pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/02/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζετε το ρήμα ογραεύω;

Η απάντηση μέσα από μια παροιμία, και στίχους του αλησμόνητου Γιώργου Αμαραντίδη

21/02/2024 - 12:59μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Η …καταγωγή του ρήματος ογραεύω, όπως και πολλών άλλων της ποντιακής διαλέκτου άλλωστε, συναντά την τουρκική γλώσσα και συγκεκριμένα τη λέξη oğramak.

Σύμφωνα με το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου, το ρήμα σημαίνει «πέφτω σε συμφορά».

Ο Άνθιμος Παπαδόπουλος μάλιστα δίνει ως παράδειγμα και την παροιμία «Πολλά πη νουνίζ’, πολλά ’γραεύ’», που λέγεται ειρωνικά για κάποιον που είναι σκεπτικός και σκυθρωπός (ή, όπως θα έλεγε και ο Ρώσος θεατρικός συγγραφέας Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ, «Συμφορά απ’ το πολύ μυαλό»).

Αναζητώντας περισσότερες αναφορές για τη λέξη, βρήκαμε το παρακάτω εξαιρετικό τραγούδι του αλησμόνητου Γιώργου Αμαραντίδη (στίχοι, μουσική και ερμηνεία δικά του), με τίτλο «Γαλέα, πούλτσον τ’ άλογο σ’». Περιλαμβάνεται στο άλμπουμ του 1995 Κρουστά – Percussion Instruments – The Greek Instruments (Vol. 4).

Γαλέα, πούλτσον τ’ άλογο σ’ [Γαλέα]
κι αράεψον την υεία σ’ [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
Φοούμαι συ θα ογραεύ’ς [Γαλέ-]
καρκίνον σην κοιλία σ’ [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]

Η κάτα επήεν σο καρσάν’ [Γαλέ-]
αψ̌έστεν τα δαδία [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
κι εγώ τηνάν εγάπανα [Γαλέ-]
εέντον ποπαδία [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]

Αείν’ το πέραν τα ραχ̌ι͜ά [Γαλέα]
ντο έχ’νε και βουίζ’νε [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]
Δι͜αβαίν’ ο Χάρον επεκέσ’ [Γαλέ-]
κι αποθαμέν’ γογγύζ’νε [’μώ το νόμο σ’/έλα -ν- έλα]1

~

Εξαιρετικά ενδιαφέρον βρήκαμε και το γεγονός ότι το oğramak πέρασε και στην κρητική διάλεκτο, αλλά με τη μορφή γραντίζω (και την ίδια ακριβώς έννοια).2

_____
1. Πηγή: pontianlyrics.gr.
2. Σταύρος Γ. Πλανάκης, Λεξιλόγιο τουρκοκρητικής ελληνόγλωσσης λογοτεχνίας (στο translatum.gr).
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Φόρης Πεταλίδης, «Εύξεινος Πόντος»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σωματείο «Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα»: Στο κατάμεστο Πνευματικό Κέντρο έγινε η καθιερωμένη εκδήλωση της βασιλόπιτας

19/02/2026 - 2:54μμ
(Φωτ.: haberanlik.com.tr)
ΠΟΝΤΟΣ

Τραπεζούντα: Γραμμές τελεφερίκ σε Σουμελά και Βίλα Καπαγιαννίδη – Στο επίκεντρο διεθνών τουριστικών επενδύσεων

19/02/2026 - 2:25μμ
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Αιγάλεω)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

70 χρόνια ιστορίας για την Ένωση Ποντίων Αιγάλεω – Μεγάλη συμμετοχή στην κοπή της πίτας

19/02/2026 - 1:56μμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση (φωτ.: Ένωση Ποντίων Ν. Κιλκίς «Οι Αργοναύτες»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Κιλκίς: Οι «Αργοναύτες» φώτισαν πτυχές της τραγωδίας των προσφύγων

19/02/2026 - 12:58μμ
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ένωση Ποντίων Πιερίας: Μαθήματα ποντιακής διαλέκτου για να μη γίνουμε οι τελευταίοι που «ελάλ ‘ναν και ετραγώδναν το ρωμαίικον το χρυσόν την καλατσήν»

18/02/2026 - 11:42μμ
Η «πύλη» εισόδου στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά» (πηγή: kzpavlosmelas.hist.auth.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Στρατόπεδο «Παύλου Μελά»: Ένας χώρος κράτησης στο κέντρο της κατοχικής Μακεδονίας – Οι 51 Πόντιοι του Κιλκίς

18/02/2026 - 8:54μμ
(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Μελισσίων Αττικής)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Τα χάταλα της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων έκλεψαν την παράσταση στην κοπή της πίτας

18/02/2026 - 11:26πμ
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

17/02/2026 - 9:26μμ
Ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί (φωτ. αρχείου: facebook)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ένωση Ποντίων Μελισσίων: Ψήφισμα κατά της μη χορήγησης ασύλου στον Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί

17/02/2026 - 6:40μμ
Σάτιρα, στιλ και… σακούλες haute couture στο καρναβάλι του Δήμου Αγίων Αναργύρων - Καματερού (φωτ.: Facebook / Σύλλογος Ποντίων Καματερού «Δημήτρης Ψαθάς»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Όταν ο Γιωρίκας ρώτησε την Τεχνητή Νοημοσύνη τι θα φορεθεί – Η πασαρέλα που έκλεψε το καρναβάλι!

17/02/2026 - 5:16μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EPA / Bas Czerwinski)

Qatar Open: Ο Ρούμπλεφ «φρέναρε» τον Τσιτσιπά

60 λεπτά πριν
Ο πατέρας Αντώνιος της «Κιβωτού του Κόσμου» (φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

«Κιβωτός του Κόσμου»: Ποινή φυλάκισης 9,5 ετών ή 60.000€ επέβαλε το Εφετείο στον π. Αντώνιο

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EPA / Marius Becker)

Deutsche Welle: Τέλος εποχής – Κλείνει η θρυλική ελληνόφωνη υπηρεσία

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Φόρης Πεταλίδης, «Εύξεινος Πόντος»)

Σωματείο «Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα»: Στο κατάμεστο Πνευματικό Κέντρο έγινε η καθιερωμένη εκδήλωση της βασιλόπιτας

2 ώρες πριν
(Φωτ.: haberanlik.com.tr)

Τραπεζούντα: Γραμμές τελεφερίκ σε Σουμελά και Βίλα Καπαγιαννίδη – Στο επίκεντρο διεθνών τουριστικών επενδύσεων

3 ώρες πριν
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Αιγάλεω)

70 χρόνια ιστορίας για την Ένωση Ποντίων Αιγάλεω – Μεγάλη συμμετοχή στην κοπή της πίτας

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign