«Εγόμωσε το τσαντάι», δηλαδή γέμισε η τσάντα, και αυτό είναι ένα… πολύ καλό νέο! Ένα έθιμο που μετέφεραν οι πρόσφυγες από τον Πόντο, και το οποίο συνδέεται με την εμφάνιση του θιάσου των Μωμόγερων, αναβιώνει από το Σύλλογο Ποντίων Δάφνης στη Σκύδρα του νομού Πέλλας – όπως ανέφερε πρόσφατα η γραμματέας του σωματείου, Δέσποινα Κοτανίδου, «είναι ο πρώτος πρωτοβάθμιος φορέας που παρουσιάζει το συγκεκριμένο Μωμοερλούμ».
Στον πυρήνα του εθίμου βρίσκεται η προσφορά, καθώς σε αυτή την παραλλαγή οι Μωμόγεροι πηγαίνουν μασκαρεμένοι από σπίτι σε σπίτι και ζητούν απ’ όσους επισκέπτονται να γεμίσουν την τσάντα που κρατούν (τσαντάι) με φαγώσιμα, τα πιο εκλεκτά έχουν – «ας σ΄όλια τα ευλοΐας του Θεού που ευρίουνταν σο σπιτ’», όπως λένε στην ποντιακή διάλεκτο.
Πάνω σε αυτό το δούναι και λαβείν χτίζονται οι αυτοσχεδιασμοί και τα πειράγματα στα οποία βασίζεται ο λαϊκός θίασος που εμφανίζεται το Δωδεκαήμερο κατά τα ειωθότα. Και αυτό γιατί όσοι ανοίγουν την πόρτα αρχικά δίνουν ό,τι πιο άχρηστο έχουν, εξοργίζοντας τα μέλη του θιάσου, τα οποία ωστόσο στο τέλος φτάνουν στο στόχο τους.
Ο Σύλλογος Ποντίων Δάφνης φέτος κράτησε το τσαντάι και ζήτησε… προσφορές από την Εύξεινο Λέσχη Γιαννιτσών, το Σύλλογο Ποντίων Νεοχωρίου Αριδαίας, την Εύξεινο Λέσχη Βέροιας, ενώ παραδοσιακά το έθιμο αναβιώνει στη Δάφνη και στη Σκύδρα.
«Συμβολίζει την αντικατάσταση του παλαιού έτους από το νέο και έχει και φιλανθρωπικό χαρακτήρα, καθώς ό,τι συγκεντρώνεται δεν καταναλώνεται από τους Μωμόγερους σε μουχαπέτια, αλλά μοιράζεται σε όσους έχουν ανάγκη» εξήγησε η Δέσποινα Κοτανίδου.
Μάλιστα, δεν παρέλειψε να τονίσει τις ομοιότητες που υπάρχουν με το έθιμο που αναβιώνει μέχρι σήμερα στις κοινότητες των ποντιόφωνων μουσουλμάνων στην ευρύτερη περιοχή της Τραπεζούντας, στην Τουρκία. Στις 13 Ιανουαρίου, παραμονή του νέου έτους με το Ιουλιανό ημερολόγιο, σέρνουν επίσης το τσαντάι. «Στη Ματσούκα και στην Τον(γ)ια κυρίαρχο όργανο είναι η ποντιακή λύρα, ενώ στον Όφι το χειλιάυλιν», πρόσθεσε η γραμματέας του Συλλόγου Ποντίων Δάφνης.
