Κελώρα: Το χωριό του ήρωα Διγενή Ακρίτα βρισκόταν στη Χαλδία του Πόντου

Τα Κελώρα, ένα χωριό κοντά στην αρχαία Λευκόπετρα, βρισκόταν στην επαρχία Χαλδίας και θρυλείται πως ήταν η πατρίδα του ήρωα του Βασίλη Διγενή Ακρίτα, πρωταγωνιστή έμμετρου αφηγηματικού βιβλίου του 9ου-10ου αι., γνωστού ως το Έπος του Διγενή Ακρίτα. Ο Διγενής Ακρίτας, σύμφωνα με τον μύθο, ήταν ένας από τους Ακρίτες της Μικράς Ασίας, τους φρουρούς των Βυζαντινών συνόρων και απέκτησε το προσωνύμιο Διγενής εξαιτίας της εθνικής καταγωγής του: η μητέρα του, Ειρήνη ήταν κόρη βυζαντινού στρατηγού και ο πατέρας του Μουσούρ Άραβας εμίρης από τη Συρία.

Για το χωριό που σήμερα ονομάζεται Arauraka (Kalur Kale) γράφει ο Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης στο Γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν των χωριών, κωμοπόλεων και πόλεων Χαλδίας – Αντιβολή, Υπομνηματισμοί, Παρατηρήσεις, δίνοντας εικόνα για το πόσες οικογένειες έμεναν εκεί και ποιες εκκλησίες είχαν χτίσει πριν τον ξεριζωμό και την Ανταλλαγή των πληθυσμών.

≈

Χωρίον παρά την αρχαίαν Λευκόπετραν, η οποία κατά τοπικήν παράδοσιν ήτο η πατρίς του ήρωος Βασιλείου Διγενή Ακρίτα, άλλοτε, προ του 1829, Χριστιανικόν και νυν κατοικούμενον υπό Κούρδων και μεταναστών Κιρκασίων του Καυκάσου.

Πλησίον αυτού επί αρχαίας μονής και τείχους ο αείμνηστος Χ”Ιερεμίας Γεωργιάδης ο Αδισενός (επίσκοπος Νικοπόλεως) έκτισε εντός λαξευτού βράχου λαμπρόν και αξιοθαύμαστον εγκολαπτόν ναόν του Αγίου Γεωργίου ου μακράν του ποταμού Λύκου και ανδρικήν μονήν με 4 μοναχούς και Σχολήν προς εκγραμμάτωσιν των κατοίκων των Χερροιάνων και όπου πρώτος εδίδαξεν ο εξ Αδίσης διδάσκαλος και εκ των πρώτων μαθητών του Γεωργίου Κυριακίδου, Ιώαννης Ροδακανάκης, όστις έσπειρε τα πρώτα γράμματα εις την περίοικον.

Το χ. Κελώρα είχεν 70 οικογενείας.

Γ. Θ. Κανδηλάπτης

• Πηγή: Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης (Κάνις), Γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν των χωριών, κωμοπόλεων και πόλεων Χαλδίας – Αντιβολή, Υπομνηματισμοί, Παρατηρήσεις, Γλωσσάριο, σ. 332.
• Σημ.: Έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του πρωτότυπου.