1922. Με φόντο τη Μικρασιατική Καταστροφή και το σχέδιο εθνοκάθαρσης που προηγήθηκε και πήρε τη μορφή της γενοκτονίας, πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα.
Μια από τις πόλεις υποδοχής ήταν η Λαμία· σε φωτογραφία του Ελασσώνειου Νοσοκομείου (το οποίο χτίστηκε με πρότυπο τον «Ευαγγελισμό», ήταν δωρεά του Κωνσταντίνου Παπαθανασίου Ελασσώνα) και λειτούργησε από το 1911), διακρίνονται συγκεντρωμένες οικογένειες προσφύγων και από πίσω υπάρχει η λεζάντα «Συνοικισμός προσφύγων Ελασσωνείου Νοσοκομείου και διανομή αγαθών, Εν Λαμία 1922».
Από αυτή και μόνο τη φωτογραφία τεκμηριώνεται ότι σε κοντινή απόσταση είχαν εγκατασταθεί πρόσφυγες, ώστε η περιοχή να χαρακτηρίζεται ως συνοικισμός.
2023. Εκτός από το νοσοκομείο (που εκκενώθηκε το 1933) ο ευεργέτης έφτιαξε και το ναό του Αγίου Γεωργίου, που αποτελούσε τμήμα του. Η περιοχή πλέον ονομάζεται Άμπλιανη και στην πλατεία δίπλα στην εκκλησία στις 6:30 το απόγευμα θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια μνημείου που είναι αφιερωμένο στη Γενοκτονία των Ποντίων. Αποτελεί το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας χρόνων από την Ένωση Ποντίων Φθιώτιδας.
Μιλώντας στο pontosnews.gr η γραμματέας της Ένωσης Ηλιάνα Κόκκοτα εξήγησε: «Η επιθυμία για τη δημιουργία μνημείου αφιερωμένου στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου υπήρχε πάντα. Ήταν όνειρο όλων των μελών και όλων των ΔΣ, από την ίδρυση του συλλόγου μας. Είμαστε πολύ χαρούμενοι και περήφανοι γι’ αυτό το έργο».
Το σχετικό αίτημα κατατέθηκε πριν από έναν χρόνο στο Δήμο Λαμιέων, με τον δήμαρχο Ευθύμη Καραΐσκο να αγκαλιάζει την ιδέα. «Εκτός από το δήμο μας, συμπαραστάτης σε αυτόν τον αγώνα, αλλά και σε ό,τι χρειαστούμε, είναι η Νίκη Χειμωνίδου, χήρα του Βασίλη Χειμωνίδη που ήταν ο ευεργέτης της Ένωσης Ποντίων Φθιώτιδας, αφού βοήθησε και στη δημιουργία της στέγης μας που έχει λάβει το όνομά του», πρόσθεσε η Ηλιάνα Κόκκοτα.
Δημιουργός του μνημείου ο Γιώργος Κικώτης, ο οποίος προσπάθησε να φτιάξει κάτι που θα συμβολίζει τη συνέχιση της παράδοσης. «Το σημείο που επιλέξαμε είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για εμάς. Είναι εκεί όπου εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι πρόσφυγες από τον Πόντο, οι οποίοι ήρθαν στη Λαμία το 1922 και φιλοξενήθηκαν στο Ελασσώνειο Νοσοκομείο. Εκεί όπου ήταν το πρώτο τους σπίτι, με λίγα λόγια» σημείωσε η γραμματέας της Ένωσης Ποντίων Φθιώτιδας.
Το σωματείο –που ανήκει στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας (ΣΠοΣ Νοτίου Ελλάδος και Νήσων)– ιδρύθηκε το 1986 από τον Θεόδωρο Πατσινακίδη, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρόεδρος. Καταστατικός σκοπός είναι η διατήρηση και η διάδοσή της πολιτισμικής κληρονομιάς.
Λειτουργούν τμήματα όλο το χρόνο: χορευτικά ενηλίκων με χοροδιδασκαλο την Κωνσταντία Μεργιά· γλώσσας και πολιτισμού (τραγούδι, λαογραφία, λογοτεχνία) με υπεύθυνη τη φιλόλογο, γλωσσολόγο και συγγραφέα Αγγελική Παμπουκίδου· κοπτικής-ραπτικής και σχεδίου μόδας.
Γεωργία Βορύλλα
