Τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου του απένειμε η Ταινιοθήκη της Ελλάδος στον Κώστα Γαβρά το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο του 13ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας (5-18/12), όπου έκανε και την πανελλήνια πρεμιέρα της η νέα ταινία του Έλληνα σκηνοθέτη και προέδρου της Γαλλικής Ταινιοθήκης, με τίτλο Τελευταία πνοή (Le dernier souffle / Last breath).
«Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι εδώ. Άκουσα τόσο όμορφα λόγια απόψε που σχεδόν ντρέπομαι» δήλωσε ο Κώστας Γαβράς παραλαμβάνοντας το βραβείο.
Ο σπουδαίος σκηνοθέτης αναφέρθηκε στους «αγαπημένους του» (συγγενείς, φίλους και συνεργάτες που βρίσκονταν στην κατάμεστη αίθουσα), ενώ δεν παρέλειψε να επισημάνει πόσο σημαντικό είναι το έργο της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.
Για την Τελευταία πνοή ο Γαβράς άντλησε έμπνευση από το ομώνυμο βιβλίο του φιλοσόφου Ρεζίς Ντεμπρέ και του γιατρού Κλοντ Γκραντζ (Le dernier souffle, εκδ. Gallimard, 2023), στο οποίο παρουσιάζονται ιστορίες ανθρώπων που είχαν βρεθεί σε μονάδες ανακουφιστικής φροντίδας. Αναφερόμενος σε αυτήν, είπε πως μιλά για «ένα θέμα που μας αφορά όλους».
Γιατί είναι μια ταινία για το θάνατο, για το δικαίωμα κάθε ανθρώπου σε ένα «αξιοπρεπές» τέλος.
Στην αρχή της βραδιάς, η πρόεδρος της Ταινιοθήκης Μαρία Κομνηνού έκανε εκτενή αναδρομή στο πλούσιο και επιδραστικό έργο του, ενώ η σκηνοθέτις και καθηγήτρια Εύα Στεφανή, που απένειμε στον Κ. Γαβρά το τιμητικό βραβείο, μίλησε σε πιο προσωπικό τόνο τονίζοντας πως αγαπά τον ίδιο και τις ταινίες του, όχι τόσο για το οξύ πολιτικό βλέμμα του, αλλά για τη συγκινητική δύναμή του να επικοινωνεί με τρυφερότητα και να μας υπενθυμίζει ότι αν η τέχνη δεν κάνει τον άνθρωπο καλύτερο και λιγότερο σκληρό και επικίνδυνο, δεν έχει νόημα.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους ήταν η σύζυγος και παραγωγός του σκηνοθέτη, Μισέλ Ρέι-Γαβράς, οι φίλοι και συνεργάτες του Χρήστος Λούλης, Τάσος Μπουλμέτης, Γιώργος Νταλάρας, Γιάνης Βαρουφάκης, Ζήνος Παναγιωτίδης, καθώς και η πρέσβειρα της Γαλλίας στην Ελλάδα, Λοράνς Αουέρ.
Εκτός από τη νέα του ταινία, η οποία θα βγει στις ελληνικές αίθουσες τον Φεβρουάριο του 2025 από τη Rosebud.21, προβάλλονται επίσης στο πλαίσιο του 13ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας και τα τρία πρώτα επεισόδια από τη σειρά ντοκιμαντέρ Ο αιώνας του Κώστα Γαβρά (2024), παρουσία του Εντουί Πλενέλ, ο οποίος συνδημιούργησε τη σειρά, όχι μόνο για να ανατρέξει στην ένδοξη διαδρομή του Γαβρά τον περασμένο αιώνα, αλλά και για να μας αφυπνίσει για την ευθραυστότητα της δημοκρατίας στη σημερινή συγκυρία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ταινιοθήκης, η σειρά ντοκιμαντέρ (δέκα επεισοδίων) δεν είναι απλώς ένας απολογισμός του έργου του δημιουργού. Πρόκειται για μια «ιστορία του παρόντος» μέσα από το φακό των πολιτικών ταινιών του και με αναφορά σε ιστορικές συνθήκες και γεγονότα.
