pontosnews.gr
Τετάρτη, 8/07/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζετε το ρήμα ογραεύω;

Η απάντηση μέσα από μια παροιμία, και στίχους του αλησμόνητου Γιώργου Αμαραντίδη

21/02/2024 - 12:59μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Η …καταγωγή του ρήματος ογραεύω, όπως και πολλών άλλων της ποντιακής διαλέκτου άλλωστε, συναντά την τουρκική γλώσσα και συγκεκριμένα τη λέξη oğramak.

Σύμφωνα με το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου, το ρήμα σημαίνει «πέφτω σε συμφορά».

Ο Άνθιμος Παπαδόπουλος μάλιστα δίνει ως παράδειγμα και την παροιμία «Πολλά πη νουνίζ’, πολλά ’γραεύ’», που λέγεται ειρωνικά για κάποιον που είναι σκεπτικός και σκυθρωπός (ή, όπως θα έλεγε και ο Ρώσος θεατρικός συγγραφέας Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ, «Συμφορά απ’ το πολύ μυαλό»).

Αναζητώντας περισσότερες αναφορές για τη λέξη, βρήκαμε το παρακάτω εξαιρετικό τραγούδι του αλησμόνητου Γιώργου Αμαραντίδη (στίχοι, μουσική και ερμηνεία δικά του), με τίτλο «Γαλέα, πούλτσον τ’ άλογο σ’». Περιλαμβάνεται στο άλμπουμ του 1995 Κρουστά – Percussion Instruments – The Greek Instruments (Vol. 4).

Γαλέα, πούλτσον τ’ άλογο σ’ [Γαλέα]
κι αράεψον την υεία σ’ [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
Φοούμαι συ θα ογραεύ’ς [Γαλέ-]
καρκίνον σην κοιλία σ’ [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]

Η κάτα επήεν σο καρσάν’ [Γαλέ-]
αψ̌έστεν τα δαδία [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
κι εγώ τηνάν εγάπανα [Γαλέ-]
εέντον ποπαδία [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]

Αείν’ το πέραν τα ραχ̌ι͜ά [Γαλέα]
ντο έχ’νε και βουίζ’νε [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
Δι͜αβαίν’ ο Χάρον επεκέσ’ [Γαλέ-]
κι αποθαμέν’ γογγύζ’νε [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]1

~

Εξαιρετικά ενδιαφέρον βρήκαμε και το γεγονός ότι το oğramak πέρασε και στην κρητική διάλεκτο, αλλά με τη μορφή γραντίζω (και την ίδια ακριβώς έννοια).2

_____
1. Πηγή: pontianlyrics.gr.
2. Σταύρος Γ. Πλανάκης, Λεξιλόγιο τουρκοκρητικής ελληνόγλωσσης λογοτεχνίας (στο translatum.gr).
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Με ποντιακούς χορούς και ζωντανή μουσική ο Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος χάρισε μια ξεχωριστή βραδιά στη Νέα Ηράκλεια

7/07/2026 - 11:40μμ
(Φωτ.: facebook / Σύλλογος Ποντίων Μακροχωρίου)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μακροχώρι Ημαθίας: Τα χάταλα κέρδισαν το πιο δυνατό χειροκρότημα στον 1ο Καλοκαιρινό χορό του Συλλόγου Ποντίων – Και δικαίως

7/07/2026 - 5:09μμ
Από αριστερά: Αγγέλικα Χόης, Μιράντα Παυλίδου, Στέλλα Μαρμαράκη (φωτ.: αρχείο Μ. Παυλίδου)
ΠΟΝΤΟΣ

Τρεις γυναίκες, ένας Πόντος, πολλές πατρίδες: Οδοιπορικό μνήμης από την Τραπεζούντα έως τα Κοτύωρα

7/07/2026 - 9:58πμ
Σύνθεση σκίτσων του Χρήστου Γ. Δημάρχου για τις αγροτικές εργασίες του Ιουλίου (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θερισμός στον Πόντο: Το «παλλάωμαν» και οι λέξεις που ζωντανεύουν τον χρυσό Ιούλιο

6/07/2026 - 10:40μμ
Ποντιακός γάμος στο χωριό Κρασνογκόρκα, περιοχής Κουρντάι, του νομού Ντζαμπούλ στο νότιο Καζακστάν στο τέλος της δεκαετίας του 1950 (αρχείο Β. Τσενκελίδη)
ΠΟΝΤΟΣ

ΠΟΕ προς ΕΣΗΕΑ: Να μην χρησιμοποιείται ο όρος «Ρωσοπόντιος» στα ΜΜΕ – Είναι Έλληνες Πόντιοι

6/07/2026 - 7:48μμ
ΠΟΝΤΟΣ

ΠΟΕ: Ο πολιτισμός του Πόντου πρωταγωνίστησε στο 13ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Maxibasketball

6/07/2026 - 3:08μμ
(Φωτ.: Λέσχη Ποντίων Νομού Καβάλας/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Με τη συμμετοχή 47 συλλόγων πραγματοποιήθηκε η 21η Χορευτική Συνάντηση στους Φιλίππους

6/07/2026 - 10:28πμ
(Φωτ.: Ποντιακός Σύλλογος Πτολεμαΐδας/Facebook)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Με συγκίνηση, παράδοση και δυναμική συμμετοχή ολοκληρώθηκαν τα «Ευξείνια 2026» στην Πτολεμαΐδα

5/07/2026 - 9:44μμ
(Φωτ.: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
ΠΟΝΤΟΣ

Βέροια: Άνοιξε ο δρόμος για το «Σπίτι του Πόντου» – Το ανακοίνωσε ο Κωνσταντίνος Τσαχουρίδης

5/07/2026 - 7:52μμ
Εκτός από πιροσκί, ο Σύλλογος πρόσφερε και ποντιακή παράδοση (φωτ.: facebook / Σύλλογος Ποντίων Καματερού «Δημήτριος Ψαθάς»)
ΠΟΝΤΟΣ

Σύλλογος Ποντίων Καματερού «Δημήτριος Ψαθάς»: Το επικό challenge «Βρες ποιος ποντιακός χορός είναι και κέρδισε ένα πιροσκί»!

5/07/2026 - 4:15μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ/EUROKINISSI)

Ανεβαίνει η θερμοκρασία, επιμένει η αστάθεια στα ορεινά – Έως 36 βαθμούς ο υδράργυρος

5 λεπτά πριν
(Φωτ.: EPA / Peter Klaunzer)

Μουντιάλ 2026: Στα πέναλτι πέρασε στους «8» η Ελβετία

1 ώρα πριν
(Φωτ.: pixabay.com)

Υψηλή γλυκόζη στο αίμα και εγκέφαλος: Νέα έρευνα φωτίζει τον ρόλο της στην επιτάχυνση της γήρανσης

8 ώρες πριν
(Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος Χαλκιδικής/Facebook)

Με ποντιακούς χορούς και ζωντανή μουσική ο Σύλλογος Ποντίων Λακκώματος χάρισε μια ξεχωριστή βραδιά στη Νέα Ηράκλεια

9 ώρες πριν
Από αριστερά η υπεύθυνη παραγωγής Στελλίνα Ανεμά με τον γιο της Αλέξανδρο Ρούφα, η Γιώτα Τσουνάκα, ο σκηνοθέτης της παράστασης Γιώργος Ρούφας, ο πρωταγωνιστής της Δημήτρης Παπακυριάκης, ο Πρόεδρος του Δ.Σ.Π. Ηλίας Κλάππας, η Λένα Νίτσου-Ψαθά, η Γιώτα Μπουρλετίδου
(φωτ.: προσωπικό αρχείο Λένας Νίτσου-Ψαθά)

Το «Ξύπνα Βασίλη» αναβίωσε στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά από τη θεατρική ομάδα του Δικηγορικού Συλλόγου

9 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Η Μαρίν Λεπέν επιστρέφει στη μάχη για την προεδρία της Γαλλίας παρά την καταδίκη της με βραχιολάκι

10 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign