Στη συλλογική μνήμη έχει καταγραφεί ως το «Μαύρο Πάσχα» της Ανατολικής Θράκης – μολαταύτα σήμερα είναι ένα γεγονός λίγο-πολύ αποσιωπημένο, παρά την αιματηρή σφραγίδα των Νεότουρκων και των τριών πασάδων. Η 6η Απριλίου του 1914, όμως, σηματοδοτεί την απαρχή της Γενοκτονίας των Ελλήνων της καθ’ ημάς Ανατολής, που κορυφώθηκε το 1922 με τη Μικρασιατική Καταστροφή και την εκκένωση της Ανατολικής Θράκης.
Τον Ιούνιο του 2006, με απόφαση 7ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Θρακών που διεξήχθη στο Διδυμότειχο, η 6η Απριλίου καθιερώθηκε ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Θρακικού Ελληνισμού. Δεκαέξι χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 2022, η απόφαση αυτή επισημοποιήθηκε και από τη Βουλή.
Έτσι, τα τελευταία 10 χρόνια το πρώτο σαββατοκύριακο μετά τη μαύρη επέτειο τέσσερις πόλεις του Έβρου στέλνουν το μήνυμα ότι δεν ξεχνούν τους 232.000 Θρακιώτες που εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και τους ακόμα 96.000 που οδηγήθηκαν στη Μικρά Ασία, σε καταναγκαστικά έργα, στο πλαίσιο του σχεδίου για την πλήρη εκτουρκισμό της περιοχής.
Η πρωτοβουλία για τις εκδηλώσεις μνήμης ανήκει στην Ένωση Πολιτιστικών Φορέων Έβρου και έχει τη στήριξη των δήμων Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, υπό την αιγίδα των Μητροπόλεων Αλεξανδρουπόλεως και Διδυμοτείχου.
Στο Διδυμότειχο
Το Σάββατο στο Μνημείο Τιμής και Μνήμης των Θράκων Προσφύγων που βρίσκεται στο Διδυμότειχο τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και έγινε κατάθεση στεφάνων.
Ο δήμαρχος Ρωμύλος Χατζηγιάννογλου στο χαιρετισμό του επιβεβαίωσε την ανάγκη για την καθολική αναγνώριση των θρακικών διωγμών, «και με πυξίδα το μνημείο τιμής οι μελλοντικές γενιές να γνωρίσουν τα γεγονότα εκείνης της εποχής».
Το ιστορικό πλαίσιο παρουσίασε η Φωτεινή Γραμμενίδου-Γκουντινάκη, ενώ μουσικά συνόδευσε η γκάιντα του Στέλιου Ζαφειρειάδη από το Σύλλογο «Κρασοχώρι Οινόης» και η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Διδυμοτείχου.
Στην Ορεστιάδα
Στην Ορεστιάδα η επιμνημόσυνη δέηση τελέστηκε την Κυριακή στους Αγίους Θεόδωρους. Στο προαύλιο του μητροπολιτικού ναού έχει τοποθετηθεί το Μνημείο Θρακών Εθνομαρτύρων όπου έγινε και κατάθεση στεφάνων.
«Ας συνεχίσουμε να διατηρούμε ζωντανή την ιστορία και την παράδοση των προγόνων μας» είναι το μήνυμα του Δήμου Ορεστιάδας.
Στην Αλεξανδρούπολη
Στον περίβολο της πλατείας του ναού Αγίου Νικολάου Αλεξανδρούπολης, στο πρώτο Μνημείο Θρακικού Ελληνισμού, τελέστηκε την Κυριακή η επιμνημόσυνη δέηση. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από τις Αρχές, τους φορείς και τους συλλόγους.
Συνδιοργανωτής η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού Αλεξανδρούπολης.
Στο Σουφλί
Στο Σουφλί, τη μοναδική από τις τέσσερις πόλεις του Έβρου που δεν έχει αποκτήσει ακόμα μνημείο αφιερωμένο στον θρακικό ελληνισμό, η επιμνημόσυνη δέηση τελέστηκε την Κυριακή στο Ηρώο.
Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από τις Αρχές, τους φορείς και τους συλλόγους.
