός Οικονομικών Έρικ Γένσεν.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι δεν μπορούσε να φανταστεί ότι οι φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ θα οδηγήσουν σε στρατιωτική επέμβαση. Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Δανίας στο νησί περιορίζονται σε τέσσερα σκάφη επιθεώρησης, ένα αεροπλάνο επιτήρησης Challenger και περιπολίες έλκηθρου σκύλων – ωστόσο τον Δεκέμβριο ανακοινώθηκε μια τεράστια αύξηση αμυντικών δαπανών, στα 1,5 δισ. ευρώ.
Η Γροιλανδία εξαρτάται όχι μόνο σε θέματα άμυνας, αλλά και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Απαντώντας στην απειλή για δασμούς, η οποία σύμφωνα με αναλυτές της Danske Bank θα μπορούσε δυνητικά να είναι «αρκετά επιβλαβής για τις δανικές εταιρείες», η Μέτε Φρεντέρικσεν είπε: «Δεν πιστεύω ότι ένας εμπορικός πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν καλός τρόπος για να προχωρήσουμε».
Στη χώρα βρίσκεται η Novo Nordisk, η πιο πολύτιμη εταιρεία της Ευρώπης, η οποία παρασκευάζει το φάρμακο αδυνατίσματος «Wegovy» που έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλές στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της σκανδιναβικής χώρας.
Ενώ πολλοί Γροιλανδοί ονειρεύονται την ανεξαρτησία από τη Δανία, ο βασιλιάς παραμένει δημοφιλής, έχοντας περάσει μεγάλες περιόδους εκεί. Τον περασμένο μήνα η βασιλική Αυλή τροποποίησε το οικόσημο μεγεθύνοντας την πολική αρκούδα που συμβολίζει τη Γροιλανδία.
