Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Μάρτι Αχτισάαρι, που υπηρέτησε ως δέκατος πρόεδρος της Φινλανδίας από το 1994 μέχρι το 2000, πέθανε σε ηλικία 86 ετών, ανακοίνωσε η φινλανδική προεδρία. Γνωστός στην παγκόσμια διπλωματία για τη μεσολαβητική του ικανότητα και την επαφή του με όλες τις πλευρές των συρράξεων περιμένοντας υπομονετικά την ώρα για συμβιβασμό, ο Αχτισάαρι αρνιόταν να αποδεχθεί ότι οι πόλεμοι είναι αναπόφευκτοι.
Είναι γνωστός για την ειρηνευτική του μεσολάβηση σε εμπόλεμες ζώνες όπως το Κόσοβο, η Ινδονησία, η Βόρεια Ιρλανδία και η Ναμίμπια.
«Η ειρήνη είναι θέμα βούλησης. Όλες οι συρράξεις μπορούν να επιλυθούν και δεν υπάρχουν δικαιολογίες για να αφήνονται να διαιωνίζονται», είχε δηλώσει κατά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης 2008.
Ο Φινλανδός διπλωμάτης του ΟΗΕ έφερε εις πέρας τις συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ινδονησίας και τους αυτονομιστές του Κινήματος Ελεύθερο Άτσεχ, έπειτα από τριακονταετή πόλεμο που άφησε πίσω του 15.000 νεκρούς. Οι ειρηνευτικές συνομιλίες είχαν ξεκινήσει στο Ελσίνκι τον Ιανουάριο του 2005, και ολοκληρώθηκαν έξι μήνες μετά με ειρηνευτική συμφωνία στην οποία ελάχιστοι παρατηρητές πίστευαν.
Martti Ahtisaari, former Finnish president and Nobel Peace Prize laureate, has passed away at the age of 86.
He will be deeply missed by his wife Eeva and son Marko, his many friends and colleagues around the world.
Read more: https://t.co/RfoZW1B8AP pic.twitter.com/I8dnSa3mIA
— CMI – Martti Ahtisaari Peace Foundation (@cmioffice) October 16, 2023
Οι δύο πλευρές περιέγραψαν τότε έναν ανυποχώρητο άνθρωπο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, αλλά με ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ και μεγάλη ανθρώπινη ζεστασιά στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων.
«Έχω τεράστια υπομονή. Δεν συνηθίζω να οργίζομαι αλλά μπορώ να είμαι σκληρός», είχε δηλώσει αργότερα, προσθέτοντας ότι πιστεύει ότι το κλειδί για την επιτυχία του είναι η ικανότητά του να κατανοεί τους ανθρώπους.
Saddened by the passing of Former Finnish President Martti Ahtisaari.
Finland has lost a remarkable statesman.
Europe, a visionary.
And the world, a champion of peace.
I express my condolences to his family and to the people of Finland.
Syvimmät osanottoni. pic.twitter.com/8FA5fm5jkA
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 16, 2023
Το Κόσοβο παρέμεινε ωστόσο αποτυχία για τον ακούραστο αυτόν στρατιώτη της ειρήνης που πίστεψε ότι μπορούσε να φέρει κοντά Σέρβους και Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου και να ξεπεράσει τη φρίκη του πολέμου 1998-1999. Στο τέλος του 2005, επιφορτίστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να εποπτεύσει τις συνομιλίες ανάμεσα σε Σέρβους και Κοσοβάρους για το μελλοντικό status της επαρχίας.
Τον Μάρτιο του 2007, έβαλε τέλος στις συνομιλίες, συνέστησε ανεξαρτησία και παρέδωσε την εντολή του. Ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων, που διεξήχθη χωρίς αυτόν, απέτυχε και το Κόσοβο κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του στις 17 Φεβρουαρίου 2008.
Ο Αχτισάαρι αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή τον Σεπτέμβριο του 2021 χτυπημένος από Αλτσχάιμερ.
