Τεχνητή Νοημοσύνη στην Υγεία: Μπορεί να φέρει επανάσταση αλλά τι θα γίνει με τα προσωπικά δεδομένα

Όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που μιλούν τελευταία για την Τεχνητή Νοημοσύνη Artificial Intelligence (AI) και στην Υγεία, δημιουργώντας μεγάλες προσδοκίες, άλλα και πολλά ερωτηματικά για τις εφαρμογές της στο παρόν και στο μέλλον. Η μεγαλύτερη ελπίδα είναι ότι θα βοηθήσει πολλαπλά τον άνθρωπο, απαλλάσσοντάς τον από χρονοβόρες διαδικασίες και δίνοντάς του πιο αποτελεσματικές λύσεις σε πολλά από τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Υπάρχει όμως και ο φόβος ότι ίσως η τεχνητή νοημοσύνη καταφέρει να «αντικαταστήσει» σε πολλά, όχι μόνο τους επιστήμονες, ερευνητές-γιατρούς, αλλά και τον τρόπο σκέψης τους, καθώς της παρέχεται τεράστιος όγκος δεδομένων τον οποίο καλείται να διαχειριστεί.

Η AI με τη βοήθεια αλγορίθμων έχει ως στόχο να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα για την πορεία ενός «υπόπτου» ευρήματος που π.χ εντοπίστηκε σε μια ψηφιακή μαστογραφία, η οποία έγινε με την πιο προηγμένη τεχνολογία. Όμως, πόσο έγκυρα θα είναι αυτά τα συμπεράσματα και πόσο θα βοηθήσουν έναν γιατρό να πάρει τις σωστές αποφάσεις;

Ο αλγόριθμος μπορεί να φέρει μπροστά στον γιατρό χιλιάδες παρόμοιες εικόνες και αποτελέσματα και να τον βοηθήσει να αποφασίσει.

Εκτιμάται ότι οι περισσότερες από τις μαστογραφίες που γίνονται, δεν έχουν λόγο να ανησυχούν μια γυναίκα. Με τη βοήθεια της ΑΙ ο γιατρός σχεδόν με βεβαιότητα συγκρίνει τα δεδομένα και απαλλάσσει άμεσα μια γυναίκα από τον φόβο, την επανάληψη περιττών εξετάσεων, αλλά και τη διαδικασία να αναζητήσει κι άλλες γνώμες, επισημαίνουν οι ειδικοί. Η ΑΙ σε συνδυασμό με νέες τεχνολογίες που συνεχώς εξελίσσονται, μεταμορφώνουν σήμερα τις ιατρικές υπηρεσίες, τη διαχείριση των μονάδων Υγείας και τη ζωή των ασθενών.

Τεχνητή νοημοσύνη: Βιώνουμε μια συναρπαστική εποχή

Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής-ακτινολόγος Μ. May στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Ερλάνγκεν της Γερμανίας, «ήδη έχουμε στο νοσοκομείο τελευταίας τεχνολογίας απεικονιστικά μηχανήματα που μας βοηθούν να προσφέρουμε καλύτερη και πιο εξατομικευμένη θεραπεία. Γνωρίζουμε ποια θεραπεία θα αποδώσει καλύτερα σε ποιον ασθενή. Η τεχνολογία πλέον μας βοηθά να εξετάσουμε ένα όργανο και μαθαίνουμε από αυτή την εμπειρία ώστε να την εφαρμόσουμε σε άλλο όργανο».

Προς το παρόν έχουμε χιλιάδες εικόνες υψηλής ευκρίνειας από το ανθρώπινο σώμα και αυτό είναι σημαντική εξέλιξη, επισημαίνουν οι επιστήμονες. Μάλιστα στο άμεσο μέλλον θα μπορούν να χειρουργούν με τη βοήθεια της «κινηματογραφικής ανατομίας» δηλαδή να παρακολουθούν με εξαιρετική λεπτομέρεια την περιοχή που επεμβαίνουν. Η τεχνολογία, ήδη μας βοηθά σε λιγότερο χρόνο να γίνονται περισσότερες εξετάσεις που δίνουν εικόνες εξαιρετικής ευκρίνειας από το ανθρώπινο σώμα, επισημαίνει ο Μ. May και εξηγεί πως η ΑΙ μπορεί να βοηθήσει –μέσω αλγορίθμου– τον ακτινολόγο να εντοπίσει έναν όγκο, και προσθέτει: «Τώρα βιώνουμε μια συναρπαστική εποχή, καθώς χτίζουμε υψηλής ανάλυσης δεδομένα, είμαστε η γενιά που αποθηκεύει αυτά τα δεδομένα. Δημιουργούμε αρχεία. Όμως, οι αλγόριθμοι θα πρέπει να τα επεξεργαστούν ώστε η επόμενη γενιά γιατρών να ωφεληθεί από αυτά τα προγράμματα που σήμερα ονομάζουμε ΑΙ».

Ο ίδιος εκτιμά πως η ΑΙ στην υγεία, είναι μια ενδιαφέρουσα προοπτική αλλά θα αργήσει να εφαρμοστεί την καθ’ ημέρα πράξη. «Ήδη, έχουμε ένα κεφάλαιο δεδομένων για κάθε ασθενή και χάρη στην υψηλή απεικονιστική τεχνολογία και με την ανάλυση των δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη έχουμε αυτόματα αλλά 10 επιπλέον κεφάλαια. Αλλά χρειάζεται χρόνος να τα διαβάσουμε προς όφελος του ασθενούς. Πού θα βρούμε τόσους ακτινολόγους να διαβάσουν όλα τα αποτελέσματα;» διερωτάται, απαντώντας στον Μιχάλη Κεφαλογιάννη και το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ενδιαφέρουσα η Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπληρώνει αλλά «βέβαια ποτέ δεν θα έχουμε ένα οπτικό σαρωτή που μόνος του θα λαμβάνει εικόνες από το σώμα ενός ασθενούς, θα τις αξιολογεί και θα του στέλνει τα αποτελέσματα. Και όσο δεν υπάρχουν τέτοια συστήματα στα οποία να εκπαιδευτούμε, είμαστε ακόμα μακριά από αυτό που όλοι περιμένουν από την Τεχνητή Νοημοσύνη».

Χωρίς αμφιβολία είναι μια συναρπαστική εποχή και για την Υγεία, συμφωνούν οι επιστήμονες, καθώς οι ψηφιακές εφαρμογές μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον χρόνο, ο οποίος είναι καθοριστικής σημασίας σε επείγουσες καταστάσεις, όπως π.χ ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και βοηθούν πλέον όλους μας να κατανοήσουμε την καθοριστική σημασία της ταχείας, ακριβούς και έγκαιρης παρέμβασης για τη ζωή του ασθενούς.

Ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα

Βέβαια για όλα αυτά υπάρχει και ισχυρός αντίλογος που αφορά την ηθική πλευρά της συλλογής ευαίσθητων ιατρικών προσωπικών δεδομένων. Ποιος συλλέγει αυτά τα δεδομένα, πώς τα αποθηκεύει και πώς τα προστατεύει; Ποιοι έχουν πρόσβαση σε αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα που οφείλουν να απαντηθούν;

Είναι πάντως αισιόδοξο πως όλο και περισσότεροι γιατροί εξοικειώνονται σήμερα διεθνώς με τις νέες αυτές τεχνολογίες και τις εφαρμογές τους σε κάθε τομέα της Ιατρικής και μπορούν να βοηθήσουν πιο αποτελεσματικά τον ασθενή.

Στον τομέα της διαγνωστικής και θεραπευτικής απεικόνισης, για παράδειγμα υπάρχουν πλέον εξελιγμένα μηχανήματα, όπως πρωτοποριακό σύστημα μαστογραφίας με καινοτόμα τεχνολογία απεικόνισης, αξονικός τομογράφος τεχνολογίας καταμέτρησης φωτονίων, PET/CT επόμενης γενεάς, μαγνητικός τομογράφος με δυνατότητα προσαρμογής στα ιδιαίτερα γνωρίσματα κάθε ασθενή, και προηγμένα απεικονιστικά μηχανήματα για την καθοδήγηση χειρουργικών επεμβάσεων.

⇒ Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ Μιχάλης Κεφαλογιάννης.