Για τις εργασίες τους πάνω στη μετακίνηση των ηλεκτρονίων στο εσωτερικό ατόμων και μορίων τιμήθηκαν με το Νόμπελ Φυσικής 2023 ο Πιερ Αγκοστινί (Γαλλία), ο Φέρεντς Κράους (Ουγγαρία/Αυστρία) και η Αν Λ’ Ουιγιέ (Γαλλία/Σουηδία).
Σύμφωνα με τη Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών, οι τρεις επιστήμονες «δημιούργησαν εξαιρετικά βραχείς παλμούς φωτός που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μετρηθούν οι ταχείες διαδικασίες στη διάρκεια των οποίων τα ηλεκτρόνια μετακινούνται ή αλλάζουν ενέργεια». Έτσι, «επέτρεψαν να εξερευνηθούν διαδικασίες οι οποίες ήταν τόσο ταχείες ώστε ήταν προηγουμένως αδύνατο να παρακολουθηθούν».
Συγκεκριμένα, οι βραβευμένοι φυσικοί δημιούργησαν παλμούς φωτός της τάξης του πεντάκις εκατομμυριοστού του δευτερολέπτου. «Ένα πεντάκις εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου είναι τόσο βραχύ ώστε υπάρχουν τόσα τέτοια μέσα σ’ ένα δευτερόλεπτο όσα δευτερόλεπτα έχουν περάσει από τη γέννηση του σύμπαντος», αναφέρει η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών.
Πλέον οι επιστήμονες έχουν νέα εργαλεία για να εξερευνήσουν τον κόσμο των ηλεκτρονίων μέσα στα άτομα και τα μόρια, με εφαρμογές σε τομείς όπως η ηλεκτρονική και οι ιατρικές διαγνώσεις.
Η Αν Λ’ Ουιγιέ, η οποία διδάσκει στο πανεπιστήμιο του Λουντ στη Σουηδία, είναι η 5η γυναίκα από το 1901 που τιμάται με το Νόμπελ Φυσικής. Δέχθηκε το τηλεφώνημα της επιτροπής του βραβείου την ώρα που παρέδιδε μάθημα. «Είμαι πολύ συγκινημένη, δεν υπάρχουν πολλές γυναίκες που έχουν πάρει το βραβείο, συνεπώς είναι πολύ πολύ ιδιαίτερο», δήλωσε.
Ο Πιερ Αγκοστινί είναι καθηγητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Φέρεντς Κράους είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στη Γερμανία.
Το Νόμπελ Φυσικής συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο το οποίο αυξήθηκε φέτος σε 950.000 ευρώ.
