Στρατιωτικό πραξικόπημα στον Νίγηρα λόγω… τζιχαντζιστών – Η Δύση χάνει τον τελευταίο σύμμαχο στο Σαχέλ

Μετά το Μαλί και την Μπουρκίνα Φάσο, ο Νίγηρας γίνεται η τρίτη χώρα του Σαχέλ (μέχρι τώρα συμμάχου της Δύσης στον πόλεμο κατά των τζιχαντιστών) στην οποία εκδηλώνεται στρατιωτικό πραξικόπημα τα τελευταία τρία χρόνια. Δέκα αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και των σωμάτων Ασφαλείας ανακοίνωσαν μέσω της κρατικής τηλεόρασης ότι ανέτρεψαν τον δημοκρατικά εκλεγμένο από το 2021 πρόεδρο Μοαμέντ Μπαζούμ.

Στο Σαχέλ, μια ζώνη που συνδέει την κεντρική με τη βόρεια Αφρική, εκδηλώνονται αλλεπάλληλες επιθέσεις οργανώσεων που ορκίζονται πίστη στην Αλ Κάιντα ή στο Ισλαμικό Κράτος.

Με φόντο εννέα ένστολους, ο σμήναρχος Αμαντού Αμπνταραμάν διαβάζοντας γραπτή ανακοίνωση εξ ονόματος του «Εθνικού Συμβουλίου για τη Σωτηρία της Πατρίδας» ανακοίνωσε ότι το πραξικόπημα έγινε λόγω της συνεχούς επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας και της κακής διακυβέρνησης σε οικονομικό και σε κοινωνικό επίπεδο.

Είπε ακόμα ότι έκλεισαν όλα τα σύνορα και ότι μέχρι νεωτέρας θα υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 10 το βράδυ έως τις 5 το πρωί. Διαβεβαίωσε μάλιστα την εθνική και διεθνή κοινότητα ότι θα υπάρξει σεβασμός της σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας των Αρχών που ανατράπηκαν, με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο σμήναρχος Αμαντού Αμπνταραμάν ξεκαθάρισε πως ο στρατός θα αναλάβει τη διαχείριση της κατάστασης και απαίτησε απ’ όλους τους διεθνείς εταίρους «να μην αναμιχθούν».

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο France 24, ο επικεφαλής της διπλωματίας και μεταβατικός επικεφαλής της κυβέρνησης, Ασουμί Μασουντού, απέρριψε το στρατιωτικό πραξικόπημα και διαβεβαίωσε ότι η δική του κυβέρνηση είναι η νόμιμη. Επιβεβαίωσε ότι ο 63χρονος Μοαμέντ Μπαζούμ είναι καλά στην υγεία του και ότι κρατείται στο κτήριο της Προεδρίας.

Οι τζιχαντιστές οδηγούν σε… πραξικοπήματα

Η απόγνωση για την αδυναμία των κρατικών μηχανισμών να βάλουν τέλος στη δράση των τζιχαντιστικών οργανώσεων διευκόλυναν την εκδήλωση δύο στρατιωτικών πραξικοπημάτων στο Μαλί και άλλων δύο στην Μπουρκίνα Φάσο από το 2020. Στρατιωτική χούντα κατέλαβε επίσης την εξουσία στη Γουινέα το 2021, επαναφέροντας την αστάθεια σε μια περιοχή που παλιότερα ήταν γνωστή ως «η ζώνη των στρατιωτικών πραξικοπημάτων».

Η προηγούμενη απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος στον Νίγηρα είχε γίνει τον Μάρτιο του 2021, όταν στρατιωτική μονάδα αποπειράθηκε να καταλάβει το Προεδρικό Μέγαρο μερικά 24ωρα προτού ορκιστεί ο ανατραπείς Μοαμέντ Μπαζούμ.

Ο πάμφτωχος Νίγηρας των 26 εκατ. κατοίκων είναι από τους τελευταίους εναπομείναντες συμμάχους της Δύσης στο Σαχέλ. Δύο γειτονικές χώρες, το Μαλί και η Μπουρκίνα Φάσο, στράφηκαν σε άλλους εταίρους, κυρίως στη Ρωσία.

Η Γαλλία ειδικά έχει αναπτύξει 1.500 στρατιωτικούς που συμμετέχουν σε αντιτζιχαντιστικές επιχειρήσεις. Οι ΗΠΑ διαθέτουν αεροπορική βάση στον βόρειο Νίγηρα, απ’ όπου απογειώνονται κυρίως UAVs που συλλέγουν πληροφορίες ή/και επιτίθενται σε τζιχαντιστές. Ο στρατός της Γερμανίας έχει επίσης αεροπορική βάση στη Νιαμέ, κόμβο για τις επιχειρήσεις του στη δυτική Αφρική. Πρόκειται για βάση-κλειδί ως προς την αποχώρησή του από το γειτονικό Μαλί.

Η ιστορία του Νίγηρα, πρώην γερμανικής και γαλλικής αποικίας, είναι σημαδεμένη από στρατιωτικά πραξικοπήματα. Μετά την ανεξαρτησία της (από τη Γαλλία) το 1960 έγιναν τέσσερα: τον πρώτο τον Απρίλιο του 1974, όταν ανατράπηκε ο πρόεδρος Ντιορί Αμανί, το τελευταίο τον Φεβρουάριο του 2010, όταν ανατράπηκε ο πρόεδρος Μαμαντού Ταντζά.