Προσπάθεια «επιστροφής» της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή η επίσκεψη Ερντογάν στην Αίγυπτο

Την πρώτη επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Αίγυπτο έπειτα από 12 χρόνια πραγματοποιεί από σήμερα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει ήδη γίνει δεκτός από τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στο αεροδρόμιο του Καΐρου.

Οι δύο ηγέτες έχουν μεταβεί στο προεδρικό μέγαρο και τα ενημερωτικά τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα διέκοψαν τη ροή του προγράμματός τους για να μεταδώσουν απ’ ευθείας την άφιξη του Τούρκου προέδρου στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα.

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Αίγυπτο έπειτα από 12 χρόνια, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να εμφανίζεται αποφασισμένος να γυρίσει μια «νέα σελίδα» στις σχέσεις του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο, τον οποίο κάποτε αποκαλούσε πραξικοπηματία και δολοφόνο, κάνοντας στροφή 180 μοιρών.

Μετά τις προεδρικές εκλογές του περασμένου Μαΐου και την επανεκλογή Ερντογάν στην Τουρκία, από τουρκικές πηγές διέρρεε η πληροφορία ότι επίκειτο επίσκεψη του Αλ Σίσι στην Άγκυρα, μία επίσκεψη που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.

Ο πάγος μεταξύ των δύο προέδρων άρχισε να σπάει τον Νοέμβριο του 2022, όταν αντήλλαξαν χειραψία στο περιθώριο του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου στο Κατάρ, και μετά τον αμοιβαίο διορισμό πρέσβεων από τις δύο χώρες το περασμένο καλοκαίρι

Κατά τη συνάντηση Ερντογάν – Αλ Σίσι, ένα από τα θέματα στην ατζέντα αναμένεται να είναι και η ενεργειακή εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να διευκρινίζεται επισήμως από την τουρκική πλευρά εάν οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δικαιοδοσίας βρίσκονται σε ώριμο στάδιο.

Στις συνομιλίες με το Κάιρο η Άγκυρα αναδεικνύει ως σημαντικότερο θέμα τις εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα. Τόσο η Άγκυρα όσο και το Κάιρο αντιτίθενται σθεναρά στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Ράφα, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας. Η κυβέρνηση του Αλ Σίσι φοβάται ότι αυτές θα οδηγήσουν χιλιάδες Παλαιστινίους προς την Αίγυπτο και για το λόγο αυτό το Κάιρο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι μια ισραηλινή επιχείρηση στη Ράφα αποτελεί «κόκκινη γραμμή».

Δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν ο Τούρκος πρόεδρος επισκεφθεί τη συνοριακή διάβαση της Ράφα κατά την παραμονή του στην Αίγυπτο.

Οι δύο ηγέτες αναμένεται να στείλουν μηνύματα κυρίως για την προώθηση ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω της πύλης της Ράφα.

Ένα από τα βασικά κεφάλαια στις συνομιλίες των δύο προέδρων είναι και η Λιβύη, όπου οι δύο χώρες υποστηρίζουν αντιμαχόμενες δυνάμεις του εμφυλίου πολέμου. Η Τουρκία, που υποστηρίζει την κυβέρνηση στην Τρίπολη, ρίχνει τώρα γέφυρες και προς τις δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης, που έχουν έδρα τη Βεγγάζη.

«Αγκάθι» για το Κάιρο είναι η παρουσία στην Τουρκία μελών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, «θανάσιμων εχθρών» της κυβέρνησης Αλ Σίσι. Όταν η Άγκυρα αποφάσισε να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Κάιρο, πριν από δύο χρόνια, σταμάτησε τη δράση των μελών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Τουρκία.

Ένα άλλο θέμα είναι η πώληση στην Αίγυπτο τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών καθώς και το διμερές εμπόριο. H Τουρκία είναι η 6η χώρα για τις εξαγωγές και η 3η για τις εισαγωγές της Αιγύπτου, με όγκο συναλλαγών τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Για την Άγκυρα, η επίσκεψη Ερντογάν στο Κάιρο αποτελεί το αποκορύφωμα της προσπάθειας «επιστροφής» της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή, έπειτα από μία μακρά περίοδο εντάσεων με την πλειονότητα των χωρών της περιοχής.