Σε χώρα της… τρίτης ηλικίας μετατρέπεται η Ελλάδα, καθώς μετά το 2010 παρατηρείται σταθερή αλλαγή στο πρόσημο του φυσικού ισοζυγίου γεννήσεις-θάνατοι. Η μείωση των γεννήσεων είναι συνεχής από το 1980 – παρά την πανδημία, κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρξε αύξηση των θανάτων, την τριετία 2020-22 το έλλειμμα διευρύνθηκε σημαντικά, καθώς το φυσικό ισοζύγιο ήταν αρνητικό κατά σχεδόν 169.000, με αποτέλεσμα να αντιστοιχούν 168 θάνατοι σε 100 γεννήσεις.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, το οποίο κάνει λόγο για «δυσοίωνες προοπτικές», καθώς εκτιμάται ότι το πλήθος των γυναικών σε ηλικία απόκτησης παιδιών θα συνεχίσει να μειώνεται.
Ο καθηγητής Βύρων Κοτζαμάνης και ο Βασίλης Παππάς, ιδρυτικά μέλη του Ινστιτούτου, αναλύοντας τα στοιχεία διαπιστώνουν και διαφορές από περιοχή σε περιοχή. Σε επίπεδο περιφερειών, το Νότιο Αιγαίο με λίγες περισσότερες γεννήσεις από θανάτους, διαφοροποιείται σημαντικά τη Δυτική Μακεδονία όπου αντιστοιχούν σχεδόν 2,4 θάνατοι/γέννηση.
Σε επίπεδο δήμων, οι διαφορές ανάμεσα στο Δήμο Θήρας με 2 γεννήσεις ανά ένα θάνατο, και –στο άλλο άκρο– σε 49 δήμους (το 15% του συνόλου) με περισσοτέρους από 4 θανάτους/γέννηση (και 20 από αυτούς με 6 ή και περισσότερους) είναι συνταρακτικές.
Όπως αναφέρουν οι δύο ερευνητές, η μεγάλη πλειοψηφία των δημοτικών ενοτήτων του νησιωτικού χώρου, των μεγάλων αστικών κέντρων, καθώς και αυτών των μητροπολιτικών περιοχών Αθηνών και Θεσσαλονίκης, έχουν θετικότατα ή ακόμη σχετικά ισορροπημένα φυσικά ισοζύγια.
Αντιθέτως, η ανισορροπία ανάμεσα στις γεννήσεις και τους θανάτους είναι εντονότατη στη μεγάλη πλειοψηφία των δημοτικών ενοτήτων που βρίσκονται στο κεντρικό και δυτικό τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς και στην Κεντρική-Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, όπου το 2020-22 αντιστοιχούσαν συνήθως 3 ή και περισσότεροι θάνατοι ανά γέννηση.
Στο τμήμα αυτό της ηπειρωτικής Ελλάδας εντοπίζονται και όλες σχεδόν οι 27 δημοτικές ενότητες που δεν είχαν γεννήσεις το 2020-22, αλλά μόνον θανάτους!
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Βύρων Κοτζαμάνης τόνισε ότι αν μια αναλογία 1,68 θάνατοι/γέννηση σε εθνικό επίπεδο είναι ανησυχητική, το γεγονός ότι στις μισές σχεδόν (459 από τις 1.036) δημοτικές ενότητες που βρίσκονται σχεδόν όλες στο ορεινό και ημιορεινό τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας αντιστοιχούν ήδη περισσότεροι από 3 θάνατοι ανά γέννηση, προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία.
