Το 2024 είναι η χρονιά που πάρα πολλές προσφυγικές πόλεις γιορτάζουν τα 100 χρόνια από την ίδρυσή τους, κυρίως τιμώντας τους πρώτους οικιστές, τους πρόσφυγες που κουβάλησαν το τραύμα και το πείσμα τους και ξεκίνησαν μια νέα ζωή, συχνά αντιμετωπίζοντας τη δυσπιστία και την εχθρότητα από τον ντόπιο πληθυσμό.
Ένας από τους τόπους όπου οι ξεριζωμένοι του 1922 βρήκαν νέα πατρίδα είναι η Παλαιά Φώκαια, ένας παραθαλάσσιος οικισμός της ανατολικής Αττικής ανάμεσα στο Σούνιο και στην Ανάβυσσο που βρέχεται από τον Σαρωνικό.
Πολύ ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι η εξής: σε αντίθεση με τις περισσότερες περιοχές που πήραν τον επιθετικό προσδιορισμό «Νέα» (π.χ. Νέα Φιλαδέλφεια, Νέα Ιωνία, Νέα Κίος), επειδή στη Μικρά Ασία υπήρχε Παλαιά και Νέα Φώκαια οι πρόσφυγες δεν άλλαξαν το όνομα.
Με αφορμή τη φετινή επέτειο των 100 χρόνων από την εγκατάσταση, το Σάββατο στις 21:00 στο θεατράκι της Παλαιάς Φώκαιας, στο λιμάνι, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση από τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Φωκαέων Πολιτεία», με την υποστήριξη του Δήμου Σαρωνικού. Τίτλος «Από πατρίδα σε πατρίδα»· περιλαμβάνει μαρτυρίες, προβολή φωτογραφικών και βίντεο, καθώς και μικρασιατικό τραγούδι.
Στην ΕΡΤ3 μίλησε η Ζαχαρώ Φραντζέσκου, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Φωκαέων Πολιτεία»:
