Είκοσι χρόνια κλείνει φέτος ο θεσμός της Παγκόσμιας Ημέρας Φάρων που καθιερώθηκε το 2033 από τη Διεθνή Ένωση Φαροφυλάκων και γιορτάζεται κάθε τρίτη Κυριακή του Αυγούστου. Είκοσι εννέα φάροι άνοιξαν σήμερα το πρωί, από τις 10:00 έως τις 14:00 και από τις 17:00 έως 20:00, σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Το pontosnews.gr βρέθηκε στο φάρο της Μονεμβασιάς, που βρίσκεται έξω από τα τείχη του κάστρου, στη θέση Λειψωνά, το άκρο Μίνωα.
Ο φάρος κατασκευάστηκε το 1896 και φέρει Αριθμό Ελληνικού Φαροδείκτη (ΑΕΦ) 4020. Το ύψος του πύργου του είναι 7 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 17 μέτρα.
Βρίσκεται στην ανατολική άκρη της ομώνυμης χερσονήσου, βόρεια της παλαιάς πόλης της Μονεμβασιάς σε απόσταση 580 μ. περίπου από την είσοδο του κάστρου. Έχει φωτοβολία 11 ν.μ., λευκό αναλάμπων χαρακτηριστικό και εστιακό ύψος 15 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας.
Στις 27 Δεκεμβρίου 1896 τοποθετήθηκε ο πρώτος φαροφύλακας και η αφή του φάρου έγινε στις 13 Ιανουαρίου 1897.
Ο φάρος λειτουργούσε με διοπτρική φωτιστική συσκευή πετρελαίου, είχε φως ερυθρό σταθερό, φωτοβολία 8 ναυτικά μίλια και εστιακό ύψος 16,5 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός λόγω των φθορών που υπέστη. Το 1945 επισκευάστηκαν τμήματα του και επαναλειτούργησε. Το 1951 το φωτιστικό σώμα μεταφέρθηκε, λόγω των ζημιών του κτηρίου, σε μεταλλική κατασκευή δίπλα στον παλιό κτήριο του φάρου.
Το όλο συγκρότημα κτισμάτων του φάρου χαρακτηρίζεται από στρατιωτική λιτότητα, απλότητα και σαφήνεια των επιμέρους χώρων του, που ακολουθούν βασικές γεωμετρικές φόρμες και απλές γραμμές χωρίς άλλα μορφολογικά στοιχεία. Η λιθοδομή του είναι επιμελημένη, λιτή, από ακανόνιστους τοπικούς λίθους, με χρήση πωρόλιθων στις γωνίες. Ο πύργος είναι ενσωματωμένος στην ανατολική πλευρά του φαρόσπιτου. Στην απόληξη της ανωδομής του χαρακτηριστικά μαρμάρινα «φουρούσια» στηρίζουν το μαρμάρινο γείσο-πρόβολο. Εσωτερική μαρμάρινη λαξευτή σπονδυλωτή σπειροειδής σκάλα, οδηγεί στην στέψη του πύργου, στον μεταλλικό κλωβό όπου είναι τοποθετημένα τα φωτιστικά μηχανήματα.
Οι εργασίες αποκατάστασης και ο νέος φάρος
Μέχρι την αποκατάσταση του το φαρικό συγκρότημα βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση καθώς εκτός των άλλων οι δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες καθημερινά το επιβάρυναν έτι περισσότερο.
Τον Οκτώβριο του 2014 υποβλήθηκε από την Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού πρόταση για αποκατάσταση του Φάρου της Μονεμβασιάς μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση αξιολογήθηκε και έγινε αποδεκτή από την Περιφέρεια Πελοποννήσου και οι εργασίες αποκατάστασης άρχισαν με αποτέλεσμα να ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2015.
Τα εγκαίνιά του έγιναν στις 30 Μαΐου 2018.
Σε ένα δωμάτιο των παράσπιτων δημιουργήθηκε και λειτουργεί καθημερινά μικρό εκθετήριο με θέμα το ελληνικό φαρικό δίκτυο και το φάρο της Μονεμβασιάς συγκεκριμένα.
Στο σημείο υπηρετεί πλέον φαροφύλακας διορισμένος από την Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού, με στόχο τη συστηματική υποστήριξη της επιχειρησιακής του λειτουργίας και της συντήρησης του.
Ο Κωνσταντίνος τον οποίο συνάντησε το pontosnews.gr –χωρίς να γνωρίζει την επαγγελματική μας ιδιότητα και άρα κουβεντιάσαμε από καρδιάς–, εκφράστηκε με ενθουσιασμό για τη θέση του και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή.
Μας έδωσε πολλές πληροφορίες για το φάρο και τη λειτουργία του αλλά και τη ζωή των φαροφυλάκων όπως έχει προλάβει να τη δει στα 27 του χρόνια.
Ο φάρος της Μονεμβασιάς είναι πανέμορφος και αξίζει να τον επισκεφτείτε, σήμερα ή όποτε βρεθείτε στη Λακωνία.
Οι 29 επισκέψιμοι φάροι στην Ελλάδα
Εάν βρίσκεται κάπου κοντά μπορείτε να επισκεφτείτε τους εξής φάρους:
- Αγ. Νικόλαο – Κέα
- Ακρωτήρι-Θήρα
- Αρκίτσα-Φθιώτιδα
- Μουδάρι-Κύθηρα
- Βρυσάκι-Λαύριο
- Γερόγομπος-Κεφαλονιά
- Γουρούνι-Σκόπελος
- Δρέπανο-Χανίων
- Κασσάνδρα-Χαλκιδικής
- Καστρί-Οθωνοί
- Σχινάρι-Ζάκυνθος
- Κρανάη-Γύθειο
- Μεγάλο Έμβολο – Θεσσαλονίκης
- Μελαγκάβι-Λουτρακίου
- Πλάκα-Λήμνος
- Κόρακα-Πάρου
- Κοκκινόπουλο-Ψαρά
- Αλεξανδρούπολη-Αλεξανδρούπολης
- Ταίναρο-Λακωνίας
- Κόπραινα-Άρτας
- Κακή Κεφαλή – Χαλκίδας
- Μονεμβασιά-Λακωνίας
- Λάκκα-Παξών
- Βασιλίνα-Ευβοίας
- Πάππα-Ικαρία
- Σπαθί-Σερίφου
- Δουκάτο-Λευκάδας
- Κατάκολο-Ηλείας
- Κόγχη-Σαλαμίνας.
Μπορείτε να δείτε τους φάρους στην Επίσημη Ιστοσελίδα Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού από όπου αντλήσαμε και πολλές άγνωστες πληροφορίες.
Πόπη Παπαγεωργίου
