pontosnews.gr
Κυριακή, 12/07/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Οι Πρωτο-Πόντιοι και η Πρώτη Τραπεζούντα – Από την Αρκαδία στον Κλασικό Πόντο

Ένα άρθρο του καθηγητή Σταύρου Θεοφανίδη, το οποίο περιλαμβάνει προτάσεις για την ανάδειξη της ιστορικής-πολιτισμικής ταυτότητας των Ποντίων

2/11/2023 - 12:04μμ
(Φωτ.: Εύξεινος Λέσχη Βέροιας)

(Φωτ.: Εύξεινος Λέσχη Βέροιας)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Πολύ λίγοι –ακόμη και Πόντιοι– γνωρίζουν ότι το λίκνο των Ποντίων βρίσκεται στην περίφημη και αρχαιότατη Αρκαδία. Εκεί, στην ορεινή περιοχή (όπως και στον Πόντο) ίδρυσαν την πρώτη Τραπεζούντα, κοντά στον Ποταμό Αλφειό, για να έχουν φυσικό άφθονο νερό-ζωτικότατο στοιχείο της ζωής μας.

Ανάμεσα στα δύο πανάρχαια βουνά, το μυθικό Λύκαιον και το Μαίναλον, όπου ρέουν οι πρωτοπηγές του Αλφειού ποταμού, οι Πρώτοι-Πόντιοι χτίζουν την πρώτη Τραπεζούντα που ιδρύουν τη μητρική τους πόλη (=μητρόπολη).

Αργότερα αναγκάζονται (είτε από σεισμό, είτε από πλημμύρα, είτε από άλλη αιτία) να εγκαταλείψουν την προγονική εστία και να περάσουν από την Κυνουρία ή την Αργολίδα (όπως οι Κρήτες και οι Κύπριοι), προς την Ιωνία ή Ανατολή που με το μυθικό της χρυσό («το Χρυσόμαλλο Δέρας») ήταν η σταθερή πηγή έλξης όλων των Ελλήνων εκείνης της μυθικής εποχής.

Η λίμνη Τραπεζούντα στα δυτικά της Μεγαλόπολης, στην άκρη του κάμπου κάτω από το χωριό Μαυριά (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Από την αρχαία ελληνικότατη Ιωνία, οι Αρκάδες-Τραπεζούντιοι, οι Πρωτο-Πόντιοι, αναχωρούν προς τα παράλια του Εύξεινου Πόντου και ιδρύουν εκεί (γύρω στον 7ο-8ο αιώνα π.Χ.) τη δεύτερη Τραπεζούντα, κόρη της πρώτης Αρκαδικής Τραπεζούντας.

Το περίφημο κράτος ή βασίλειο των Ποντίων ιδρύεται από τους Τραπεζούντιους της Αρκαδίας, που είναι οι μακρινοί πρόγονοι των σημερινών Ποντίων, όπου γης…

Το τοπωνύμιο Υψούς και ο ομώνυμος γιος του μυθικού βασιλιά της Αρκαδίας Λυκάονα (που ήταν γιος του Πελασγού) ως περιοχή της Αρκαδίας, στην επαρχία της Γορτυνίας, γίνεται η ρίζα του ονόματος της οικογένειας των Ποντίων Υψηλάντηδων.

Οι πρώτοι που εξεγέρθηκαν εναντίον των Οθωμανών ήταν αυτοί οι Πόντιοι Υψηλάντηδες, Αλέξανδρος και Δημήτριος. Και δεν είναι τυχαίο ότι το 18ο αιώνα η Υψούς (Στεμνίτσα) είναι η έδρα της Συνέλευσης των Καλτεζών για την εθνική μας ανεξαρτησία. Εκεί, επιστρέφοντας προφανώς στις φυσικές ρίζες τους, οι αυτοκράτορες του Πόντου το 1167 έχτισαν τη Μονή του Τιμίου Προδρόμου. Ο Εμμανουήλ Κομνηνός προσέφερε εκεί ένα από τα ασφαλέστερα καταφύγια των αγωνιστών του 1821. Το πλουσιότατο σε δημιουργίες σημείο των Υψηλάντηδων (Υψούς) φθάνει ως την Αμερική: Ypsilanti είναι η σημερινή πόλη του Μίσιγκαν…

Η ύπαρξη και η τοποθεσία της Πρώτης Τραπεζούντας επιβεβαιώνεται από τους αρχαιολόγους της προϊστορικής περιόδου, όπως ο Θ. Σπυρόπουλος, συνάδελφος-καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έφορος αρχαιοτήτων στην περιφέρεια της Αρκαδίας, ο οποίος ενέργησε και ενεργεί συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή.

Ο επαρκής αναγνώστης παρακαλείται να μελετήσει με προσοχή την αυθεντική ιστορική μας πηγή, την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (της Εκδοτικής Αθηνών).

Από την πηγή αυτή παρουσιάζονται και σε τρεις συνοδευτικούς χάρτες, που περιγράφουν την πορεία των Πρωτο-Ποντίων Ελλήνων: από την Αρκαδική Τραπεζούντα ως την Τραπεζούντα του Εύξεινου Πόντου.

Προτάσεις

Προσκαλώ όλους τους Ποντίους να συνδράμουν την έκδοση ιστορικής-εθνολογικής μελέτης για τους Πρωτο-Ποντίους και την «ανάβαση» τους ως τον Κλασικό Πόντο. Ειδική ομάδα εργασίας με διεπιστημονική-διαπανεπιστημιακή σύνθεση προωθεί το έργο αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για την ιστορική-πολιτισμική ταυτότητα των Ποντίων.

Ελπίζω ότι μαζί με δύο άλλες προτάσεις μου για τον επόμενο 21ο αιώνα να παρουσιάσουμε την Ελλάδα για νέες πολιτισμικές κατακτήσεις, επιστρέφοντας θριαμβευτικά στην κερδισμένη πατρίδα των Ποντίων.

Προτείνουμε την ίδρυση Πρωτο-Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα αγκαλιάζει όλους τους Ελληνογενείς της Μικράς Ασίας (δηλαδή τους Ίωνες, Κωνσταντινουπολίτες, Κρυπτοχριστιανούς, Καππαδόκες, Ίμβριους, Πόντιους, Ελληνογενείς της Πισιδίας και της Λυδίας κ.ά.). Πολλοί Έλληνες αγνοούν ότι στη σημερινή «Τουρκία» υπάρχουν γύρω στα 15.000.000 Ελληνογενείς, χωρίς να περιλαμβάνονται οι ελληνογενείς του Καυκάσου, της Οδησσού, της Μαριούπολης και άλλων περιοχών της Γεωργίας και Αρμενίας. Η ένωσή τους στην Ευρωπαϊκή Πατρίδα μας ισοδυναμεί με μακροχρόνια με επιστροφή στις πατρίδες.

Επίσης προτείνουμε την εγκατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Ιωνίας (Μίλητος, Σάμος, Χίος, Μυτιλήνη) της Ακαδημίας της Ευρώπης που προγραμματίζεται να αγκαλιάζει όλες τις εθνικές ακαδημίες των Ευρωπαϊκών Χωρών για να προωθήσουμε μερικές σημαντικότατες πρωτιές του ελληνισμού, που παραμένουν άγνωστες στο ευρύτερο ευρωπαϊκό κοινό. Η Ακαδημία Αθηνών και τα υπουργεία Παιδείας και Πολιτισμού έχουν υψηλή αποστολή στην προώθηση της πρότασής μας για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας στην ευρύτερη περιοχή της Ιωνίας με τη γενναιόδωρη χορηγία-χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έχουμε ήδη προτείνει προς την Ακαδημία Αθηνών ένα σχέδιο γενικής διάταξης (master plan) όλου του έργου με βάση τις έγκυρες πληροφορίες για τις πηγές της προσωκρατικής φιλοσοφίας και κυρίως τις ρίζες της πρωτο-επιστήμης από τον Θαλή τον Μιλήσιο και τον Σάμιο Πυθαγόρα ως τον Αναξαγόρα και τον Αναξιμένη.

Η ιστορία των Πρωτο-Ποντίων προγραμματίζεται να αποκαλύψει μερικές από τις σημαντικότερες πρωτιές μας που δείχνουν και τις παρθενικές ρίζες του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Σταύρος Θεοφανίδης
Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

• Δημοσιεύθηκε στο kalimera-arkadia.gr
• Πηγή: Περιοδικό Καταναλωτής, τεύχος 90, Μάιος 1998, σελ. 17
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Νέας Σμύρνης - Αγίου Δημητρίου - Παλαιού Φαλήρου/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Όταν η ποντιακή παράδοση γίνεται γιορτή – Ξεχωριστό γλέντι από την Ένωση Ποντίων «Η Μαύρη Θάλασσα»

11/07/2026 - 11:45μμ
(Φωτ.: efkozani.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

2ος Μαραθώνιος Ποντιακού Στίχου – Το Πρωτοχώρι Κοζάνης καλεί τους δημιουργούς να δώσουν ζωή στον ποντιακό λόγο

11/07/2026 - 8:42μμ
Στιγμιότυπο μετά την τελετή των εγκαινίων του κοιμητηριακού ναού Παναγία Σουμελά στην Απιδεώνα Αχαΐας. Σάββατο 11 Ιουλίου 2026 (φωτ.: Facebook / Γρηγόρης Αλεξόπουλος - Δήμαρχος Δήμου Δυτικής Αχαΐας)
ΠΟΝΤΟΣ

Ακόμη μία Παναγία Σουμελά στην Ελλάδα: Συγκίνηση στα εγκαίνια του νέου ναού στην Απιδεώνα Αχαΐας

11/07/2026 - 7:50μμ
Μια οικεία εικόνα για τους Έλληνες του Πόντου. Άλλωστε και η ποντιακή μούσα έχει υμνήσει τη ζωή στα παρχάρια (φωτ.: Anadolu)
ΠΟΝΤΟΣ

Πόντος: Έναν αιώνα μετά τον ξεριζωμό – Η ζωή στα παρχάρια της Κατίρκαγιας μοιάζει σαν να έχει σταματήσει ο χρόνος

11/07/2026 - 3:05μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη διοργάνωση, στην Κοζάνη. Μέλη ποντιακών σωματείων όλης της χώρας συμμετέχουν κάθε χρόνο στο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών, τον κορυφαίο θεσμό της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (φωτ.: ΠΟΕ)
ΠΟΝΤΟΣ

20ό Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών: Οι 25 χοροί που θα παρουσιαστούν – Όλο το πρόγραμμα

11/07/2026 - 1:05μμ
Πόντιοι μετανάστες από τα Κοτύωρα (Ορντού) στο Κάντον του Οχάιο, γύρω στο 1915, σε παρακάθ' με τη συνοδεία λύρας. Η φωτογραφία αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο της πρώτης γενιάς των Ποντίων που εγκαταστάθηκαν στις ΗΠΑ (φωτ.: Ottoman Greeks of the U.S. Digital History Project / Nick Spondyl)
ΠΟΝΤΟΣ

Πώς μια πόλη του Οχάιο έγινε μία από τις μεγαλύτερες ποντιακές εστίες στις ΗΠΑ

11/07/2026 - 10:26πμ
«Κιβωτός Εν Χορώ», 5 Ιουλίου 2026 (φωτ.: Facebook / Ηλίας Υφαντίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η πρώτη συνεστίαση της «Κιβωτού του Πόντου – Ηλίας Υφαντίδης»: Το όραμα για τη διάσωση της ποντιακής κληρονομιάς

10/07/2026 - 2:51μμ
(Φωτ.: facebook / Εύξεινος Λέσχη Βέροιας)
ΠΟΝΤΟΣ

Κομνήνιο: Σείστηκε ο γραφικός οικισμός από τους περήφανους χορούς της Ευξείνου Λέσχης Βέροιας στην τελευταία θερινή εκδήλωση

10/07/2026 - 1:15μμ
(Φωτ. αρχείου: EPA / Necati Savas)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

ΕΠΟΝΑ: Η Γενοκτονία των Αρμενίων, των Ελλήνων του Πόντου και των Ασσυρίων δεν αποτελεί αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης

9/07/2026 - 8:56μμ
Αυτή είναι η κατάσταση σήμερα τον Μονών Περιστερεώτα (αριστερά) και Βαζελώνα (δεξιά)
ΠΟΝΤΟΣ

Μετά τη Σουμελά, σειρά για Βαζελώνα και Περιστερεώτα; Στην Τραπεζούντα ζητούν την αποκατάσταση των δύο ιστορικών μοναστηριών

9/07/2026 - 12:51μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Greek Orthodox Community of Melbourne and Victoria/Facebook)

Στη Θεσσαλονίκη οι νέοι της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης – Ένα ταξίδι γνωριμίας με την ιστορία και τον πολιτισμό της Μακεδονίας

57 λεπτά πριν
(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Νέας Σμύρνης - Αγίου Δημητρίου - Παλαιού Φαλήρου/Facebook)

Όταν η ποντιακή παράδοση γίνεται γιορτή – Ξεχωριστό γλέντι από την Ένωση Ποντίων «Η Μαύρη Θάλασσα»

1 ώρα πριν
(Φωτ.: facebook/ Colectividad Helénica Panelinion)

100 χρόνια «Πανελλήνιον»: Ένας αιώνας που κράτησε ζωντανή την ελληνική ψυχή στην Αργεντινή

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ ΜΠΕ)

Βενεζουέλα: Στους 4.333 οι νεκροί από τον καταστροφικό διπλό σεισμό – Χιλιάδες παραμένουν χωρίς στέγη

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Ναύπλιο: Στη φυλακή οι δύο αστυνομικοί για τον τραυματισμό 20χρονου στην καταδίωξη στο Άργος

3 ώρες πριν
(Φωτ.: ΕΛΛΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ/Facebook)

Με ήχους ποντιακής λύρας αποκαλύφθηκε η νέα φανέλα της Εθνικής Ελλάδας – Η Μαρία Αραπίδου δίνει τον τόνο της καμπάνιας

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign