Τηλεσκόπιο «James Webb»: Επιβεβαιώθηκαν δύο γαλαξίες με αρχαίο φως, περίπου τρεις φορές παλαιότερο από τη Γη

Την ύπαρξη του δεύτερου και του τέταρτου πιο μακρινού γαλαξία που παρατηρήθηκαν ποτέ και βρίσκονται στο Σμήνος της Πανδώρας, κατάφεραν να επιβεβαιώσουν οι επιστήμονες χάρη στα νέα φασματοσκοπικά δεδομένα που προέρχονται από το διαστημικό τηλεσκόπιο «James Webb».

Επικεφαλής της δημοσίευσης που έγινε στο Astrophysical Journal Letters είναι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνιας. Η μελέτη επιβεβαιώνει την απόσταση αυτών των αρχαίων γαλαξιών και περιγράφει τις ιδιότητές τους.

Σε αντίθεση με άλλους γαλαξίες που έχουν επιβεβαιωθεί σε αυτή την απόσταση, οι «νέοι» είναι μεγαλύτεροι. Ο ένας είναι επιμήκης, σχεδόν σαν φιστίκι, και ο άλλος μοιάζει με χνουδωτή μπάλα. Αν και εκτιμάται ότι έχουν σχηματιστεί από παρόμοια υλικά, υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους.

Η ερευνητική ομάδα υπολογίζει ότι το φως που ανιχνεύθηκε από το τηλεσκόπιο εκπέμφθηκε από τους δύο γαλαξίες όταν το σύμπαν είχε ηλικία περίπου 330 εκατ. έτη και ταξίδεψε για περίπου 13,4 δισ. έτη φωτός για να φτάσει στο «James Webb». Όμως, οι γαλαξίες βρίσκονται σήμερα στα 33 δισ. έτη φωτός μακριά από τη Γη, λόγω της διαστολής του σύμπαντος κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου.

Οι απίστευτα μακρινοί γαλαξίες προσφέρουν πληροφορίες για το πώς μπορεί να σχηματίστηκαν οι πρώτοι γαλαξίες.

«Το φως τους είναι αρχαίο, περίπου τρεις φορές παλαιότερο από τη Γη», δηλώνει ο Τζόελ Λέγια, επίκουρος καθηγητής Αστρονομίας και Αστροφυσικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνιας.

«Πριν από την ανάλυσή μας γνωρίζαμε μόνο τρεις γαλαξίες που είχαν επιβεβαιωθεί σε αυτή περίπου την ακραία απόσταση», εξηγεί ο πρώτος συγγραφέας, Μπίνγκζι Γουάνγκ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο γαλαξίες είναι σημαντικά μεγαλύτεροι από τους τρεις που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως σε αυτές τις ακραίες αποστάσεις. Ο ένας είναι τουλάχιστον έξι φορές μεγαλύτερος με διάμετρο περίπου 2.000 έτη φωτός. Καθώς το πρώιμο σύμπαν θεωρείται ότι ήταν πολύ συμπιεσμένο, αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο γαλαξίας είναι τόσο μεγάλος, σύμφωνα με τον Μπίνγκζι Γουάνγκ.

Οι δύο γαλαξίες ήταν μεταξύ των 60.000 πηγών φωτός στο Σμήνος της Πανδώρας που ανιχνεύθηκαν σε μία από τις πρώτες εικόνες βαθέος πεδίου του διαστημικού τηλεσκοπίου «James Webb» κατά τη διάρκεια του 2022, του πρώτου έτους επιστημονικής λειτουργίας του. Μέσα σε λίγους μήνες η ερευνητική ομάδα περιόρισε τις 60.000 φωτεινές πηγές σε 700 υποψήφιες για περαιτέρω μελέτη, οκτώ από τις οποίες θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να είναι μεταξύ των πρώτων γαλαξιών. Στη συνέχεια το τηλεσκόπιο στράφηκε ξανά στο Σμήνος της Πανδώρας καταγράφοντας τα φάσματα των υποψήφιων πηγών φωτός.

• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ / Μ. Κουζινοπούλου.