«Μια απίστευτη Αγία Τράπεζα στη Χώρα Σφακίων!» είναι ο τίτλος ανάρτησης του μελετητή της ιστορίας και της λαογραφίας της Κρήτης –και ιδιαίτερα των Σφακίων– Ευτύχη Τζιρτζιλάκη στο facebook, με τον οποίο προλογίζει την πρωτοφανή ανακάλυψη ενός τεχνίτη σε εκκλησία της Χώρας Σφακίων.
Η περιγραφή του είναι τόσο γλαφυρή και κατατοπιστική που δεν χρειάζεται άλλες λέξεις:
«Ο καλός φίλος ο Χρήστος ο Σηφαλός, από τη Νίμπρο, άριστος μάστορας χτίστης, πολλές φορές αναλαμβάνει την ανακαίνιση σε εκκλησίες των Σφακίων. Μόλις μου έστειλε φωτογραφίες από την ανακαίνιση που κάνει τώρα σε εκκλησία της Χώρας Σφακίων, όπου έκανε μια απίστευτη ανακάλυψη!
»Η επιφάνεια της μεγάλης πλάκας που είναι η Αγία Τράπεζα του φάνηκε κάπως παράξενη, ήταν σοβαντισμένη από πάνω, έξυσε τον σοβά και τι να δει! Η πλάκα της Αγίας Τράπεζας ήταν μια πλάκα από πωρόλιθο γεμάτη με τούρκικες επιγραφές στην αραβική γραφή!
»Μάλιστα παρόλο που είχαν αποξύσει τις επιγραφές η ημερομηνία διατηρείται κάτω αριστερά, που αναγράφει “1285” σε αραβικούς αριθμούς, δηλαδή 1868 στο δικό μας ημερολόγιο. Είναι σίγουρα κάποια πλάκα που είχαν βάλει οι Τούρκοι στους Κουλέδες που έχτισαν ακριβώς εκείνη την εποχή.
»Οι Σφακιανοί την πήραν και την χρησιμοποίησαν και από ανάγκη, μια που ήταν μεγάλη και ωραία, αλλά και ίσως συμβολικά, δηλαδή ότι ο Χριστός νίκησε τον Τούρκο και λειτουργεί πάνω στα σύμβολά του!
»Ό,τι και να ναι πάντως, είναι ίσως παγκόσμια πρωτοτυπία Αγία Τράπεζα να είναι πάνω σε ισλαμική επιγραφή! Ευχαριστώ Χρήστο για το συναρπαστικό ευρημα!».
![Από την Έξοδο των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης, τον Οκτώβριο του 1922. Περίπου 160.000 πρόσφυγες διέσχισαν τον Έβρο μεταφέροντας μέρος της κινητής περιουσίας τους (πηγή: Χρήστος Χατζηιωσήφ [επιμ.], «Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Ο Μεσοπόλεμος 1922-1940»)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2025/09/ekkenosi-anatolikis-thrakis-360x180.jpg)
