Το 2024 είναι η χρονιά που πάρα πολλές προσφυγικές πόλεις γιορτάζουν τα 100 χρόνια από την ίδρυσή τους, κυρίως τιμώντας τους πρώτους οικιστές, τους πρόσφυγες που κουβάλησαν το τραύμα και το πείσμα τους και ξεκίνησαν μια νέα ζωή, συχνά αντιμετωπίζοντας τη δυσπιστία και την εχθρότητα από τον ντόπιο πληθυσμό.
Ένας από τους τόπους όπου οι ξεριζωμένοι του 1922 βρήκαν νέα πατρίδα είναι τα Νέα Φλογητά στη Χαλκιδική – σήμερα ανήκουν στο Δήμο Νέας Προποντίδας.
Η ιστορία ξεκινάει από τη Μικρασιατική Καταστροφή και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών. Το 1924 πρόσφυγες από τα Φλογητά (ή Φλοϊτά, σημερινή ονομασία Suvermez) της Καππαδοκίας ίδρυσαν τα Νέα Φλογητά.
Για να αφηγηθεί αυτή την ιστορία, η θεατρική ομάδα Ελαιοχωρίων επέλεξε ως «σκηνικό» ένα ιστορικό συγκρότημα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αλλά και πολιτιστικής σημασίας, το οποίο ξεπροβάλλει ανάμεσα στα χωράφια και στους ελαιώνες.
Το σημερινό Κέντρο Βυζαντινού Πολιτισμού «Ιουστινιανός» ήταν παλαιό μετόχι της αγιορείτικης Μονής Αγίου Παντελεήμονος. Τα υφιστάμενα κτίρια χρονολογούνται από το 1853 έως το 1909. Τη δεκαετία του 1920 εκεί εγκαταστάθηκε νοσοκομείο του Αμερικάνικου Ερυθρού Σταυρού, το οποίο φιλοξένησε πρόσφυγες.
Η παράσταση Το αίμα που θέριεψε που σκηνοθετεί η Κατερίνα Κρανιώτη περιλαμβάνει αφηγήσεις προσφύγων –κατά κύριο λόγο γυναικών–από τη Μικρά Ασία. Αναφέρεται στο πρώτο χρονικό διάστημα της άφιξης και διαμονής τους στην Ελλάδα.
Αυτές οι γυναίκες μοιράζονται τις ιστορίες τους, μα πάνω απ’ όλα τον καημό τους. Η ανάγκη τους να θυμηθούν μια πραγματικότητα κοινή για όλους, ξεπέρασε την ανάγκη της λησμονιάς των περασμένων. Η κοινή τους πραγματικότητα ήταν ο πόλεμος, η πείνα, η προσφυγιά και η κάθε δική τους ιστορία, διαγράφει μυριάδες άλλες. Λόγος απλός και γνήσιος που φωτίζει κάθε πτυχή των γεγονότων. Λόγος λιτός κι αφαιρετικός, δίχως ηρωισμό και κούφιο πόνο, αντανακλά τη λαϊκή έκφραση για την οδυνηρότερη στιγμή στην ιστορία των Ελλήνων.
Η παράσταση, αφιερωμένη στα 100 χρόνια των Νέων Φλογητών, ανέβηκε με τη στήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους, της Κοινότητας Ν. Φλογητών και του Πολιτιστικού Συλλόγου Ν. Φλογητών.
