Με χειροκρότημα και χειραψία ολοκληρώθηκαν οι κοινές δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν, δίνοντας τον τόνο ενός απρόσμενα θετικού κλίματος ανάμεσα στους δύο ηγέτες.
«Σήμερα πράγματι είναι μία μέρα ξεχωριστή καθώς ύστερα από επτά χρόνια συνέρχεται το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος και Τουρκίας», επεσήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις κοινές δηλώσεις με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αμέσως μετά τη συνάντησή τους στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Ένα γεγονός το οποίο νομίζω από μόνο του σηματοδοτεί την πρόθεση των δύο χωρών μας να αναζητήσουν νέους δημιουργικούς δρόμους στις μεταξύ τους σχέσεις» επισήμανε ο πρωθυπουργός στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση που είχε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Μέγαρο Μαξίμου.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας μπορεί να είναι η προσέγγιση για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ ανακοίνωσε, επίσης, την υπογραφή της διακήρυξης φιλίας και καλής γειτονίας ανάμεσα στις δύο χώρες 100 χρόνια μετά τη συνθήκη της Λοζάνης υπενθυμίζοντας το σύμφωνο Βενιζέλου-Ινονού το 1930.
Επιπλέον, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συμφωνία για χορήγηση βίζας στους Τούρκους πολίτες, ώστε να διευκολυνθούν οι επισκέψεις τους σε δέκα ελληνικά νησιά.
Αυτή η διευκόλυνση δεν θα αφορά μόνο τη θερινή σεζόν, αλλά θα ισχύει για όλο το χρόνο. Όπως σημείωσε ο υπουργός Μετανάστευσης Δημήτρης Καιρίδης, πρόκειται για τη Λήμνο, τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λέρο, την Κάλυμνο, την Κω, τη Ρόδο, τη Σύμη και το Καστελόριζο.
Ο Κ. Μητσοτάκης εξέφρασε, ακόμα, τη διαφωνία της Αθήνας με την Άγκυρα στο Κυπριακό, «ως Ελλάδα δεν υπάρχει λύση πέραν αυτής των Ηνωμένων Εθνών και ο διάλογος πρέπει να ξεκινήσει από εκεί που σταμάτησε το 2017», ενώ είπε με νόημα ότι «είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν φωνές που δεν συμφωνούν με αυτή την προσέγγιση, όμως έχουμε ευθύνη να φέρουμε τις δύο χώρες δίπλα-δίπλα όπως είναι και τα σύνορά μας».
Από την πλευρά του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις δηλώσεις του χρησιμοποίησε τον όρο «αδέρφια» για Έλληνες και Τούρκους προσθέτοντας ότι «δεν υπάρχει πρόβλημα τόσο μεγάλο μεταξύ μας που δεν μπορεί να λυθεί».
Παράλληλα, εξέφρασε την επιθυμία να επισκέπτεται την Ελλάδα ετησίως και εκτίμησε ότι «αυτό θα ήταν καλό και για τις δύο χώρες».
Ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε, επίσης, να αναφερθεί στο κλείσιμο του καταυλισμού του Λαυρίου αλλά και στην «τουρκική» μειονότητα στην Θράκη για να εισπράξει την απάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού ότι «ο προσδιορισμός της μειονότητας καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λοζάνης» με τον Ρ. Ερντογάν να μην δίνει συνέχεια στην τοποθέτησή του αυτή και αντίθετα, να χειροκροτεί.
Αναφερόμενος στην κατάσταση που επικρατεί στη Λωρίδα της Γάζας, ο Ερντογάν ζήτησε να μην στοχοποιούνται άμαχοι και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να μην σιωπά στα εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται. «Η ίδρυση ενός ανεξάρτητου, κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967 είναι αναπόφευκτη», είπε, επαναλαμβάνοντας ότι η Τουρκία θέλει να αναλάβει τον ρόλο της εγγυήτριας δύναμης.
Συναντήσεις υπουργών
Νωρίτερα ολοκληρώθηκαν οι διμερείς επαφές των Ελλήνων και Τούρκων υπουργών οι οποίοι έχουν φτάσει στο Μαξίμου για την πραγματοποίηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας υπό τη μορφή γεύματος.
Πέραν του Γιώργου Γεραπετρίτη που συνάντησε τον Χακάν Φιντάν, ο Νίκος Δένδιας τα είπε για πρώτη φορά επί ελληνικού εδάφους με τον Γιασάρ Γκιουλέρ. Οι υφυπουργοί Εξωτερικών Κώστας Φραγκογιάννης και Πρέσβειρα Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου συνάντησαν τον Μπουράκ Άκτσαπαρ, ο Δημήτρης Καιρίδης, ο Γιάννης Οικονόμου και ο Χρήστος Στυλιανίδης τον Αλί Γερλίκαγια, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τον Γιουσούφ Τεκίν, ο Κωστής Χατζηδάκης τον Μεχμέτ Σιμσέκ, ενώ η Όλγα Κεφαλογιάννη και η Λίνα Μενδώνη συνάντησαν από κοινού τον Μεχμέτ Νούρι Ερσόι.
Η Διακήρυξη των Αθηνών
Ελλάδα και Τουρκία δεσμεύονται, στο πλαίσιο αυτής της διακήρυξης, «να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους».
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι «θα προσπαθήσουν να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή με άλλα μέσα αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της διακήρυξης.
Διακήρυξη των Αθηνών Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, η Α.E. κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, η Α.E. κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, εκπροσωπώντας τις αντίστοιχες Κυβερνήσεις τους (που αποκαλούνται από κοινού «τα Μέρη»), έχοντας προεδρεύσει της 5ης συνάντησης του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Ελληνικής Δημοκρατίας την 7η Δεκεμβρίου 2023, στην Αθήνα, σε πνεύμα καλής θέλησης και συνεργασίας,
PP1. Αναγνωρίζοντας την ανανεωμένη βούληση για συνεργασία μεταξύ των Κυβερνήσεων των δύο χωρών,
PP2. Υπογραμμίζοντας ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο γειτονικών εθνών έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν σημαντικά την ευημερία και τη δυναμική της περιοχής,
PP3. Δίνοντας έμφαση στην ανάγκη να συνεχίσουν να εργάζονται από κοινού προς όφελος και των δύο κοινωνιών σε κλίμα φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης,
PP4. Επιδιώκοντας ενίσχυση των διμερών σχέσεων μέσω των υφιστάμενων θεσμικών μηχανισμών,
PP5. Τονίζοντας ότι, προκειμένου να ενισχυθούν οι σχέσεις καλής γειτονίας, αμφότερα τα Μέρη, χωρίς να θίγονται οι εκατέρωθεν νομικές θέσεις τους, θα καλλιεργούν πνεύμα αλληλεγγύης απέναντι στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις,
PP6. Υπογραμμίζοντας ότι για την προώθηση της εν λόγω θετικής ατμόσφαιρας και ατζέντας, αμφότερα τα Μέρη θα ενθαρρύνουν την ανταλλαγή επισκέψεων σε κάθε επίπεδο με προσέγγιση προσανατολισμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων,
PP7. Υπενθυμίζοντας ότι μεταξύ των θεμελιωδών σκοπών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των παγκοσμίως αναγνωρισμένων αρχών του διεθνούς δικαίου είναι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και η φιλική συνεργασία μεταξύ των κρατών,
PP8. Έχοντας αποφασίσει να καλλιεργούν φιλικές σχέσεις, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση και να επιλύουν κάθε διαφορά μεταξύ τους με ειρηνικά μέσα και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο,
PP9. Υπογραμμίζοντας τη σημασία των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε κάθε επίπεδο για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή συγκρουσιακών καταστάσεων και δυνητικής κλιμάκωσης,
PP10. Τονίζοντας ότι και τα δύο Μέρη θα προσεγγίσουν τις σχέσεις τους με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας και την εμβάθυνση των δεσμών μεταξύ των λαών, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στην ευημερία και την ειρηνική συνύπαρξη των δύο γειτονικών λαών τους, τονίζοντας περαιτέρω ότι προς τούτο, υπό το φως της επιτευχθείσας σημαντικής προόδου σχετικά με την προώθηση της θετικής ατζέντας σε οικονομικά και εμπορικά θέματα μέσω του Κοινού Σχεδίου Δράσης, οι δύο πλευρές θα διερευνήσουν επιπρόσθετα θέματα συνεργασίας.
Συμφώνησαν στα κάτωθι:
OP1. Τα Μέρη συμφωνούν να συμμετέχουν σε συνεχείς εποικοδομητικές και ουσιαστικές διαβουλεύσεις με βάση τους ακόλουθους πυλώνες:
(α) Πολιτικός Διάλογος:
– σε θέματα αμοιβαίου συμφέροντος
– Διερευνητικές/ Διαβουλευτικές συνομιλίες
(β) Θετική Ατζέντα, στο πλαίσιο του ενισχυμένου Κοινού Σχεδίου Δράσης, που περιλαμβάνει μέτρα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς της επιχειρηματικότητας-οικονομίας, τουρισμού, μεταφορών, ενέργειας, καινοτομίας, επιστήμης και τεχνολογίας, γεωργίας, περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής ασφάλισης και υγείας, νεολαίας, εκπαίδευσης και αθλητισμού και όποιον άλλο τομέα συμφωνηθεί από κοινού, με στόχο την επίτευξη σημαντικών και συγκεκριμένων παραδοτέων, εξορθολογίζοντας και επικαιροποιώντας συνεχώς την ατζέντα, με δομημένο τρόπο και νέα θέματα.
(γ) Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που περιλαμβάνουν μέτρα στον στρατιωτικό τομέα που θα συνέβαλλαν στην εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, καθώς και των κινδύνων που απορρέουν από αυτές,
OP2. Τα Μέρη δεσμεύονται να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα αυτής της Διακήρυξης ή να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους.
OP3. Τα Μέρη θα προσπαθήσουν να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή με άλλα μέσα αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Αυτή η Διακήρυξη δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία, δεσμευτική για τα Μέρη κατά το διεθνές δίκαιο. Καμία πρόνοια της Διακήρυξης αυτής δεν πρέπει να ερμηνεύεται ότι παράγει νομικά δικαιώματα ή υποχρεώσεις για τα Μέρη.
Έγινε στην Αθήνα, την 7η Δεκεμβρίου 2023, σε δύο αντίγραφα, καθένα στην Τουρκική, Ελληνική και Αγγλική γλώσσα με όλα τα κείμενα να θεωρούνται εξίσου αυθεντικά. Σε περίπτωση διαφοράς ως προς την ερμηνεία, υπερισχύει το αγγλικό κείμενο.
