Ένα από τα μεγαλύτερα χωριά των Σουρμένων στον Πόντο ήταν η Τσίτε των Ελλήνων (ή Τσίτα, ή Τσίτη, Τσίτη ή Δζίτε, και από τους λόγιους Σίδη ή Τσίδη). Με το ίδιο υπήρχε χωριό στη Χαλδία.
Σήμερα, λοιπόν, ανήμερα της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος οι 350 ελληνικές οικογένειες θα γιόρταζαν.
Η Τσίτε ήταν χτισμένη ανατολικά του Μικροπόταμου, ο οποίος είναι παραπόταμος του Μοναχός Ντερεσί, και απείχε από την παραλία των Χουμουρκιάντων περί τα 10 χλμ. Είχε τετρατάξιο δημοτικό σχολείο και δύο εκκλησίες, της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και του Τιμίου Σταυρού.
Ο ναός της Μεταμόρφωσης χτίστηκε το 1882 στη θέση παλιότερης ξύλινης εκκλησίας, και τα εγκαίνιά του έγιναν το 1890, ενώ ο ναός του Τιμίου Σταυρού χτίστηκε το 1891, επίσης στη θέση παλιότερης εκκλησίας.
Οι κάτοικοι της Τσίτας ήταν κυρίως χτίστες, χαλκουργοί, σιδηρουργοί, ξυλουργοί κτλ.
Την περίοδο των διωγμών (μέσα του 17ου αι.), πολλοί για να γλιτώσουν από τους Τούρκους μετανάστευσαν στην περιφέρεια της Αργυρούπολης, όπου ίδρυσαν ένα νέο χωριό με το όνομα Τσίτα, στο οποίο επίσης έχτισαν και εκκλησία της Μεταμόρφωσης, σε ανάμνηση της εκκλησίας του χωριού τους.
