Ενενήντα χρόνια ιστορίας «ντυμένα» μαεστρικά με ποντιακό τραγούδι, χορό, ποίηση, και αποσπάσματα από ένα συλλεκτικής αξίας ντοκιμαντέρ, «ξετυλίχτηκαν» στην κατάμεστη αίθουσα του Βασιλικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης. Ήταν μια μεγαλοπρεπής και ταυτόχρονα ιδιαίτερα συναισθηματική εκδήλωση, με την οποία η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης, το ιστορικότερο σωματείο στο χώρο του ποντιακού ελληνισμού μετά τον ξεριζωμό από τις αλησμόνητες πατρίδες, γιόρτασε τα 90 χρόνια από την ίδρυσή της.
Εννέα δεκαετίες προσφοράς στον ποντιακό ελληνισμό, με τη διάσωση και διατήρηση της πλουσιότατης πολιτιστικής παράδοσης του Πόντου αλλά και με ένα τεράστιο κοινωνικό και ανθρωπιστικό έργο.
Μια κιβωτός για την ιστορία του Πόντου, ένα καταφύγιο για τους πρόσφυγες και τους απογόνους τους, προκειμένου να μοιραστούν τις αναμνήσεις τους, να μειώσουν τις λύπες τους και να τρανέψουν τις χαρές τους.
Με απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του δημοσιογράφου Νίκου Ασλανίδη 90 χρόνια σε 90′, στο οποίο απεικονίζεται δραματοποιημένα η απόφαση επιφανών Ποντίων της Θεσσαλονίκης το 1933, όλοι τους πρόσφυγες και με επικεφαλής τον γιατρό Θεοφύλακτο Θεοφυλάκτου, να ιδρύσουν την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε η εκδήλωση. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα έγινε λόγος για τους σκοπούς της Λέσχης και τονίστηκε ότι το σωματείο δεν θα έχει καμία ανάμιξη στην πολιτική ζωή του τόπου.
Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο αντιπρόεδρος της Λέσχης Κυριάκος Χατζηκυριακίδης ο οποίος χαιρέτισε τους εκατοντάδες παρευρισκομένους, για να ανέβουν ακολούθως στη σκηνή οι δύο από τους τρεις παρουσιαστές της εκδήλωσης, δύο από τα αρχαιότερα εν ζωή μέλη της ΕΛΘ, Νίκος Παλασίδης και Νίκος Σωματαρίδης.
«Μας ξερίζωσαν από τις πατρογονικές εστίες μας και πίστεψαν ότι θα τελειώσουν με εμάς αλλά εμείς ακόμα φωνάζουμε “ο Πόντος ζει”. Δέσαμε τις πληγές μας και βγήκαμε δυνατοί, γιατί αναδιοργανωθήκαμε και ενωθήκαμε», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Νίκος Παλασίδης.
«Η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης είναι ο φάρος για τη διάσωση της ιστορικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού και στήριγμα όλων των Ποντίων. Είμαστε υπερήφανοι όλοι εμείς που προσφέραμε στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, είμαστε περήφανοι όλοι εμείς που συμβάλαμε στη διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς», ανέφερε από την πλευρά του ο Νίκος Σωματαρίδης.
Ψηφιοποιείται το αρχείο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης
Την ψηφιοποίηση του Αρχείου της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης και την εντός των επόμενων ημερών ολοκλήρωση της βάσης δεδομένων του Αρχείου, ώστε να είναι προσβάσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο», ανακοίνωσε με χαρά, κατά το χαιρετισμό του, ο πρόεδρος της Λέσχης Γιάννης Αποστολίδης, ο οποίος έκανε αναφορά σε κάποια από τα ανεκτίμητης αξίας έγγραφα και αντικείμενα του αρχείου, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη σημαία που σχεδίασε ο Γ. Θωίδης για τον ανεξάρτητο Πόντο, η οποία είναι ίδια με την ελληνική σημαία, με τον μονοκέφαλο αετό στο σημείο του σταυρού.
«Αυτή η σημαία, αντί να κυματίζει στις πόλεις, στα χωριά και στα παρχάρια του Πόντου, τώρα στέκεται μεσίστια σε έναν ιστορικό ιστό, στο Αρχείο της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης», σημείωσε. Ο πρόεδρος της ΕΛΘ αναφέρθηκε και στη συμπλήρωση 100 ετών από τη Συνθήκη της Λοζάνης, την οποία χαρακτήρισε «αποφράδα», διότι «έδωσε τέλος στην τρισχιλιόχρονη παρουσία του ελληνισμού στις πατρογονικές εστίες».
Για το «πλουσιότατο κοινωνικό, πολιτιστικό και πάνω απ’ όλα εθνικό έργο» της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης έκανε λόγο από την πλευρά του ο Θάνος Μπέγκας, αντιπρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο ήταν συνδιοργανωτής της εκδήλωσης. «Διασώζει τον πολιτισμό και τα έθιμα των Ποντίων και τα μεταφέρει στις επόμενες γενιές. Παράλληλα, καταβάλει προσπάθεια για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού», ανέφερε.
Ντοκιμαντέρ, τραγούδι, χορός και θεατρικά μονόπρακτα
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης προβάλλονταν αποσπάσματα από το ντοκιμαντέρ του Νίκου Ασλανίδη στα οποία γινόταν λόγος για το Αρχείο της ΕΛΘ, για τη στήριξή της σε ανθρώπους –και κυρίως σε παιδιά– που είχαν ανάγκη κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αλλά και στον Οίκο του Ακρίτα Φοιτητή, ο οποίος έφτασε το 1966 να συντηρεί 153 Πόντιους φοιτητές.
Στο καλλιτεχνικό μέρος της εκδήλωσης, που περιλάμβανε χορό, τραγούδι και ποίηση, συμπαρουσιάστρια του Νίκου Παλασίδη ήταν η Ανθούλα Παλαιστή.
Ο Αχιλλέας Βασιλειάδης απήγγειλε ποίημα του Νίκου Παλασίδη για τον μονοκέφαλο αετό του Πόντου και ερμήνευσε ποντιακά τραγούδια όπως και οι: Κώστας Καραπαναγιωτίδης, Χάρης Κωστελίδης, Γιώργος Στεφανίδης, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης και Μελίνα Χατζηκαμάνου. Λύρα έπαιξαν οι Γιάννης Μυλωνάς, Γιώργος Πουλαντσακλής και Γιώργος Στεφανίδης, ενώ νταούλι έπαιξε ο Νίκος Φιλιππίδης.
Ποντιακούς χορούς παρουσίασαν μέλη του χορευτικού τμήματος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τον χοροδιδάσκαλο Γρηγόρη Γρηγοριάδη.
Επίσης, παρουσιάστηκαν τρία μονόπρακτα από το θεατρικό τμήμα της ΕΛΘ, σε σκηνοθεσία Γιάννη Γεωργιάδη. Πρόκειται για τα έργα Η ζουρνά του Φίλωνα Κτενίδη στο οποίο έπαιξαν ο Γιάννης Γεωργιάδης και η Νατάσα Παλαιστού, Από τον Πόντο του Γιώργου Τσουλφά με τον Μιχάλη Καραβέλα και τον Γιώργο Βαλετόπουλο, και Ομιλείτε ελληνικά του Δημήτρη Παρασκευόπουλου με τους Χάρη Κωστελίδη, Άννα Σιδηροπούλου και Γιώργο Βαλετόπουλο. Την επιμέλεια του προγράμματος είχε ο Νίκος Παλασίδης.
Κείμενο, φωτογραφίες: Ρωμανός Κοντογιαννίδης.
