Οι Μωμόγεροι στην Καλλίφυτο Δράμας φορούν τομάρια ζώων, έχουν κουδούνια και αρχηγό τον Ακρίτα

Καλοτυχία και ευφορία θεωρείται ότι φέρνουν οι Μωμόγεροι, σύμφωνα τουλάχιστον με την εκδοχή του ποντιακού εθιμικού δρώμενου που έχει επικρατήσει στην Καλλίφυτο Δράμας, ενώ η παρουσία τους σχετίζεται με την αναγέννηση της φύσης και με το καλό… ποδαρικό στη νέα χρονιά, με την απαραίτητη πάντα σάτιρα.

Με ρίζα στην ιστορική πατρίδα των Ποντίων, και ακόμα πιο παλιά ρίζα στην Αρχαιότητα, το συγκεκριμένο δρώμενο μεταμφιεσμένων του Δωδεκαήμερου είναι μοναδικό σε όλη τη Δράμα.

Σε αντίθεση με την παραλλαγή των Μωμόγερων που έχει ενταχθεί στον κατάλογο της UNESCO για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, εδώ δεν υπάρχουν φουσταλενοφόροι με περικεφαλαίες. Τα μέλη του θιάσου έχουν μουτζουρωμένα πρόσωπα και φορούν τομάρια ζώων, κρατούν ραβδιά και έχουν κρεμασμένα πάνω τους κουδούνια.

Στην Καλλίφυτο παραδοσιακά εμφανίζονται τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων – το ίδιο συνέβη και φέτος. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο Μιχάλης Παπαδόπουλος, από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καλλιφύτου, το εθιμικό δρώμενο άρχισε να χάνει τον ευετηριακό του χαρακτήρα από την προβυζαντινή περίοδο. Χριστιανικό χαρακτήρα απέκτησε όταν ο Απόστολος Ανδρέας πέρασε από τον Πόντο.

Σε αυτή την εκδοχή των Μωμόγερων (το πρώτο συνθετικό της λέξης οφείλεται στον Μώμο, γιο του Ύπνου και της Νύχτας, ο οποίος ήταν ο θεός της χλεύης και του σκώμματος, της ειρωνείας και του σαρκασμού, προσωποποίηση της κοροϊδίας και της αποδοκιμασίας), ο κορυφαίος του χορού είναι ο Ακρίτας και οι υπόλοιποι του θιάσου τα παλικάρια του.

Ρόλος τους είναι να φυλάσσουν τη νύφη και τη γριά – σύμφωνα με τον Μιχάλη Παπαδόπουλο, η πρώτη συμβολίζει τον ελληνικό πολιτισμό (και άρα η αρπαγή της τον εξισλαμισμό), και η δεύτερη την αρχαία ελληνική σοφία. Επίσης, υπάρχει και ο γέρος που συμβολίζει τον παλιό χρόνο, γι’ αυτό τον πειράζουν όλοι.

Στο θεατρικό μέρος του δρώμενου συμμετέχουν ακόμα ο γιατρός, ο αστυνόμος και ο διάβολος – ο πρώτος για να εξετάσει τη νύφη. Στο δε χορευτικό μέρος το τραγούδι είναι συγκεκριμένο και όλοι δρουν μόνο με εντολή του Ακρίτα.

«Δεν βάφουμε και δεν πειράζουμε κόσμο, δεν κάνουμε ζημιές στα σπίτια που επισκεπτόμαστε εκτός από τον διάβολο που είναι ο μη χριστιανός, αυτός που επιβουλεύεται τον πολιτισμό μας, τα γράμματά μας και γενικά δεν πειράζουμε κανέναν. Χορευτικό, βηματισμός και διαδικασία είναι όλα συγκεκριμένα και γίνονται μόνο κατ’ εντολή του Ακρίτα» δήλωσε ο Μιχάλης Παπαδόπουλος στον Πρωινό Τύπο.

Όσον αφορά το θεατρικό μέρος του δρώμενου, τόνισε: «Τα σπίτια που επισκεπτόμαστε είναι ανάλογα με την οικονομική τους ευμάρεια, κοινωνική θέση και πόσα παιδιά έχει, δέχεται και το ανάλογο πείραγμα. Όλα αυτά με ένα μέτρο, χωρίς καμιά υπερβολή, χωρίς να γινόμαστε χυδαίοι. Αν κάποιος ξεφύγει με τα πειράγματα, ο αρχηγός με ένα του κάλεσμα επιβάλει την τάξη».